Trợ giúp pháp lý cho người khuyết tật
Thời gian qua, việc bảo đảm chính sách, pháp luật trợ giúp pháp lý (TGPL) cho người khuyết tật (NKT) thuộc diện được TGPL theo quy định, nâng cao nhận thức của cộng đồng về các quyền của NKT, bảo đảm NKT thuộc diện TGPL được cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí theo quy định pháp luật về TGPL… đã được các địa phương, đơn vị liên quan triển khai có hiệu quả bằng nhiều giải pháp thiết thực. Trong đó, chú trọng hướng công tác truyền thông về TGPL và thực hiện TGPL cho NKT về địa bàn cơ sở là một trong các giải pháp đã và đang phát huy hiệu quả tích cực, rõ nét.
Nhằm thực hiện mục tiêu bảo đảm 100% NKT thuộc diện được TGPL thường xuyên tiếp cận với hoạt động TGPL miễn phí khi có yêu cầu, thời gian qua, việc thực hiện vụ việc TGPL cho NKT thuộc diện TGPL đã được Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh và các cơ quan có thẩm quyền chú trọng phối hợp thực hiện. Theo đó, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đã cung cấp danh sách người thực hiện TGPL cho các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, cơ sở giam giữ, UBND cấp huyện, cấp xã, công an cấp xã, Hội NKT, các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở kinh doanh, tổ chức khác của NKT… để kịp thời phát hiện nhu cầu TGPL và tiến hành TGPL theo đúng quy định cho NKT. Đồng thời, các địa phương, đơn vị có liên quan khi nắm bắt, phát hiện trường hợp NKT thuộc diện được TGPL sẽ giới thiệu đến Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh khi họ có yêu cầu về TGPL.
Để tạo thuận lợi cho NKT tiếp cận, tìm hiểu những kiến thức pháp luật, bên cạnh việc tư vấn trực tiếp tại trụ sở, tư vấn bằng văn bản và tham gia tố tụng, thời gian qua Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đã nỗ lực chủ động lồng ghép nội dung tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, TGPL cho NKT thông qua những buổi tuyên truyền, TGPL lưu động. 6 tháng đầu năm 2024, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh đã tổ chức 4 hội nghị truyền thông, tập huấn cho gần 500 người thuộc ban chấp hành hội NKT, thành viên hội NKT tại các huyện, thị xã: Kim Bảng, Thanh Liêm, Duy Tiên, Bình Lục. Tại hội nghị, nội dung phổ biến chính sách, pháp luật có liên quan đến NKT được đề cập khá đa dạng, phong phú, bao gồm: Luật TGPL; Luật NKT và các văn bản hướng dẫn thi hành; các chính sách liên quan trực tiếp tới NKT trong một số lĩnh vực như: y tế, giáo dục và đào tạo, lao động, việc làm, bảo trợ xã hội... các thủ tục hành chính để hưởng các chế độ liên quan đến khuyết tật. Trên thực tế sự quan tâm cũng như đa số những băn khoăn, vướng mắc của NKT thường xoay quanh một số vấn đề cụ thể có liên quan trực tiếp đến quyền được thụ hưởng về chế độ bảo trợ xã hội, trình tự, thủ tục hưởng trợ cấp xã hội… Trung tâm đã kết hợp thực hiện tư vấn 34 lượt ý kiến đề nghị tư vấn, giải thích về chế độ, chính sách dành cho NKT, các thủ tục về tặng cho, thừa kế về đất đai… tại các hội nghị tuyên truyền.
Bên cạnh tổ chức các hội nghị tuyên truyền, TGPL cho NKT, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh còn đa dạng hóa các hoạt động truyền thông nhằm tăng cường khả năng tiếp cận TGPL cho NKT bám sát phương châm hướng về cơ sở. Theo đó, tiến hành lồng ghép truyền thông về hoạt động TGPL và quyền được TGPL cho người dân, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, trưởng các đoàn thể, người có uy tín trong cộng đồng trong đó có NKT, NKT thuộc diện được TGPL ở các địa bàn dân cư thông qua các hội nghị tại địa phương. Phối hợp đẩy mạnh truyền thông về quyền của NKT và quyền được TGPL của NKT trên các phương tiện thông tin đại chúng (Báo Hà Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Trang thông tin điện tử của Sở Tư pháp…). Biên soạn và phát hành các tài liệu truyền thông, tờ rơi có nội dung về chính sách TGPL và quyền được TGPL của NKT.
Theo ông Nguyễn Văn Tình, Giám đốc Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh, để hoạt động tuyên truyền, phổ biến, hỗ trợ pháp luật, TGPL cho NKT được duy trì thường xuyên và đạt hiệu quả thiết thực, về phía ngành tư pháp sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động tập huấn cho đội ngũ những người trực tiếp thực hiện tuyên truyền, phổ biến pháp luật, TGPL, giúp họ có điều kiện tiếp cận, làm chủ những phương thức, kỹ năng truyền thông đặc thù, phù hợp với các dạng tật của NKT. Thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện chính sách TGPL cho NKT thuộc diện được TGPL và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Cùng với đó, tiếp tục quan tâm đẩy mạnh, tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa cơ quan nhà nước và các tổ chức, hiệp hội, cơ sở sản xuất, kinh doanh của NKT trong việc tạo điều kiện hỗ trợ NKT được tiếp cận những hình thức tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, TGPL một cách chủ động, linh hoạt, phù hợp, hiệu quả, góp phần giữ vững mục tiêu bảo đảm 100% NKT được trợ giúp khi có nhu cầu.
Nhờ việc tăng cường phối hợp giữa Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh với Hội NKT, các địa phương, đơn vị có liên quan đã tạo điều kiện hỗ trợ NKT được tiếp cận với những hình thức tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, TGPL một cách chủ động, bảo đảm 100% NKT đều được trợ giúp khi có nhu cầu. Qua đó, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NKT, đề cao trách nhiệm của cộng đồng trong việc quan tâm hỗ trợ, giúp đỡ NKT.
