Tìm kiếm: phát huy giá trị di sản

Từ ngày 14/3 đến ngày 16/3, Đoàn công tác của tỉnh Ninh Bình do đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn đã có chương trình nghiên cứu, trao đổi, học tập kinh nghiệm tại tỉnh Thừa Thiên Huế về việc trùng tu, phục dựng, bảo tồn, phát huy giá trị di sản; kinh nghiệm phát triển du lịch; kinh nghiệm xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương theo đặc trưng đô thị di sản cố đô gắn với thúc đẩy các cơ chế, chính sách đặc thù.

Năm 2014, sự kiện UNESCO công nhận Quần thể danh thắng Tràng An là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới tạo nên "cú hích" quan trọng, góp phần đưa du lịch Ninh Bình chỉ trong thời gian ngắn đã có được những bước tiến dài, đậm nét.

Trong dòng chảy của lịch sử với nền văn hóa riêng biệt đó, tiền nhân để lại gần 2.000 di tích, di sản văn hóa cả vật thể và phi vật thể đã thúc đẩy công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản của Hà Nam thêm nhiều bước tiến mới.

Di sản văn hóa Hà Nam đã và đang tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với khách du lịch. Nhờ các giá trị của di sản đang được làm nổi bật và phát huy, Hà Nam đã hấp dẫn được nhiều nhà đầu tư vào du lịch di sản, tạo nên những sản phẩm du lịch đa dạng, chất lượng cao, thu hút du khách. Xung quanh thông tin tại Hội thảo khoa học “Thông báo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 58 - năm 2023” tại Khu du lịch Tam Chúc, ông Ngô Thanh Tuân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VH, TT&DL) cho rằng: “Di sản văn hóa Hà Nam cần phải được phát huy trong phát triển du lịch, để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh…”. Phóng viên (P.V) Báo Hà Nam đã ghi lại cuộc trao đổi này!

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020-2025 đã nhấn mạnh: "Phát huy giá trị lịch sử, văn hóa Cố đô Hoa Lư; phát triển toàn diện văn hóa - xã hội; coi trọng văn hóa cơ sở, xây dựng nếp sống văn minh; bảo tồn, phát huy giá trị di sản". Điều này thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh trong việc phát huy giá trị văn hóa gắn với sức mạnh con người Ninh Bình thời kỳ mới, đồng thời là cơ sở để các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị quan tâm, xây dựng văn hóa trở thành động lực mạnh mẽ, sức mạnh nội sinh để phát triển toàn diện các lĩnh vực chính trị, kinh tế - xã hội.

Di sản văn hóa vật thể được định nghĩa là các sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học. Đây là những đối tượng, hiện vật, công trình, cảnh quan, địa điểm, di tích lịch sử, kiến trúc, tài liệu và những đại diện khác của con người và xã hội từ quá khứ đến hiện tại. Mỗi một di sản văn hóa vật thể là một câu chuyện tuyệt vời về quá khứ và mang lại sự kiêu hãnh và nhận thức sâu sắc về lịch sử và văn hóa của chúng ta. Vì vậy, di sản văn hóa vật thể đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và truyền tải di sản lịch sử và văn hóa cho thế hệ sau. Luật di sản văn hóa quy định việc quản lý, bảo tồn và phát triển di sản văn hóa trong quốc gia với mục đích bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị của di sản văn hóa.

Công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa là một trong những hoạt động trọng tâm của Bảo tàng tỉnh. Hà Nam hiện có hàng nghìn di sản được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng tỉnh, các nhà sưu tập tư nhân và trong cộng đồng. Từ đầu năm đến nay, Bảo tàng tỉnh đã sưu tầm được trên 200 hiện vật, trong đó, các nhà sưu tầm đã hiến tặng trên 100 hiện vật bổ sung thêm cho kho cơ sở. Để quảng bá những di sản quý báu đó, Bảo tàng tỉnh đã tham mưu lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) thành lập Ban vận động Hội Di sản văn hoá Hà Nam.

Trong 2 ngày 3-4/7, tại Ninh Bình đã diễn ra hội nghị quốc tế về phát huy giá trị các danh hiệu UNESCO phục vụ phát triển bền vững tại Việt Nam. Tại các phiên thảo luận chuyên đề, nhiều ý kiến tâm huyết của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà nghiên cứu, nhà khoa học... được trao đổi, chia sẻ làm cơ sở quan trọng mở ra những cơ hội hợp tác và phát huy giá trị di sản thế giới bền vững hơn trong tương lai tại Việt Nam cũng như các nước trên thế giới.

