Xây dựng nông thôn mới phải lấy nông dân là chủ thể; huy động các nguồn lực phát triển nhanh, bền vững nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Hướng đi đúng, cách làm sáng tạo trong xây dựng NTM

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Đoàn công tác Trung ương đã trực tiếp đi thăm đường nội đồng các xã của huyện; thăm Xí nghiệp May của Cty CP May Sông Hồng, thuộc CCN Hải Phương; thăm hộ gia đình Nghệ nhân Vũ Văn Tuynh tại xóm 5, xã Hải Sơn - một điển hình về làm kinh tế giỏi của huyện.

Tại xã Hải Sơn, từ sáng sớm, đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân có mặt tại Nhà Văn hóa (NVH) xóm 5 hồ hởi, vui đón Chủ tịch Quốc hội về thăm và làm việc tại địa phương. Không khí thân mật, ấm áp lan tỏa hội trường NVH, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng ân cần thăm hỏi, động viên bà con địa phương; vui mừng khi nghe lãnh đạo địa phương và người dân báo cáo về những thành quả đạt được trong xây dựng NTM. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đánh giá cao cách làm hiệu quả của cán bộ, đảng viên và nhân dân xóm 5, cũng như xã Hải Sơn trong quá trình xây dựng xóm NTM, gia đình NTM, xã NTM. Nhất là việc đồng thuận, tự giác trong thực hiện hương ước; sự chủ động, sáng tạo của cấp ủy và chính quyền cơ sở trong việc vận dụng các tiêu chí của Trung ương vào thực tế của địa phương. Thực hiện chủ trương xây dựng NTM, Đảng bộ xã Hải Sơn đã nhanh chóng nắm bắt đúng và trúng tinh thần, tư tưởng chỉ đạo về xây dựng NTM để vận dụng sáng tạo, triển khai vào thực tế cuộc sống, cụ thể hóa đến từng xóm, cụm dân cư, hộ gia đình. Trong 5 năm qua, Hải Sơn đã tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH với tổng kinh phí là 23,5 tỷ đồng. Xã có 11/11 xóm có NVH với quy mô diện tích từ 1.050m2 trở lên. Về nông nghiệp, thời gian qua, Hải Sơn đã quy hoạch vùng sản xuất trồng lúa, với diện tích canh tác là 292ha; vùng sản xuất vụ đông là 50ha; vùng trồng hoa, cây cảnh 55,52ha; nuôi trồng thuỷ sản 43,67ha. Năng suất lúa hằng năm bình quân đạt từ 120-125 tạ/ha. Tổng giá trị thu nhập bình quân là 135 triệu đồng/ha đất sản xuất nông nghiệp; trong đó giá trị thu nhập trên 1ha gieo trồng là 95 triệu đồng; giá trị thu nhập từ trồng hoa, cây cảnh là 295 triệu đồng/ha.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và các đồng chí lãnh đạo tỉnh thăm Xí nghiệp May thuộc Cty CP May Sông Hồng tại CCN Hải Phương (Hải Hậu).

Thăm xã Hải Phương, Chủ tịch Quốc hội vui mừng với hướng đi đúng, cách làm sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương, tạo nên những khởi sắc trong việc phát triển nhanh, bền vững về nông nghiệp, nông thôn, nhất là kết quả sau gần 3 năm triển khai xây dựng NTM. Thời gian qua, Hải Phương là đơn vị tiêu biểu của huyện Hải Hậu và của tỉnh về phát triển ngành nghề, tập trung công tác đào tạo nghề, cấy nghề, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vào đầu tư sản xuất tại CCN của xã. Cty CP May Sông Hồng đầu tư khu sản xuất với 4 xưởng may, vốn đầu tư trên 350 tỷ đồng, thu hút trên 2.200 lao động, thu nhập bình quân từ 3,5 đến 4 triệu đồng/người/tháng; Cty Gỗ mỹ nghệ Hợp Long tạo việc làm cho trên 2.000 lao động, lương bình quân đạt 3,5 triệu đồng/người/tháng; Cty TNHH Việt Cường đang đầu tư dây chuyền sản xuất và vật liệu xây dựng nông nghiệp không nung trên diện tích 2,5ha, giá trị đầu tư trên 500 tỷ đồng. Tính đến tháng 6-2013, toàn xã đã huy động 25 tỷ 142 triệu đồng nguồn vốn xây dựng NTM; trong đó, nhân dân đóng góp 13 tỷ 239 triệu đồng và hiến 13ha đất để mở rộng đường giao thông nông thôn. Đến nay, Hải Phương đạt 16/19 tiêu chí NTM, xã phấn đấu đạt xã NTM vào năm 2013.

