Tìm kiếm: vùng quê

Trong ký ức về cuộc đời làm báo của mình, hình ảnh về một vùng quê nghèo, luôn bị thiên tai rình rập khiến cho đời sống ngư­ời dân vô cùng gian truân, vất vả luôn ám ảnh tôi. Có lẽ vì thế, lâu lâu tôi lại muốn về thăm xem nơi ấy giờ đã đổi thay thế nào.

Từ quốc lộ 1A, rẽ vào khu du lịch nổi tiếng Tam Cốc- Bích Động ta phải qua xã Ninh Thắng. Cũng như bao địa phương vùng ven đô, Ninh Thắng là xã có sự chuyển biến mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực trong những năm gần đây. Vượt lên đặc thù của một xã vùng nông thôn, người dân Ninh Thắng đã năng động, sáng tạo trong lao động, sản xuất để vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Đây cũng là địa phương có cơ sở hạ tầng từng bước được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại, dần đáp ứng tiêu chí của một xã nông thôn mới…

Về xã Gia Phong (Gia Viễn) những ngày tháng Tám lịch sử, có thể nhận thấy sự đổi thay rõ nét của một vùng quê quanh năm lụt lội nghèo đói năm xưa.

Trong ảnh là một đống rác thải chất thành đống ngay bên đường giao thông (ảnh chụp tại một đoạn đường của xã Yên Lâm, Yên Mô). Đây là hình ảnh dễ bắt gặp ở nhiều vùng quê. Rác thải chất thành đống với đủ loại chất thải, bốc mùi hôi khó chịu, gây bức xúc đối với người dân sinh sống ở đây.

Quê tôi là một làng nhỏ ven sông thuộc huyện Yên Mô. Cũng như bao vùng quê khác, những ngày sau Tết ất Mùi 1975 nhịp sống lại trở lại bình thường đối với một làng chỉ chuyên sản xuất nông nghiệp, trẻ nhỏ đến trường, người lớn ra đồng chăm bón lúa và trồng lạc, trồng khoai theo kế hoạch sản xuất của Hợp tác xã. Trong cái bình lặng ấy mấy ai biết rằng, quê tôi cũng sắp được đón nhận những tin làm rung động cả đất trời.

Làng Phạm Pháo, xã Hải Minh (Hải Hậu) hiện có đội kèn tây lớn nhất nước với trên dưới 800 thành viên. Vừa thạo thổi kèn tây, vừa có thể sửa chữa, sản xuất kèn, những nhạc công - nông dân làng Phạm Pháo đang góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần của vùng quê này.

Thị trấn Rạng Đông (Nghĩa Hưng) và Thị trấn Thịnh Long (Hải Hậu) là vùng đất “trẻ” - in dấu công sức, thành quả to lớn của những người “mở đất” thời đại Hồ Chí Minh: Đó là các thế hệ Bộ đội Cụ Hồ và nhân dân từ nhiều vùng quê cùng hội tụ, chung sức, đồng tâm đổ mồ hôi và xương máu để biến một vùng lau sậy, cỏ lác hoang sơ thành màu xanh sự sống. Trong nhịp sống mới, vùng đất bồi với những tiềm năng to lớn đang trở thành những đô thị sầm uất trong tương lai.

Cách đây vài chục năm, những công việc như làm đất, gieo cấy, tưới nước, thu hoạch… chiếm khá nhiều thời gian và sức lực của người lao động vùng quê Yên Khánh. Nhưng đến nay, nhiều xã của huyện Yên Khánh đã thay đổi khá nhiều, cả về cơ sở hạ tầng cũng như tư liệu sản xuất.

