Siết chặt kỷ cương, xử lý dứt điểm các tồn tại chống khai thác IUU

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; đại diện lãnh đạo 21 tỉnh, thành phố có biển trong cả nước. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Tham dự hội nghị trực tuyến tại điểm cầu tỉnh Ninh Bình có đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo IUU tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh.

Qua đợt thanh tra lần thứ 5 từ ngày 9 đến 19/3/2026, Ủy ban Châu Âu (EC) ghi nhận Việt Nam đã đạt nhiều kết quả quan trọng, cơ bản hoàn thiện khung pháp lý, thiết lập hệ thống quản lý, giám sát tàu cá và truy xuất nguồn gốc phù hợp với quy định quốc tế và điều kiện thực tiễn nghề cá Việt Nam. Tuy nhiên, EC xác định một số tồn tại chưa được khắc phục triệt để là nguyên nhân chính chưa gỡ cảnh báo “Thẻ vàng”.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, EC khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục phải khắc phục một số việc cụ thể như sau: Việc đánh dấu tàu cá và viết biển số đăng ký đúng quy định và kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, giám sát sản lượng bốc dỡ qua cảng còn chưa triệt để. Kiểm soát và truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác nhập khẩu bằng tàu Công ten nơ chưa được thực hiện chặt chẽ, chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp, chế biến, xuất khẩu. Tiến độ xử lý tàu cá vi phạm khai thác IUU còn chậm, chưa đồng bộ giữa các lực lượng, chưa cập nhật đầy đủ trên hệ thống dữ liệu, chưa đáp ứng yêu cầu của EC. Báo cáo dữ liệu còn chưa thống nhất giữa Trung ương và địa phương. Vẫn còn tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài...

Để khắc phục các khuyến nghị của EC trong công tác chống khai thác IUU, tỉnh Ninh Bình đã nghiêm túc tổ chức triển khai quyết liệt Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư, các Quyết định, Công điện của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tới các sở, ngành, địa phương ven biển, trong đó đã giao người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải chịu trách nhiệm trước đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra tình trạng vi phạm khai thác IUU tại địa phương mình quản lý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với UBND các xã, phường và các cơ quan có liên quan tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền về Luật Thủy sản 2017, các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có các quy định về chống khai thác IUU, những điểm mới của Nghị định số 41/2026/NĐ-CP, Nghị định số 38/2024/NĐ-CP, Nghị định số 301/2025/NĐ-CP; yêu cầu các chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm khai thác IUU, nhất là không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Chi cục Thuỷ sản - Kiểm ngư tổ chức các lớp tập huấn và phát tờ rơi, sổ tay, tài liệu tuyên truyền trong lĩnh vực thủy sản và các quy định về chống khai thác IUU. Trong 2 năm 2024 và 2025 đã thực hiện 6 phóng sự, các báo đã đăng 16 bài viết, 6 bản tin chuyên đề và 12 lớp tập huấn về nội dung chống khai thác IUU. Thực hiện viết số đăng ký, đánh dấu 100% tàu cá đã đăng ký, đăng kiểm đủ điều kiện hoạt động được viết số đăng ký, đánh dấu tàu cá theo quy định. Đã cấp giấy phép khai thác thuỷ sản được 1.381/1.381 tàu cá đủ điều kiện hoạt động, đạt 100% tàu cá theo quy định...

Phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ghi nhận sự nỗ lực, cố gắng của các bộ, ngành, địa phương trong tháo gỡ cảnh báo Thẻ vàng của EC. Đồng thời, đề nghị các bộ, ngành, địa phương quyết liệt hơn nữa, làm hết trách nhiệm, chủ động vào cuộc xử lý dứt điểm các tồn tại mà EC khuyến nghị. Thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì triển khai thực hiện các nhiệm vụ, thường xuyên báo cáo Chính phủ, Thủ tướng, Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách để chỉ đạo, kiểm tra, rà soát, chấn chỉnh kịp thời; trình Chính phủ kiện toàn Ban Chỉ đạo, thành lập và ban hành quy chế hoạt động Tổ công tác giúp việc Ban Chỉ đạo; trình Chính phủ ban hành nghị định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy theo hướng tăng mức xử phạt vi phạm hành chính để ban hành sớm.

Thực hiện rà soát lại các khâu, cơ chế kiểm soát nhập khẩu, chế biến, kiểm soát nguồn gốc hải sản khai thác... để bổ sung, hoàn thiện, bảo đảm thực hiện hiệu quả. Tăng cường kiểm tra công tác chống khai thác IUU của các địa phương. Bộ Quốc phòng tăng cường phối hợp tuần tra, kiểm soát, kiên quyết không để tàu cá vi phạm khai thác vùng biển nước ngoài; tổ chức chiến dịch tuyên truyền tới từng tàu cá, ngư dân khai thác trên biển. Bộ Công an tiếp tục điều tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm khai thác IUU, nhất là các đường dây môi giới đưa ngư dân đi khai thác hải sản ở nước ngoài.

Các tỉnh, thành phố chủ động phối hợp với các bộ, ngành chức năng xử lý các tồn tại theo khuyến cáo của EC; nâng cao tinh thần, trách nhiệm trong chống khai thác IUU, tập trung kiểm tra, kiểm soát tàu cá, lắp đặt, duy trì thiết bị giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc hải sản..., tạo sự chuyển biến tích cực về chống khai thác IUU trong thời gian tới, quyết tâm tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC trong năm 2026.