Thay mặt lãnh đạo huyện, đồng chí Phạm Văn Chiến, Bí thư Huyện uỷ báo cáo với đồng chí Chủ tịch Quốc hội những kết quả chủ yếu 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở huyện Hải Hậu. Từ năm 2008-2013, huyện Hải Hậu đã huy động được hơn 821.000 tỷ đồng xây dựng hạ tầng nông thôn, trong đó nhân dân đóng góp hơn 227.000 tỷ đồng. Sản xuất nông nghiệp chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa, năng suất cao; hoàn thành việc dồn điền, đổi thửa (DĐĐT), chỉnh trang đồng ruộng. Nổi bật là huyện đã có cách làm sáng tạo, phù hợp trong việc phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung sức xây dựng NTM”. Cụ thể hóa 19 tiêu chí xã NTM của Trung ương, của tỉnh thành 8 tiêu chí gia đình NTM và 12 tiêu chí xóm NTM. Người dân đã thực sự làm chủ trong công việc, tham gia đóng góp, quản lý công trình. Toàn huyện có 204/546 xóm (TDP) đạt tiêu chí NTM; số hộ được công nhận gia đình NTM toàn huyện là 64.244/90.485 hộ bằng 71%; đã đào tạo nghề cho 6.029 lao động, truyền nghề cho 19.223 lao động, tập huấn cho 11.750 lao động. Toàn huyện, bình quân đạt 15/19 tiêu chí, tăng 8 tiêu chí so với trước năm 2010. Trong đó, 2 xã đạt 17 tiêu chí, 9 xã đạt 16 tiêu chí.

Kinh nghiệm và bài học trong triển khai, tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 và kết quả gần 3 năm triển khai xây dựng NTM ở Hải Hậu là đã tập trung cao sự lãnh đạo của các cấp, các ngành từ huyện tới cơ sở, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, trong đó vai trò của các tổ chức cơ sở Đảng được coi trọng. Làm tốt công tác tuyên truyền, quán triệt trong toàn Đảng bộ, chính quyền, cán bộ và nhân dân để thống nhất về nhận thức, xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Đảng bộ và các tầng lớp nhân dân; tạo được sự đồng thuận, sự chung sức, đồng lòng của mọi người dân để xây dựng NTM. Xây dựng đề án NTM sát với tình hình thực tế của địa phương, đảm bảo tính khả thi và khả năng huy động nguồn lực của địa phương; triển khai thực hiện đề án đảm bảo công khai, dân chủ, minh bạch. Phát huy vai trò chủ thể của người dân và cộng đồng thôn, xóm trong xây dựng NTM, thực hiện đầy đủ phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ”. Trong triển khai thực hiện đề án, ưu tiên các dự án, các công trình phục vụ phát triển sản xuất. Trong xây dựng hạ tầng KT-XH phải kế thừa tối đa các công trình đã có, kết hợp với cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới. Lựa chọn bước đi, cách làm phù hợp với điều kiện của địa phương, trước hết tập trung cao phát triển kinh tế, cùng với hoàn chỉnh quy hoạch, chọn DĐĐT là nhiệm vụ ưu tiên, đột phá trong xây dựng NTM. Phân công nhiệm vụ cụ thể, gắn trách nhiệm cho từng tập thể, cá nhân trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện; thường xuyên kiểm tra, rút kinh nghiệm. Chú trọng động viên khích lệ, tạo thành phong trào thi đua giữa các hộ, các thôn, xóm, các xã, thị trấn, các tổ chức đoàn thể trong xây dựng NTM. Kịp thời phát hiện những điển hình, biểu dương những cá nhân, tập thể làm tốt và nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo.

Lấy nông dân là chủ thể, trung tâm trong xây dựng NTM

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đánh giá cao việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của huyện Hải Hậu. Nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo, cụ thể hóa các tiêu chí xây dựng NTM, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, sản lượng cây trồng, lồng ghép với thực hiện các chương trình, chính sách an sinh xã hội… Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng bày tỏ, trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Nam Định nói chung, huyện Hải Hậu rói riêng, để hiểu rõ, hiểu đúng cơ sở, đồng chí đề nghị, mong muốn được nghe nhiều ý kiến phát biểu chân tình, thẳng thắn từ cơ sở chia sẻ về các vấn đề phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Cụ thể, đồng chí muốn biết rõ hơn, nhiều hơn tại cơ sở về cách thức tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) của huyện Hải Hậu, kết quả và những khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai các chương trình phát triển KT-XH; chương trình xây dựng NTM. Qua đó, đánh giá đúng thực chất, ưu điểm, hạn chế trong thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) thời gian qua và hướng chỉ đạo sắp tới.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói chuyện với nhân dân xóm 5, xã Hải Sơn (Hải Hậu).

