Tết cổ truyền thời công nghệ số
Từ bao đời nay, Tết cổ truyền đã trở thành nét văn hóa truyền thống thiêng liêng, gắn bó trong tâm hồn người dân Việt Nam. Trong thời đại công nghệ, thông tin bùng nổ hiện nay, những phong tục truyền thống ngày Tết cũng có những đổi thay, mang đến cho Tết Việt những sắc thái mới, đa dạng, phong phú.
Công nghệ là “trợ lý” ngày Tết
Nhắc đến Tết cổ truyền, người ta nghĩ ngay đến khoảnh khắc đoàn viên, sum họp, gắn kết, cùng nhau gửi gắm ước vọng về một năm mới đủ đầy, ấm no. Theo truyền thống, ngay từ giữa tháng Chạp mọi công việc chuẩn bị đón Tết đã được khởi động. Đặc biệt, 10 ngày cuối cùng của năm cũ, Tết càng trở nên hối hả hơn, hiện diện trên mọi nẻo đường, ngõ ngách: Tết về tới vườn cây trước nhà, Tết về trên những gương mặt háo hức của trẻ nhỏ và cả sự tất bật của người lớn. Mọi thành viên trong gia đình đều chung tay lo Tết. Trong mỗi gia đình, việc chuẩn bị Tết được lên kế hoạch, tính toán từ rất sớm, càng gần Tết, trong nhà, ngoài sân càng ngổn ngang nồi to, chậu lớn với việc mổ lợn, gói bánh chưng, thổi xôi, dọn dẹp nhà cửa,... khiến không ít người cảm thấy mệt mỏi, áp lực. Nhưng giờ đây, nhờ công nghệ số phát triển, việc chuẩn bị Tết không còn là nỗi “ám ảnh” với nhiều người, nó trở nên đơn giản hơn, đặc biệt đối với chị em phụ nữ.
Hiện nay, trên các sàn thương mại điện tử, trang mạng xã hội mọi người được tự do mọi lúc, mọi nơi mua sắm online, lựa chọn mặt hàng, không còn cảnh chen lấn, xô đẩy với đa dạng những thứ hàng hóa dành cho Tết. Chỉ bằng những thao tác đơn giản trên điện thoại thông minh hay những cái nhấp chuột trên máy tính là thực phẩm, đồ uống, bánh kẹo, quần áo, quà tặng, đồ trang trí,… sẽ được giao đến tận nhà, tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức.
Chị Đinh Hải Ninh (phường Minh Khai, thành phố Phủ Lý), kinh doanh cửa hàng hoa lụa nên những ngày cuối năm là khoảng thời gian chị bận rộn nhất. Thời gian trước Tết một tháng chị đã tranh thủ lên kế hoạch truy cập các ứng dụng bán hàng để sắm Tết. Chị Ninh chia sẻ: Mua hàng online rất tiện lợi, nhanh chóng lại đa dạng các mặt hàng trong nước và nước ngoài. Người mua hàng online được yêu cầu tư vấn khi cần thiết, được lựa chọn so sánh giá cả, thậm chí các sàn thương mại điện tử vào dịp cuối năm còn có những đợt giảm giá lớn để người mua được hưởng giá ưu đãi nhất.
Đáp ứng nhu cầu mua sắm online của khách hàng, nhiều cửa hàng thực phẩm, siêu thị, nhà vườn,... giờ đây cũng chuyển đổi số mạnh mẽ khi tiếp cận với các hình thức quảng bá qua mạng, giao hàng tại nhà. Chia sẻ về hoạt động bán hàng online, bà Trần Thị Cúc (chủ cửa hàng chuyên cung cấp bánh chưng, giò chả tại chợ Bầu, Phủ Lý) chia sẻ: Nhờ sử dụng mạng xã hội zalo, facebook để quảng bá nên lượng khách hàng của tôi mỗi năm một tăng. Dịp Tết, lượng khách online chiếm khoảng 50 - 60%, gia đình tôi phải thuê thêm người để chuyên giao hàng cho khách.
