Triển khai cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư

Tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình, đồng chí Trần Song Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì hội nghị. Cùng dự có đồng chí Mai Thanh Long, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành của tỉnh.

Ngày 24/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính. Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính (sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã và sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp) gồm: quản lý, khai thác nhà, đất dôi dư do cơ quan, người có thẩm quyền có quyết định giao, điều chuyển, chuyển giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương kể từ ngày 01/03/2025 mà chưa đưa vào khai thác; xử lý nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo Nghị quyết, việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư được phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương. Chủ tịch UBND cấp tỉnh được toàn quyền quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư và các cơ sở nhà, đất dôi dư giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà của địa phương quản lý, khai thác, nhằm phát huy hiệu quả sử dụng tài sản công, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.

Tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động lập phương án quản lý, khai thác nhà, đất được giao quản lý báo cáo cơ quan quản lý cấp trên (nếu có) để báo cáo, xin ý kiến Chủ tịch UBND cùng cấp xem xét quyết định.

Nghị quyết cũng tạo điều kiện đẩy nhanh việc đưa nhà, đất dôi dư vào khai thác khi cho phép việc khai thác nhà, đất giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được thực hiện đối với cả các cơ sở nhà, đất chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị thất lạc; không phải đáp ứng yêu cầu phù hợp về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn khi thực hiện việc khai thác. Việc cho thuê nhà, đất được thực hiện theo phương thức niêm yết giá hoặc chào giá cạnh tranh, không phải tổ chức đấu giá hoặc đấu thầu như trước đây, góp phần rút ngắn thời gian xử lý.

Bên cạnh đó, Nghị quyết quy định nhiều cơ chế linh hoạt trong việc chuyển giao, tiếp nhận, điều chỉnh phương án quản lý và xử lý nhà, đất dôi dư; cho phép chuyển đổi công năng một số cơ sở sang mục đích công cộng, trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo công nghệ hoặc các mục đích phục vụ cộng đồng khi đáp ứng điều kiện theo quy định.

Nghị quyết nêu rõ việc giao nhà, đất cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà để quản lý, khai thác; đơn giá và tiền cho thuê nhà; thời hạn cho thuê nhà; việc xử lý nhà, đất dôi dư trong một số trường hợp đặc biệt; quy định rõ việc xử lý tài sản gắn liền với đất, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Sau khi nghe triển khai Nghị quyết, các địa phương đã gửi nhiều câu hỏi để Bộ Tài chính làm rõ, hướng dẫn thống nhất cách làm trên toàn quốc như: Nhà đất đã giao cho Trung tâm quản lý nhà quản lý trước sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính; UBND xã thuê đơn vị tư vấn giá định giá nhà đất dôi dư, nay áp dụng Nghị quyết 31 thì xử lý thế nào; trường hợp nhà đất dôi dư chuyển công năng sang mục đích công cộng...

Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Tạ Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Tài chính đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các địa phương, đơn vị trong xử lý, sắp xếp quản lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Nhấn mạnh thời gian không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc rất lớn, Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn đề nghị các bộ, ngành và địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai với lộ trình cụ thể; xác định rõ từng nhiệm vụ, thời hạn hoàn thành, kết quả đầu ra và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm; khẩn trương rà soát, cập nhật đầy đủ, chính xác toàn bộ các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm số liệu thống nhất, phản ánh đúng thực trạng làm cơ sở chỉ đạo, điều hành và theo dõi tiến độ thực hiện. Cùng với đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền và phổ biến đầy đủ nội dung Nghị quyết 31 đến tất cả các cơ quan, đơn vị có liên quan, bảo đảm thống nhất nhận thức và thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Bộ Tài chính giao Cục Quản lý công sản chủ trì, phối hợp với Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số khẩn trương xây dựng phần mềm theo dõi tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư trên phạm vi cả nước; hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương cập nhật dữ liệu thường xuyên, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết.

Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp chỉ đạo hoặc giao Giám đốc Sở Tài chính chủ trì thành lập các đoàn công tác liên ngành để hướng dẫn, đôn đốc các xã, phường theo phương châm "cầm tay chỉ việc"; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn hoặc địa phương có nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư.

Cùng với đó, khẩn trương xây dựng và áp dụng hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả thực hiện (KPI) theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 39/CĐ-TTg; coi kết quả xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.