Trên tinh thần dân chủ, trao đổi, thảo luận, đại diện lãnh đạo các xã Hải Sơn, Hải Phương, Hải Toàn đã nêu lên những bài học kinh nghiệm, một số khó khăn trong xây dựng NTM; đề nghị với Chủ tịch Quốc hội xem xét, có chính sách hỗ trợ, nhất là về thực hiện tiêu chí giao thông, thủy lợi nội đồng cần đầu tư cao hơn. Thẳng thắn nêu ra trước Chủ tịch Quốc hội về những hạn chế, tồn tại của huyện nhà trong 5 năm triển khai Nghị quyết Trung ương 7 và gần 3 năm xây dựng NTM, Bí thư Huyện ủy Hải Hậu Phạm Văn Chiến nêu rõ: Thời gian qua, việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất, cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động còn chậm, sản xuất CN-TTCN còn khó khăn, các doanh nghiệp đầu tư vào nông thôn còn ít; ngành nghề phát triển chậm, thu nhập thấp. Cơ chế chính sách của Nhà nước đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn chưa đồng bộ, thiếu tính đột phá; đầu tư từ ngân sách Nhà nước và các thành phần kinh tế vào nông nghiệp, nông thôn còn thấp. Sản xuất nông nghiệp nhìn chung còn mang nặng tính truyền thống thuần túy, sức cạnh tranh không cao. Công tác tổ chức thu mua, chế biến sản phẩm sau thu hoạch chưa được chú trọng đúng mức, sản phẩm xuất khẩu chủ yếu ở dạng thô, thị trường nhỏ lẻ, giá trị kinh tế thấp. Hạ tầng cơ sở phục vụ sản xuất, công trình thủy lợi còn bất cập, xuống cấp, chưa phục vụ tốt yêu cầu phát triển nông nghiệp và xây dựng NTM.

Đồng chí Bí thư Huyện uỷ Hải Hậu cũng kiến nghị Quốc hội, Chính phủ sớm quyết định chủ trương giao đất lâu dài cho người nông dân sau năm 2013, để tạo điều kiện cho việc tích tụ ruộng đất phát triển sản xuất nông nghiệp với quy mô lớn theo hướng sản xuất hàng hóa. Hỗ trợ nông dân về thị trường tiêu thụ sản phẩm, về giá nông sản, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghệ bảo quản sau thu hoạch, vay vốn ưu đãi để mua sắm trang thiết bị cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp như: máy gặt đập liên hợp, máy làm đất... Có chính sách kinh tế cụ thể cho nông dân trong quá trình sản xuất đảm bảo an ninh lương thực, giữ ổn định diện tích đất 2 lúa. Có chính sách hỗ trợ cho lĩnh vực khai thác hải sản xa bờ, ngư dân được vay vốn ưu đãi để cải tiến ngư cụ, đóng mới phương tiện. Trong nuôi trồng thủy sản có chính sách hỗ trợ sản xuất, con giống, xử lý dịch bệnh, tập huấn kỹ thuật nuôi trồng. Tiếp tục có chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, phát triển ngành nghề, giải quyết việc làm cho nông dân. Hải Hậu được Trung ương chọn làm điểm xây dựng huyện NTM, tuy nhiên, hiện nay tỷ lệ dân số tham gia BHYT còn thấp so với bình quân chung của cả nước, đề nghị Chính phủ, Bộ Y tế quan tâm hỗ trợ để tăng tỷ lệ dân số tham gia BHYT, tiến tới BHYT toàn dân.

Phát biểu tại buổi làm việc với cán bộ chủ chốt của huyện Hải Hậu, đồng chí Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vai trò quan trọng trong đời sống KT-XH và phát triển đất nước. Vì vậy, huyện Hải Hậu, cũng như tỉnh Nam Định và các địa phương trong cả nước cần chú trọng đào tạo nâng cao tay nghề, trình độ cho người nông dân, tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm nông sản, cơ cấu lao động theo hướng đáp ứng cho sự phát triển hiện đại trong nông nghiệp, công nghiệp. Chủ tịch Quốc hội cho rằng: Dứt khoát phải có nguồn lao động giỏi. Dứt khoát phải đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp và phải liên kết tạo thị trường cho sản phẩm; trong xây dựng NTM phải lấy nông dân là chủ thể và mỗi chủ thể phải phấn đấu vươn lên, tự nâng cao trình độ trở thành những “nông dân cao cấp”. Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng lưu ý, cần phải coi trọng quy hoạch nông thôn trên cơ sở điều kiện của địa phương, nhu cầu xã hội và quy hoạch theo hướng văn minh, phát triển bền vững. Chủ tịch Quốc hội khẳng định: “Xây dựng NTM trước hết là vì lợi ích của người dân. Lấy đó làm thước đo cao nhất”. Đồng chí cũng chỉ ra: “Ai xây dựng NTM? Nông dân phải làm. Nhà nước phải làm. Cả hệ thống chính trị cùng làm NTM”. Và phải “Làm cho chắc, lấy lợi ích cuối cùng là đời sống vật chất, tinh thần của người dân: No - đủ - giàu có làm đích”.

Kết quả trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) và sau gần 3 năm xây dựng NTM ở Hải Hậu nói riêng và tại tỉnh Nam Định nói chung có ý nghĩa hết sức quan trọng, đánh giá thực chất quá trình triển khai công tác xây dựng NTM tại các địa phương, cơ sở. Đây là dịp để tổng kết, bổ sung hoàn chỉnh chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, phát huy thành tích, khắc phục tồn tại để nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết trong thực tế - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng kết luận./.

Bài và ảnh: Việt Thắng