Trên cơ sở truyền thống lịch sử và văn hóa, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nam đã chỉ đạo các nhà trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền để cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh và toàn xã hội hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của địa phương; xây dựng kế hoạch giáo dục di sản văn hóa và tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với giáo dục di sản văn hóa. Vì vậy, việc sử dụng di sản văn hóa trong tổ chức dạy học ở trường phổ thông trên địa bàn tỉnh tương đối có chất lượng.

Hà Nam là vùng đất lưu giữ kho tàng di sản văn hóa vật thể, phi vật thể vô cùng độc đáo, phong phú, đặc sắc của nhiều tầng văn hóa cổ giàu bản sắc. Đứng trước yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao về việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa trong bối cảnh các ứng dụng công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ hiện nay, ngành văn hóa, thể thao và du lịch Hà Nam đã, đang nỗ lực tiến hành khảo sát, thống kê, số hóa tư liệu Hán Nôm và bước đầu đạt được một số kết quả rất tích cực.

Công tác số hóa di sản ở Ninh Bình đã và đang được các cơ quan, đơn vị, các Trung tâm bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa quan tâm thực hiện. Trong đó, yêu cầu đặt ra là để việc số hóa di sản thật sự có ý nghĩa, ngoài việc lưu giữ để bảo tồn, thì vấn đề quan trọng là phải phát huy giá trị di sản. Trong đó, việc xây dựng hệ thống tương tác trên thiết bị thông minh, ứng dụng QR Code, nhận dạng ảnh, nhận dạng 3D, trải nghiệm đa phương tiện... phục vụ khách tham quan trải nghiệm, khám phá về di tích một cách tiện lợi nhất trên điện thoại thông minh.

Sáng 1/12, tại huyện Yên Mô, Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với UBND huyện Yên Mô tổ chức hội thảo khoa học "Thực trạng và giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật hát Xẩm ở Ninh Bình".

Quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, Nhà nước về bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch; đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch luôn được cấp ủy, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể các cấp của thị xã Duy Tiên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện và đạt được kết quả quan trọng, tạo tiền đề và động lực thúc đẩy phát triển KT-XH địa phương.

Quần thể danh thắng Tràng An là di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên thế giới, nơi tập trung nhiều tài nguyên du lịch độc đáo, rất có giá trị. Đặc biệt khi Ninh Bình xác định Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, di sản Tràng An đã nắm giữ vị trí rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, du lịch của tỉnh Ninh Bình. Do vậy, tỉnh đã xây dựng cơ chế, chính sách để vừa bảo tồn, gìn giữ nguyên vẹn các giá trị di sản, vừa khai thác, phát triển du lịch bền vững, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống cộng đồng dân cư.

Để công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản trong giai đoạn tới đạt hiệu quả, ông Mai Thành Chung, Giám đốc Sở VH,TT&DL cho biết: Cần tập trung đầu tư bảo quản, tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa có giá trị tiêu biểu, gắn việc bảo tồn, phát huy với phát triển du lịch. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong việc số hóa di sản văn hóa phục vụ công tác lưu trữ, quản lý, nghiên cứu, bảo tồn, khai thác, quảng bá di sản, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.

Ngày 12/8, tại Khách sạn Hoàng Sơn, Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với Viện Bảo tồn di tích tổ chức hội thảo khoa học "Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản Cố đô Hoa Lư".

Lễ hội Tịch điền – lễ hội mang ý nghĩa khuyến nông sâu sắc, đề cao vai trò sản xuất nông nghiệp của các bậc quân vương xưa do vua Lê Đại Hành là người khởi xướng.

Những năm qua, thực hiện chủ trương, chính sách của các cấp ủy đảng, chính quyền, nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử vùng đất Cố đô Hoa Lư đã gặt hái những kết quả đáng ghi nhận.

Kể từ khi Quần thể danh thắng Tràng An được vinh danh Di sản Văn hóa, Thiên nhiên thế giới (tháng 6/năm 2014), hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ Di sản luôn được các cấp, ngành xem là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản..

10 năm triển khai thực hiện Thông tư số 04/TT-BVHTTDL ngày 30/06/2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh, Sở Văn hóa và Thể thao đã phối hợp với các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, tổ chức thực hiện công tác kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn toàn tỉnh. Qua đó góp phần nhận diện, giữ gìn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh.

Xác định công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những nội dung cơ bản để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, việc thực hiện các chính sách, pháp luật về công tác này được tỉnh ta quan tâm, chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời, hiệu quả.