Chiến tranh đã lùi xa gần 40 năm nhưng những dư âm của nó vẫn còn vang vọng mãi đến ngày hôm nay. Một buổi chiều cuối tháng12, chúng tôi có dịp về Kim Đài (Kim Sơn), gặp và trò chuyện với những chiến sỹ của Trung đội dân quân Kim Đài đã từng trực tiếp tham gia chiến đấu chống máy bay Mỹ trong chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của Mỹ ra miền Bắc. Những cái tên như Phạm Ngọc Chương, Ngô Xuân Trơn, Dương Đình Phúc, Phạm Thị Thảo...là những nhân chứng sống của một thời oanh liệt. Câu chuyện mà họ là nhân vật chính đã khiến chúng tôi không khỏi không tự hào về vùng quê giàu truyền thống cách mạng với những con người dũng cảm, kiên cường, chiến đấu giỏi.

Với nhiều nỗ lực trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, huyện Kim Sơn đã đạt được nhiều kết quả trong thực hiện các tiêu chí, từng bước đem lại diện mạo mới cho nhiều vùng quê. Từ nay đến cuối năm 2014, Kim Sơn phấn đấu có 2 xã đạt tiêu chí xã nông thôn mới.

Chưa phải là địa phương có sự phát triển mạnh về kinh tế, nhưng xã Ninh An (Hoa Lư) có phong trào khuyến học, khuyến tài sôi nổi, hiệu quả. Phát huy truyền thống của vùng quê hiếu học, phong trào rèn luyện, học tập của con em Ninh An nhận được sự quan tâm, ủng hộ của nhiều gia đình, thôn, xóm, tổ chức, cá nhân…bằng những việc làm thiết thực, ý nghĩa.

Về Ninh Giang, vùng quê cách mạng của huyện Hoa Lư trong những ngày tháng Tám lịch sử có thể thấy rõ sự khởi sắc của một địa phương đang trên đà phát triển. Diện mạo nông thôn nơi đây đã có sự đổi thay rõ nét: đường làng ngõ xóm được bê tông hóa kiên cố, nhà cửa cũng được xây dựng khang trang; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng lên…

Về Gia Viễn hôm nay, không chỉ những người con xa quê lâu năm mà ngay cả những người từng một thời đến mảnh đất này sinh sống, làm việc đều bất ngờ trước sự đổi thay rõ rệt ở một vùng quê một thời là vùng rốn lũ, quanh năm ngập lụt, mất mùa. Cuộc sống người dân Gia Viễn giờ đây đã thay da đổi thịt, ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Một ngày trung tuần tháng 8, chúng tôi về thị trấn Phát Diệm (Kim Sơn). Đi khắp các khu dân cư, tổ dân phố, nhà nhà treo cờ Tổ quốc, đường phố phong quang, sạch đẹp…, vùng quê này dường như đẹp hơn trong sắc thu vàng.

Xuân sang cũng là mùa của các lễ hội. Ngay từ mùng 6 tháng giêng, lễ hội chùa Bái Đính được khai mạc, mở đầu cho hàng loạt các lễ hội ở quy mô khác nhau, từ cấp tỉnh cho đến các lễ hội làng. Về với các lễ hội cổ truyền, bên cạnh sự quan tâm đến các nội dung của phần lễ và phần hội…, phần ẩm thực trong các lễ hội cũng là nội dung được nhiều người chú trọng, tìm kiếm để thưởng thức sản vật của mỗi vùng quê…

