Số ca mắc sởi tăng gấp 111 lần so với năm ngoái
So với cùng kỳ năm 2023, số ca nghi sởi năm nay cao hơn 52,9 lần, số ca sởi dương tính cao hơn 111 lần; đã có 5 ca tử vong.
Đã có 5 ca mắc sởi tử vong
Tại Hội nghị trực tuyến về công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm do Bộ Y tế tổ chức ngày 28/11, ông Nguyễn Lương Tâm, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết: “Từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 20.469 trường hợp nghi sởi, trong đó có 4.918 trường hợp dương tính và 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi (TP. Hồ Chí Minh 3 ca, Bến Tre 1 ca và Bình Dương 1 ca). So với cùng kỳ năm 2023, số ca nghi sởi năm nay cao hơn 52,9 lần, số ca sởi dương tính cao hơn 111 lần (cùng kỳ năm ngoái là 44 ca)”.
Đáng lo ngại, nhiều trẻ chưa đến tuổi tiêm chủng đã mắc sởi. Theo đó, một số địa phương có số nghi mắc sởi và có ca dương tính với sởi cao như: TP. Hồ Chí Minh (5.434 sốt phát ban nghi sởi, 1.552 sởi dương tính), Đồng Nai, Nghệ An, Đắk Lắk, Bình Dương, Hà Nội, Khánh Hòa, Thanh Hóa, Kiên Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp.
Theo báo cáo của Bệnh viện Nhi Trung ương, riêng từ đầu tháng 9 đến giữa tháng 11/2024, tại Bệnh viện đã tiếp nhận điều trị gần 200 ca mắc sởi. Số ca mắc đang tăng nhanh những ngày gần đây; chỉ riêng 11 ngày đầu tháng 11/2024 đã có tới 64 ca sởi điều trị tại đây. Trong số đó, tỷ lệ trẻ mắc sởi ở độ tuổi dưới 9 tháng tuổi (chưa đến tuổi tiêm vaccine sởi) chiếm hơn 31%; và ở trẻ đã đến tuổi nhưng chưa tiêm chủng chiếm tới 40%.
Ông Nguyễn Lương Tâm nhận định: “Tình hình dịch bệnh sởi vẫn diễn biến phức tạp, khi vẫn ghi nhận các trường hợp mắc và ổ dịch và có tăng cục bộ tại một số địa phương. Trước đó WHO đã đưa ra cảnh báo về việc gia tăng số ca mắc bệnh sởi và nguy cơ bùng phát dịch sởi tại nhiều khu vực trên toàn thế giới. Trong 5 năm qua, dịch sởi đã bùng phát nhiều quốc gia, nguyên nhân do tỷ lệ tiêm vaccine thấp; đồng thời do tác động của đại dịch COVID-19 trước đó đã ảnh hưởng đến tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ em. Vì vậy tỷ lệ bao phủ vaccine sởi đã không đạt mức độ bao phủ cần thiết để ngăn ngừa các đợt bùng phát dịch”.
Trước tình hình đó, Bộ Y tế tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh; triển khai các đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cán bộ và tham vấn, đánh giá nguy cơ với các tổ chức, chuyên gia trong nước và quốc tế. Đồng thời, thường xuyên chỉ đạo các địa phương thực hiện phương châm 4 tại chỗ; tiếp tục đảm bảo hậu cần, kinh phí, thuốc, vắc xin, sinh phẩm, vật tư, hóa chất, trang thiết bị, nhân lực để sẵn sàng phục vụ công tác phòng, chống dịch.
Để đáp ứng phòng dịch, hệ thống y tế dự phòng từ trung ương đến địa phương luôn chủ động theo dõi diễn biến tình hình dịch bệnh, thường xuyên đánh giá, phân tích, nhận định, dự báo tình hình; chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó với các tình huống có thể xảy ra của dịch bệnh; tiếp tục đẩy mạnh công tác giám sát phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ca bệnh, ổ dịch. Tổ chức triển khai hiệu quả chương trình tiêm chủng mở rộng; tổ chức tiêm bù, tiêm vét; chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng dịch bệnh sởi. Các đơn vị tiếp tục tổ chức tốt và chuẩn bị sẵn sàng các phương án thu dung, điều trị bệnh nhân, kiểm soát nhiễm khuẩn; Triển khai các giải pháp bảo đảm thuốc, vật tư, trang thiết bị, nhân lực cho công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm…
Các đơn vị cũng chủ động cung cấp và cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh, nhất là dịch sởi, các khuyến cáo phòng chống; triển khai các đợt cao điểm tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh theo mùa và hưởng ứng các ngày phòng, chống dịch bệnh.
Mở rộng phạm vi, đối tượng của Chiến dịch tiêm vaccine sởi
Theo Bộ Y tế, ngay khi bệnh sởi ghi nhận số mắc tăng cao tại TP. Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố, Bộ đã kịp thời triển khai tổ chức chiến dịch tiêm chủng vaccine sởi-rubellla cho trẻ.
