Thanh Liêm thay đổi phương thức gieo cấy thích ứng với điều kiện sản xuất mới
Vụ mùa năm 2021, HTXDVNN Bắc Sơn (Liêm Sơn, Thanh Liêm) xây dựng mô hình cấy lúa bằng máy với diện tích 15 ha. Diện tích này trước đây được áp dụng phương pháp gieo thẳng, nhưng lúa cỏ phát sinh và gây hại nặng, có diện tích mất mùa. Việc chuyển đổi phương thức từ gieo thẳng sang cấy máy đem lại hiệu quả rõ rệt.
Theo đó, cấy máy giúp ngăn ngừa lúa cỏ phát sinh do trên ruộng giữ được nước không bị tháo khô như gieo thẳng. Máy cấy được sử dụng đã thay thế được lượng lớn lao động khu vực nông thôn hiện đã chuyển sang làm công nhân cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và tham gia ngành nghề khác.
Về sinh trưởng, phát triển của lúa cấy bằng máy tại địa phương được bảo đảm, hạn chế sâu, bệnh, cho năng suất cao hơn 5 – 7% so với lúa gieo thẳng.
Được biết, nhiều năm nay, cây lúa ở HTXDVNN Bắc Sơn cơ bản được người dân áp dụng phương pháp gieo thẳng. Ông Đoàn Ngọc Thành, Giám đốc HTXDVNN Bắc Sơn cho biết: Phương pháp lúa gieo thẳng đang được áp dụng phổ biến, có khá nhiều hạn chế, sử dụng nhiều thuốc hóa học trừ cỏ và nhất là phải rút nước, do vậy vô tình đã tạo điều kiện cho lúa cỏ phát sinh mạnh gây hại.
Việc chuyển đổi hình thức gieo cấy sang hình thức cấy bằng máy là yêu cầu tất yếu. Những vụ tới, HTXDVNN Bắc Sơn tiếp tục quy hoạch vùng, mở rộng diện tích lúa cấy máy, tập trung vào những diện tích bị nhiễm lúa cỏ nặng thời gian qua.
Những năm qua, sản xuất 2 vụ lúa của huyện Thanh Liêm đã có thay đổi mạnh mẽ qua việc chuyển đổi từ cấy thủ công sang áp dụng phương pháp gieo thẳng. Thực tế, trên địa bàn huyện diện tích gieo cấy phần lớn nằm trong vùng đồng chiêm trũng, cốt đất thấp, không đều. Trong khi đó, phương pháp lúa gieo thẳng đòi hỏi rất khắt khe về điều tiết nước trong giai đoạn đầu. Đặc biệt vụ mùa, khi lúa mới gieo dễ bị ngập úng khi gặp mưa.
Tuy nhiên, lúa gieo thẳng vẫn được người dân trong huyện duy trì trên 90% diện tích gieo cấy ở cả 2 vụ. Điều này cho thấy, các HTXDVNN đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ thủy nông, điều tiết và phục vụ tốt công tác tưới, tiêu cho sản xuất.
Việc thay đổi phương thức gieo cấy tại huyện Thanh Liêm thời gian qua đã đưa sản xuất 2 vụ lúa có những thay đổi quan trọng. Nổi bật, khi lúa gieo thẳng được mở rộng thúc đẩy việc người dân tập trung nhân lực sản xuất sớm, đáp ứng yêu cầu lịch thời vụ. Lúa gieo thẳng đưa ra ruộng sớm hơn lúa cấy khoảng 10 – 15 ngày. Do vậy, huyện Thanh Liêm luôn là một trong những địa phương hoàn thành gieo cấy sớm của tỉnh. Khi cây lúa được gieo cấy bảo đảm thời vụ giúp thuận lợi trong quá trình chăm sóc, tránh được bất thuận của thời tiết, nhất là giai đoạn trỗ bông và thu hoạch, cho năng suất lúa bình quân của huyện đạt cao. Như vụ xuân 2021 đạt 66,8 tạ/ha, tăng 0,3 tạ/ha so với vụ xuân trước, một trong những địa phương đạt cao của tỉnh. Một vấn đề nữa, khi chuyển đổi phương thức gieo cấy, trên địa bàn huyện cơ bản không có tình trạng bỏ ruộng hàng vụ.
Để tiếp tục thay đổi phương thức gieo cấy nhằm mang lại hiệu quả cao hơn, năm 2022, huyện Thanh Liêm xây dựng kế hoạch thay đổi sang cấy máy trên diện tích 600 ha. Riêng vụ xuân áp dụng biện pháp cấy máy 400ha và xây dựng 2 mô hình lúa cấy bằng máy tập trung có tổng diện tích 50 ha tại hai xã Thanh Hà và Liêm Sơn.
Để chuyển đổi và mở rộng diện tích lúa cấy máy, huyện Thanh Liêm đã xây dựng kế hoạch cụ thể. Trong đó, hướng tới hình thành đơn vị làm dịch vụ gieo mạ khay và cấy máy trên địa bàn theo Đề án Phát triển dịch vụ mạ khay máy cấy giai đoạn 2020 – 2023 của tỉnh.
Theo ông Trần Quyết Thắng, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Liêm: Mỗi hình thức sản xuất phù hợp với giai đoạn nhất định, cấy lúa bằng máy là yêu cầu đặt ra hiện nay. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu với UBND huyện chỉ đạo từng bước đưa phương thức cấy lúa bằng máy vào thay thế dần lúa gieo thẳng. Đây là biện pháp tối ưu bảo đảm cho cây lúa sinh trưởng, phát triển, hạn chế sâu, bệnh phát sinh và cho năng suất cao; đồng thời, giải quyết được tình trạng thiếu nhân lực thời vụ do quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động khu vực nông thôn.
Sản xuất trên đồng ruộng của huyện Thanh Liêm chủ yếu vẫn tập trung chính vào hai vụ lúa. Vì thế, việc thay đổi phương thức gieo cấy, chuyển dịch cơ cấu giống, mùa vụ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất. Từ đó, góp phần quan trọng thực hiện việc đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp trên địa bàn trong giai đoạn tới.