Đã lâu rồi, tôi mới có dịp trở lại Bình Minh. Cả một vùng bãi ngang trải ra trước mắt tôi như một bức tranh thủy mặc với màu xanh của những cánh đồng lúa, cói. Ngoài xa kia là những cánh rừng phòng hộ, lớp lớp giăng thành, nối biển với chân trời. Những cư dân mới, có cả giáo lương về đồng bãi Kim Sơn, từ Kim Đông, Kim Hải, Kim Trung đã an tâm lập nghiệp, làng mới đã trở thành quê hương thứ hai của họ, với bao trăn trở, buồn vui trong vị chát mặn của phù sa và mặn mòi của gió biển. Thị trấn Bình Minh, vẫn đó giống như chứng nhân của những người đầu tiên về đây mở đất.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước suy giảm, hàng loạt các khó khăn như mất thị trường, thiếu vốn, giá cả đầu vào tăng cao... đang là những thách thức đối với các làng nghề thủ công truyền thống. Những làng nghề đã làm nên sắc thái của mỗi vùng quê giờ đang có nguy cơ mai một. Tuy nhiên trong số đó vẫn có nhiều làng nghề duy trì và phát triển tìm được hướng đi riêng trong giai đoạn hiện nay. Để vực dậy và duy trì phát triển các làng nghề truyền thống, đưa làng nghề trở về đúng vị trí của nó đòi hỏi phải có một quá trình "tái cơ cấu" làng nghề. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Ninh Bình có cuộc trao đổi với đồng chí Hoàng Trung Kiên, Phó Giám đốc Sở Công thương. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn.

Hàng chục thạc sỹ, hàng trăm cử nhân đại học và gần 800 bảng vàng khuyến học là những minh chứng cho tinh thần hiếu học ở một vùng quê còn nhiều khó khăn như xã Khánh Thiện (Yên Khánh). Kết quả đó là sự nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự quan tâm, động viên của các dòng họ và người dân trong xã đối với phong trào khuyến học, khuyến tài…

Những ngày này, hòa với không khí của cả nước hướng về ngày Tết Độc lập của dân tộc, những cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân xã Khánh Tiên (huyện Yên Khánh) còn có thêm niềm vui, niềm tự hào nữa, đó là kỷ niệm 66 năm ngày thành lập chi bộ Đảng đầu tiên ở địa phương - Chi bộ Phùng Thiện (11-9-1947).

Ngày 16-7, trong chuyến về thăm và kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của tỉnh ta, đồng chí Nguyễn Sinh Hùng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội đã đến kiểm tra công tác xây dựng NTM tại huyện Hải Hậu. Chứng kiến các vùng quê có bước vươn lên mạnh mẽ trong công cuộc đổi mới CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn, nhất là những hướng đi đúng, cách làm sáng tạo trong xây dựng NTM, Chủ tịch Quốc hội hoan nghênh huyện Hải Hậu đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, vận dụng sáng tạo những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước vào thực tế địa phương; tập trung phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đồng thời chăm lo cải thiện đời sống nhân dân. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã lắng nghe và đối thoại cởi mở với đội ngũ lãnh đạo các địa phương của huyện; trao đổi về các tiêu chí, chính sách của Trung ương trong xây dựng NTM cũng như thuận lợi và khó khăn của chính quyền cấp cơ sở; từ đó, đánh giá hiệu quả thực tế sau 5 năm triển khai Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, cũng như mức độ thích hợp của từng tiêu chí xây dựng NTM.

Họa sỹ Phan Dư sinh năm 1950 tại xã Gia Hòa, Gia Viễn, một vùng quê giàu truyền thống văn hóa có cảnh trí nên thơ, có thiên nhiên tươi đẹp. Từ nhỏ đi học, anh đã tham gia vẽ tranh cổ động, vẽ phim đèn chiếu, phục vụ cho công tác tuyên truyền của xã, của thôn, được cơ quan thông tin của huyện, tỉnh tuyên dương khen thưởng.

Ninh Bình là một vùng quê có truyền thống hiếu học. Ngay từ thời xưa các bậc cha mẹ, ông bà dù trong gia đình còn nhiều khó khăn về kinh tế nhưng đã cố gắng cho con đến trường xin thầy "kiếm dăm ba chữ" để con em mình được đi học. Chính nhờ truyền thống ấy màngay từ khi có tổ chức Hội Khuyến học các cấp (năm 2000), phong trào thi đua xây dựng gia đình, dòng họ hiếu học, cộng đồng khuyến học được phát động và phát triển năm sau cao hơn năm trước.