Không chỉ mua sắm, công việc dọn dẹp nhà cửa đón Tết cũng là mối bận tâm đối với hầu hết gia đình. Với công nghệ 4.0, việc dọn dẹp giờ đây đã được thay thế bởi các loại vật dụng thông minh như máy hút bụi, rô-bốt lau nhà, máy lọc không khí, máy rửa bát,... Sự hỗ trợ của thiết bị công nghệ mang lại cho nhiều người khoảng thời gian thong thả dịp cuối năm, để cùng gia đình tận hưởng không khí Tết một cách trọn vẹn nhất.
Công nghệ tạo cầu nối tình thân
“Về quê ăn Tết” là trở về với cội nguồn, trở về nơi "chôn nhau cắt rốn". Người xa xứ, ai cũng náo nức trở về quê hương trong ngày Tết. Đây cũng chính là thời điểm lượng người đổ về các bến xe, bến tàu, sân bay nhiều hơn cả. Nếu như Tết xưa phải tất tả ra tận ga tàu, bến xe để xếp hàng mua vé thì giờ đây công nghệ đã giúp việc đặt vé một cách dễ dàng, nhanh chóng hơn nhờ sự phát triển đa dạng vô số ứng dụng đặt vé, nhiều ngân hàng, ví điện tử cũng tích hợp thêm chức năng này giúp mọi người thao tác ngay trên thiết bị di động như: MoMo, VnPay, ZaloPay, Traveloka,...
Với những người con mưu sinh xa nhà, không có điều kiện trở về sum vầy cùng gia đình thì công nghệ đã phát huy cao độ làm vai trò gắn kết “tình thân” bằng cách sử dụng video call, livestream, facetime,... để nhìn thấy trực tiếp người thân, cùng nhau trò chuyện, gửi những lời chúc tốt đẹp trong khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng... dù có cách cả “nửa vòng trái đất”. Nắm bắt được nhu cầu, tăng tính trải nghiệm cho khách hàng, các ứng dụng trao đổi thông tin đa phương tiện tích hợp âm thanh, hình ảnh theo chủ đề Tết sinh động, đồng thời, cho ra đời loại hình chúc Tết độc đáo: “thiệp điện tử”, “lì xì điện tử”,... Đó là một điều tuyệt vời mà công nghệ mang lại trong sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, là niềm an ủi to lớn cho những người con xa quê.
Có thể khẳng định, trước guồng quay hối hả của nhịp sống hiện đại, cuộc cách mạng 4.0 đã góp phần thay đổi đời sống, tinh thần của con người trên nhiều phương diện; trở thành công cụ hữu ích giải quyết được vấn đề khoảng cách, thông tin liên lạc, giao tiếp xã hội, kết nối thương mại điện tử,... giúp người dân dễ dàng chuẩn bị chu đáo cho ngày Tết. Vậy nên, Tết cổ truyền giờ đây cũng khác xưa, thay vì “lo Tết”, người dân lại chú trọng “chơi Tết”, “vui Tết” nhiều hơn...
Tuy vậy, dù tiện ích đến bao nhiêu thì công nghệ số sẽ mãi chỉ là công cụ hỗ trợ để con người dành thời gian nhiều hơn bên nhau và không thể nào thay thế giá trị nhân văn, sự sẻ chia của từng cá nhân trong mỗi dịp Tết. Chuyện Tết “mặn”, “nhạt” là do cách nghĩ, cách hiểu của mỗi người nhưng dù thế nào, giá trị cốt lõi giữa Tết xưa và Tết công nghệ số, không gì khác. Hồn cốt, bản sắc văn hoá dân tộc, người người, nhà nhà quây quần bên nhau, dành cho nhau sự quan tâm, chăm sóc cùng những lời chúc chân thành từ sâu thẳm trái tim sẽ luôn được giữ mãi.
