Tập trung xây dựng và hiện thực hóa mục tiêu phát triển văn hóa, con người Ninh Bình toàn diện

Trao truyền và phát huy truyền thống văn hiến, di sản nổi trội, riêng có

Sau sáp nhập, Ninh Bình có lợi thế đặc biệt về di sản văn hóa và thiên nhiên với giá trị nổi bật toàn cầu. Toàn tỉnh hiện có hơn 5.000 di tích đã được kiểm kê, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt; 269 di tích cấp quốc gia và 830 di tích cấp tỉnh; 22 Bảo vật quốc gia; 1 di sản được đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; 42 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao cho biết: Phát huy lợi thế về địa hình karst và hệ thống di sản, Ninh Bình có điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh các ngành dịch vụ, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa và du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, từng bước trở thành trung tâm du lịch trọng điểm của quốc gia. Đây cũng là cơ sở để hình thành và phát triển mô hình đô thị di sản, đô thị sinh thái đặc sắc, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa tăng trưởng kinh tế với gìn giữ tài nguyên, cảnh quan và bản sắc văn hóa truyền thống.

Thời gian qua, công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An được triển khai nghiêm túc, tuân thủ quy định của Nhà nước và các khuyến nghị của UNESCO.

Ninh Bình có vị trí địa chiến lược đặc biệt quan trọng, nằm trên các hành lang kinh tế quan trọng như hành lang Bắc - Nam, hành lang kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ và hành lang kinh tế Đông - Tây. Trong đó, nguồn nhân lực lao động từ 15 tuổi trở lên trên địa bàn tỉnh đạt khoảng hơn 2,3 triệu người, chiếm 53,8% tổng dân số.

Công tác giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh được mở rộng và đa dạng hóa về ngành nghề đào tạo; cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện đào tạo được nâng cấp, chuẩn hóa, đáp ứng nhu cầu đào tạo nhân lực có tay nghề cao. Hội tụ các yếu tố “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, vùng đất Cố đô Hoa Lư nghìn năm được tiếp thêm sức sống từ sự kết tinh của ba vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống.

Với truyền thống văn hiến mang bản sắc độc đáo, riêng có cùng không gian phát triển rộng mở sau sáp nhập, tỉnh đang đứng trước cơ hội vàng để “cất cánh” trong nhiệm kỳ mới.

Theo đồng chí Nguyễn Cao Tấn, Phó Giám đốc Sở Du lịch: Thương hiệu, hình ảnh du lịch của tỉnh ngày càng được khẳng định trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế. Tỉnh liên tục được vinh danh ở nhiều hạng mục: Chùa Tam Chúc được bình chọn là "Điểm đến văn hóa địa phương hàng đầu thế giới năm 2023”; “Giải thưởng thành tựu đặc biệt 2024”; đứng thứ 4 trong “Top 10 kỳ quan thế giới mới dành cho những người không thích đám đông”; nằm trong “Top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới”.

Quần thể danh thắng Tràng An được đề cử “Điểm đến tạo ảnh hưởng” của giải thưởng Kotler Awards; chùa Bái Đính được bình chọn là “Điểm đến nổi bật năm 2025”. Tràng An nằm trong nhóm 1% điểm đến yêu thích trên thế giới; Vân Long là khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên ở Việt Nam đạt chứng chỉ Green List (Danh lục Xanh) và được công nhận là khu Ramsar thứ 9 của Việt Nam; Vườn quốc gia Cúc Phương 6 năm liên tiếp được vinh danh là vườn quốc gia hàng đầu châu Á, điểm đến địa phương có hoạt động marketing xuất sắc nhất năm 2025...

Du lịch đã từng bước phát triển để trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức lan toả mạnh mẽ và đóng góp tích cực cho tăng trưởng và phát triển bền vững của tỉnh. Bình quân giai đoạn 2020- 2025, lượng khách tăng 25,4%/năm, tổng thu du lịch tăng 43%/năm, đóng góp ngày càng lớn vào GRDP của tỉnh và tạo sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ.

Theo thống kê, trong dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5/2026 (từ ngày 25/4 đến 3/5/2026), toàn tỉnh ước đón 2.777.123 lượt khách, trong đó khách nội địa đạt trên 2,5 triệu lượt, khách quốc tế đạt hơn 274 nghìn lượt, tăng 123,9% so với cùng kỳ năm trước; tổng doanh thu du lịch ước đạt 4.216,1 tỷ đồng, tăng 205,1%. Đây là mức tăng trưởng 3 con số hiếm thấy, phản ánh rõ nét sức hấp dẫn ngày càng gia tăng của điểm đến, đồng thời cho thấy hiệu quả của các giải pháp kích cầu, tổ chức hoạt động và đổi mới sản phẩm du lịch mà tỉnh đã triển khai trong thời gian qua.

Sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị

Với quyết tâm xây dựng, phát triển văn hoá, con người Ninh Bình phát triển toàn diện, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, là sức mạnh nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới, ngày 15/4/2026, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Kế hoạch số 120/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 30/NQ-CP, ngày 24/2/2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80- NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Theo Kế hoạch 120/KH-UBND, đến năm 2030: Phấn đấu trên 95% di tích quốc gia đặc biệt và 70% di tích quốc gia được tu bổ, tôn tạo; trên 70% số di sản trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được xây dựng đề án, chương trình bảo vệ và phát huy giá trị.

Công nghiệp văn hoá, du lịch đóng góp khoảng 10% GRDP của tỉnh. 80% các cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ sở giáo dục khác triển khai hoạt động quản lý, giảng dạy và học tập trên môi trường số. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 82%, trong đó tỷ lệ lao động đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 37,5%.

Tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố du lịch - di sản thiên niên kỷ, sở hữu hệ sinh thái văn hoá, du lịch, sáng tạo hàng đầu của quốc gia và quốc tế, trở thành đô thị sáng tạo toàn cầu được UNESCO công nhận.

Kế hoạch số 120/KH-UBND đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp căn cơ. Trong đó: Hoàn thiện thể chế tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa; ban hành Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá trên địa bàn tỉnh.

Chú trọng xây dựng con người Ninh Bình phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại; nâng cao chất lượng, hiệu quả phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và chương trình giáo dục đạo đức, lối sống gia đình Việt Nam.

Đổi mới phương thức quản lý văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực bứt phá cho phát triển văn hóa; từng bước chuẩn hóa và số hóa các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị trên địa bàn tỉnh.

Xây dựng hệ sinh thái văn hóa, đổi mới sáng tạo, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm, nhận diện và ứng xử thích hợp với tài nguyên văn hóa; phấn đấu xây dựng mỗi phường trên địa bàn tỉnh trở thành một "đô thị sáng tạo".

Thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa, phát triển sản phẩm du lịch - công nghiệp văn hóa. Xây dựng, triển khai các Đề án bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống tốt đẹp của con người, vùng đất Ninh Bình gắn với phát triển hạ tầng chiến lược phục vụ công nghiệp văn hoá.

Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới. Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, góp phần xứng đáng gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

UBND tỉnh yêu cầu việc thực hiện Kế hoạch phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, chặt chẽ của cấp ủy, chính quyền các cấp; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị với các giải pháp đồng bộ, phù hợp với điều kiện chung của tỉnh.