Xây dựng hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đồng bộ, hiện đại

Nhận diện những hạn chế để bứt phá

Kết thúc năm 2025, Chỉ số CĐS của tỉnh xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố; Chỉ số ĐMST cấp tỉnh xếp thứ 14/34 tỉnh, thành phố đã phản ánh rõ nét toàn diện kết quả lộ trình phát triển KHCN, ĐMST và CĐS của tỉnh. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được về KHCN, ĐMST và CĐS của tỉnh cũng còn nhiều hạn chế như: hạ tầng KHCN, ĐMST, viễn thông, công nghệ thông tin vẫn chưa đồng bộ; chưa có nhiều hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị chưa tạo ra nhiều giá trị. Nguồn nhân lực phục vụ CĐS còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ số, an toàn thông tin, phân tích dữ liệu. Nhận thức và thói quen sử dụng dịch vụ số của một bộ phận cán bộ, người dân và doanh nghiệp còn chậm thay đổi. Những hạn chế này đang là rào cản khiến hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trên địa bàn tỉnh chưa thực sự bứt phá.

Thực tế trong giai đoạn đầu triển khai chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin; trang thiết bị chuyên dụng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, quản lý, điều hành công việc ở cấp xã còn thiếu và chưa đồng bộ gây khó khăn trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Đồng chí Nguyễn Viết Sự, Phó Chủ tịch UBND xã Giao Minh cho biết: Khắc phục khó khăn này, xã đã ưu tiên trang thiết bị, nhân lực cho Trung tâm Phục vụ hành chính công để nhanh chóng đáp ứng yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Tại xã Yên Mô, đồng chí Phạm Minh Cương, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công chia sẻ: Chúng tôi ưu tiên bố trí cán bộ có năng lực chuyên môn, có kỹ năng về công nghệ thông tin trực tiếp làm việc, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Đồng thời, thực hiện tiếp nhận hồ sơ cả hình thức trực tuyến và trực tiếp; tiến hành nhập liệu, xử lý hồ sơ trên hệ thống ngay sau giờ làm việc. Tại địa bàn miền núi ở các xã Cúc Phương, Phú Long còn nhiều điểm lõm sóng nên khó khăn trong triển khai các nền tảng số. Bên cạnh đó, nguồn lực ĐMST của doanh nghiệp còn hạn chế; cơ chế hỗ trợ ĐMST chưa thực sự hiệu quả và khó tiếp cận khiến hầu hết các doanh nghiệp chưa chủ động đổi mới sản phẩm, quy trình sản xuất hay marketing hiện đại…

Nhận thức rõ những hạn chế này, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU với những quyết sách chiến lược đột phá, không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn định hướng chiến lược đưa KHCN, ĐMST và CĐS trở thành động lực phát triển kinh tế. Với quan điểm chỉ đạo xuyên suốt coi KHCN, ĐMST và CĐS là động lực chủ yếu thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; lấy doanh nghiệp, người dân làm trung tâm của quá trình ĐMST và CĐS để phát triển đồng bộ chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới, Nghị quyết đã đề ra nhiều mục tiêu quan trọng. Theo đó, đến năm 2030, mỗi năm tỉnh phấn đấu triển khai từ 50 nhiệm vụ KHCN trở lên, trên 60% kết quả nghiên cứu được ứng dụng vào thực tiễn. Tỉnh cũng đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP, hơn 40% doanh nghiệp có hoạt động ĐMST; đồng thời phát triển hạ tầng số hiện đại, phủ sóng 5G trên toàn địa bàn; đưa Chỉ số CĐS và Chỉ số ĐMST của tỉnh vào nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước. Tầm nhìn đến năm 2045 KHCN, ĐMST và CĐS của tỉnh phát triển nhanh và bền vững, thu hút các tập đoàn công nghệ lớn đầu tư, góp phần xây dựng tỉnh trở thành trung tâm KHCN, ĐMST và CĐS và dịch vụ đô thị thông minh.

Theo đồng chí Vũ Trọng Quế, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở KH và CN, trong giai đoạn mới, việc phát triển KHCN, ĐMST và CĐS được xác định là giải pháp chiến lược nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực trí tuệ, tạo ra các mô hình tăng trưởng mới. Nghị quyết không chỉ định hướng chiến lược lâu dài mà còn đặt ra yêu cầu cụ thể đối với các cấp, các ngành trong việc thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng KHCN, khơi dậy nguồn lực ĐMST và thúc đẩy CĐS toàn diện.

Nhanh chóng đưa nghị quyết vào cuộc sống

Để nghị quyết nhanh chóng đi vào thực tiễn, các cấp ủy, chính quyền trong tỉnh đang khẩn trương xây dựng chương trình, đề án, kế hoạch nhằm cụ thể hóa thực hiện nghị quyết; xác định rõ nhiệm vụ, lộ trình và nguồn lực thực hiện. Trong đó, Sở KH và CN chủ động tham mưu tính thực hiện 3 chiến lược đột phá: Tăng cường nhân lực KHCN, bảo đảm nhân lực số trở thành lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư; ưu tiên nguồn lực cho phát triển kinh tế số ở các ngành, lĩnh vực, thúc đẩy đưa sản phẩm, dịch vụ của tỉnh lên nền tảng số để tiếp cận thị trường toàn cầu và xây dựng cơ chế đặc thù trong đào tạo; phát triển và thu hút doanh nghiệp công nghệ, công nghệ số, an ninh mạng... Đề xuất UBND tỉnh phê duyệt 3 Đề án về phát triển nguồn nhân lực KHCN; xây dựng hệ sinh thái ĐMST và CĐS tỉnh giai đoạn 2026-2030 làm nền tảng tháo gỡ khó khăn ở cả 3 trụ cột. Đồng thời, tham mưu với UBND tỉnh ban hành Kế hoạch CĐS năm 2026 với 49 chỉ tiêu bao quát ở tất cả các lĩnh vực từ công tác chỉ đạo, điều hành, xây dựng thể chế đến phát triển hạ tầng số; nguồn lực số; dữ liệu số; chính quyền số; kinh tế số; xã hội số và an toàn thông tin mạng.

Trong lĩnh vực kinh tế, các nền tảng thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, hệ thống quản lý thông minh được hầu hết các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh chủ động ứng dụng trong quản trị, sản xuất và kinh doanh. Đồng chí Trần Thanh Bình, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Khởi nghiệp sáng tạo Ninh Bình cho biết: Nghị quyết số 06-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng hệ sinh thái ĐMST, tạo môi trường thuận lợi để thu hút các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ tham gia nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng các thành tựu KHCN. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, từng bước nâng cao năng lực ĐMST, có cơ hội nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển sản phẩm trên nền tảng KHCN. Hiện tại chúng tôi đã chuẩn bị cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để chủ động nghiên cứu sáng tạo và sẵn sàng thử nghiệm nhận chuyển giao ứng dụng công nghệ mới.

Với định hướng chiến lược rõ ràng cùng với sự vào cuộc, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, Nghị quyết về chiến lược đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội, đưa tỉnh Ninh Bình phát triển nhanh và bền vững trong thời kỳ mới.