Về tiến độ triển khai Chiến dịch tiêm vaccine sởi, theo ông Nguyễn Lương Tâm, đáp ứng tình hình dịch, Bộ Y tế đã mở rộng phạm vi triển khai Chiến dịch tiêm vaccine MR phòng dịch sởi lên 31 tỉnh, thành phố; tại 376 quận, huyện.
Đối tượng tiêm của chiến dịch là: Trẻ em từ 1- 10 tuổi tại vùng nguy cơ (ưu tiên trẻ em đột tuổi từ 1-5 tuổi); nhân viên y tế tại cơ sở y tế. Các tỉnh, thành phố quyết định nhóm tiêm cụ thể dựa trên tính hình dịch bệnh, khả năng cung ứng vaccine, nguồn lực tại địa phương và trao đổi thống nhất với các Viện Vệ sinh dịch tễ/PASTER.
Hiện đã có 30 tỉnh, thành phố (sử dụng 1.134.200 liều vaccine MR từ nguồn WHO viện trợ) triển khai và đã tiêm được 742.653/912.027 đối tượng (đạt 81,4%).
Riêng tại TP. Hồ Chí Minh (sử dụng 300.000 liều vaccine MR do UBND tỉnh, thành phố tự mua) đã tiêm đượccho 230.292 người (đạt 100%). Trong đó đã tiêm được cho 48.322 trẻ ở nhóm 1- 5 tuổi; 149.099 trẻ ở nhóm 6- 10 tuổi; 32.871 ở nhóm nhân viên y tế và nhóm nguy cơ.
Theo đó, công tác tiêm chủng đã ghi nhận các phản ứng thông thường sau tiêm chủng như: Sốt dưới 39 độ C; sưng, đau tại chỗ tiêm; các triệu chứng khác; và có 7 trường hợp phản vệ độ III tại TP Hồ Chí Minh đề đã hồi phục.
Theo Cục Y tế dự phòng, nguồn cung vaccine cho kế hoạch của Chiến dịch tiêm chủng vaccine sởi là từ các nguồn gồm: Nguồn WHO viện trợ Bộ Y tế 1.130.400 liều vaccine MR ; vaccine do các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác như: Nguồn xã hội hóa - tài trợ của các doanh nghiệp, tổ chức trong nước...; đồng thời các tỉnh, thành phố cũng tự mua sắm trên cơ sở nhu cầu và nguồn lực của địa phương. Vaccine sử dụng trong chiến dịch tiêm chủng là vaccine MR do POLYVAC sản xuất.
Đến nay, Bộ Y tế đã phân bổ 1.1340.000 liều vaccine MR do WHO viện trợ cho 30 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh, thành phố, trong đó: Khu vực Miền Bắc được phân bổ 223.520 liều; khu vực miền Nam được phân bổ 809.200 liều; khu vực Tây Nguyên được phân bổ 101.480 liều. Số lượng vaccine này đáp ứng đủ cho 30 tỉnh, thành phố.
Riêng TP Hồ Chí Minh, Thành phố sử dụng 300.000 liều từ mua từ nguồn ngân sách địa phương, không nhận phân bổ từ nguồn WHO.
Theo đó, có 4 tỉnh, thành phố (Khánh Hòa, Quảng Nam, Ninh Thuận, Bình Thuận) với nhu cầu khoảng 56.189 liều (hiện chưa có vaccine để phân bổ do 1.134.200 liều đủ cho 30 tỉnh, thành phố). Vừa qua, Cục Y tế dự phòng đã có Công văn gửi WHO đề xuất hỗ trợ thêm 60.000 liều để kịp có vaccine cho các tỉnh này tiêm chủng cho trẻ.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, thời gian tới, các địa phương, đơn vị tiếp tục tổ chức triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine sởi theo Kế hoạch của Bộ Y tế đã ban hành. Đồng thời, theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá tiến độ thực hiện tổ chức triển khai Kế hoạch chiến dịch tiêm vaccine sởi tại các tỉnh, thành phố. Tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn về tình hình phân bổ vaccine theo nhu cầu của các tỉnh, thành phố, đảm bảo sử dụng vaccine an toàn và hiệu quả.
Các địa phương cũng tiếp tục đánh giá nguy cơ để đề xuất biện pháp phòng chống dịch phù hợp; giám sát chặt chẽ diễn biến tình hình dịch bệnh, không để dịch lây lan, bùng phát; đồng thời cấp cứu, điều trị kịp thời, hạn chế tối đa các trường hợp chuyển nặng, tử vong; tăng cường tổ chức tập huấn, năng cao năng lực giám sát, điều trị tại các tuyến…
Đặc biệt, Bộ Y tế cũng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát đối tượng, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những trẻ chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi vaccine phòng bệnh sởi trong chương trình Tiêm chủng mở rộng; đẩy nhanh tiến độ triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng, chống dịch sởi năm 2024.
