Đa dạng các sản phẩm chế biến từ cây sen

Sen là một trong những cây trồng thế mạnh tại vùng đồng chiêm trũng của tỉnh, với diện tích sản xuất lên đến hàng trăm ha. Một số địa phương xác định đây là loại cây trồng trọng điểm, được chuyển đổi trồng trên diện tích đất 2 lúa. Người dân đã đưa nhiều giống sen mới, sen nhập ngoại vào trồng giúp nâng cao hiệu quả diện tích sản xuất.

Cơ sở trà ướp sen Nguyễn Thanh, thị trấn Đồng Văn (thị xã Duy Tiên) liên kết với các hộ sản xuất tại phường Đồng Văn và các phường, xã lân cận trồng hơn 20 ha sen bách diệp. Đây là loại sen có hương thơm đặc trưng, nhiều hương phù hợp ướp trà. Người trồng sen thu hái bông nhập cho cơ sở tách lấy nhị (gạo sen) cho công đoạn ướp trà. Hướng đi này nâng cao giá trị trên diện tích trồng sen, đạt khoảng 60 – 80 triệu đồng/ha. Với sản phẩm trà được ướp hương sen nâng giá trị lên rất nhiều. Cụ thể, 1 kg trà ướp sen khi bán ra thị trường có giá hơn 1 triệu đồng, riêng nguyên liệu sen chiếm 60% giá trị. Đây trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương được người tiêu dùng khắp cả nước ưa chuộng. Chỉ tính riêng cơ sở Nguyễn Thanh nhãn hiệu Trưởng An mỗi năm cung cấp ra thị trường khoảng 3.000 kg trà ướp sen.

Anh Nguyễn Thanh, chủ cơ sở ướp trà sen Trưởng An chia sẻ: Khách hàng biết đến sản phẩm trà địa phương chính là từ nguyên liệu hương sen. Rất nhiều người sau khi uống trà ướp sen một lần đã thường xuyên mua và sử dụng sản phẩm.

Cây sen cũng được nâng tầm khai thác tạo ra những sản phẩm có giá trị cao. Với Công ty cổ phần thực phẩm Mai Chi, xã Mộc Nam (thị xã Duy Tiên) thu mua hạt sen truyền thống đưa vào chế biến, sản phẩm được doanh nghiệp làm là hạt sen sấy đóng hộp ăn liền. Giá trị từ sản phẩm mới này đem lại tăng gấp hơn 2 lần so với bán thô. Hiện, năng lực sản xuất của doanh nghiệp đạt từ 2 – 5 tấn hạt sen/vụ. Tiếp tục mở rộng quy mô, năng lực sản xuất hạt sen sấy ăn liền trong thời gian tới, đơn vị đang xúc tiến xây dựng vùng nguyên liệu sen tại xã Mộc Bắc (thị xã Duy Tiên) với diện tích ban đầu khoảng 1 ha để chủ động hơn trong quá trình sản xuất.

Theo anh Phạm Văn Thắng, Giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm Mai Chi, tuy mới đưa sản phẩm hạt sen sấy ra thị trường nhưng đã được đón nhận khá tốt. Doanh nghiệp đang tính toán đưa hạt sen sấy trở thành một trong những sản phẩm chủ lực. Quan trọng hơn, giúp khai thác vùng nguyên liệu hạt sen dồi dào tại địa phương hiện người dân đang chủ yếu xuất bán thô giá trị thấp…

Cùng với mở rộng diện tích trồng giống sen truyền thống, hiện nay người dân ở một số địa phương còn đưa những giống sen mới vào khai thác hoa bán cho người chơi. Một số khu đầm sen còn hình thành dịch vụ du lịch sinh thái, phục vụ nhu cầu chụp ảnh với hoa sen của người dân.

Chẳng hạn như mô hình của chị Trần Thị Tứ, xã Phù Vân (thành phố Phủ Lý) được hình thành trên vùng đất ruộng trũng. Tại đây chị Tứ đưa vào trồng những giống sen ngoại có hương thơm, khuôn bông đẹp, hoa bền, như: Sen super, Juwaba… Đồng thời, chị Tứ đầu tư thêm mô hình sinh thái trên ruộng sen để người dân đến chụp ảnh. Chị Tứ chia sẻ: Phong trào cắm hoa sen hiện nay đang rất được ưa chuộng. Thêm vào đó, các giống sen ngoại bền, đẹp tạo thêm cảm hứng cho người chơi. Vì thế, thị trường tiêu thụ hoa sen cắm lọ hiện nay rất tốt. Vụ hoa năm nay, chị tiếp tục mở rộng thêm diện tích trồng sen lấy hoa cung cấp cho thị trường và làm dịch vụ chụp ảnh tại đầm.

Qua thực tế cho thấy, hiệu quả sản xuất từ cây sen đang được nâng lên rõ rệt. Đơn cử, sen bách diệp phục vụ ướp trà do có liên kết từ đầu vụ với cơ sở sản xuất nên người dân yên tâm về đầu ra và giá bán sản phẩm. Giá trị sản xuất của sen ướp trà cũng khá cao, gấp khoảng 1,5 lần trồng sen truyền thống. Với những giống sen mới ngoại nhập trồng khai thác hoa, hiệu quả cao hơn nhiều, bình quân giá bán cao hơn từ 2 – 3 lần bông sen bình thường. Về hình thức du lịch sinh thái các đầm sen cũng có nguồn thu đáng kể từ phí dịch vụ. Việc chế biến hạt sen truyền thống cũng đang mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả…

Để nâng tầm cho sản phẩm sen, gần đây Trung tâm Khuyến nông (Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn) đã triển khai dự án hỗ trợ du lịch sinh thái cho một số đầm sen trên địa bàn huyện Thanh Liêm, Lý Nhân và thị xã Duy Tiên. Theo đó, các mô hình được hỗ trợ làm một số hạng mục phục vụ chụp ảnh, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc sen… Đồng thời, từ các mô hình này hướng tới trở thành những điểm giới thiệu, bán các sản phẩm từ cây sen. Ông Nguyễn Văn Của, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh đánh giá: Sản phẩm từ sen của tỉnh hiện nay khá đa dạng và bảo đảm chất lượng. Hướng phát triển sản xuất này có khả năng đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.

Thực tế, cây sen đang cho thấy hướng đi hiệu quả từ việc khai thác thế mạnh đồng đất của tỉnh. Hướng đi này cần tiếp tục được quan tâm, tạo điều kiện, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, đa dạng sản phẩm.

Mạnh Hùng