Tìm kiếm: làng nghề

Mỗi cộng đồng bao giờ cũng có ký ức riêng, cũng như mỗi ngôi làng bao giờ cũng viết ký ức của mình bằng một thứ biểu tượng. Với làng nghề chế tác đá Ninh Vân, biểu tượng của làng hình như đã được ký thác vào những ngôi nhà cổ. Những ngôi nhà cổ xây bằng đá, ngói phủ rêu, hiện hữu ở đó tự bao đời. Những căn nhà chất chứa trong nó biết bao là ký ức về những cuộc đời, những số phận không ít thăng trầm của cả một cộng đồng. Câu chuyện về ngôi nhà bằng đá cổ của gia đình họ Lương là một ví dụ.

Làng nghề mộc Phúc Lộc, phường Ninh Phong (thành phố Ninh Bình) có tự bao giờ không ai rõ, nhưng các cụ cao niên trong làng cho rằng làng nghề có tuổi đời lên đến vài trăm năm. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường nhưng những người thợ làng nghề mộc Phúc Lộc luôn gìn giữ, phát huy tinh hoa, giá trị truyền thống của cha, ông để lại.

Sáng 9/1, Hội Chữ thập đỏ tỉnh phối hợp với Hội Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân tổ chức khánh thành, bàn giao nhà cho 2 gia đình hộ nghèo tại thôn Xuân Phúc và thôn Vũ Xá, xã Ninh Vân (Hoa Lư). Dự lễ khánh thành nhà có đại diện lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ tỉnh; Hội Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân; đại diện xã Ninh Vân cùng các nhà hảo tâm.

Kim Sơn - vùng đất nổi tiếng với công trình Nhà thờ đá Phát Diệm có kiến trúc độc đáo, còn là nơi có làng nghề cói gắn bó với vùng đất này kể từ thuở khai hoang, lấn biển.

Làng nghề trồng hoa truyền thống xã Ninh Phúc (thành phố Ninh Bình) có trên 200 hộ với tổng diện tích là 14,5 ha. Trong đó, chủ đạo là các loại hoa: cúc, hồng, đồng tiền, lay ơn... Hiện nay, trên địa bàn đã ứng dụng tưới tiết kiệm công nghệ cao (do kỹ sư khoa học công nghệ lắp đặt) thuộc đề án ứng dụng công nghệ cao được tỉnh và thành phố hỗ trợ 50% kinh phí cho các hộ lắp đặt. Thị trường cung cấp hoa của xã chủ yếu là trong tỉnh và các tỉnh lân cận như Thanh Hóa, Hòa Bình, Nghệ An; bình quân thu nhập 25 triệu đồng/sào. Đến thời điểm này, hoa Ninh Phúc đã sẵn sàng phục vụ Tết Nguyên đán.

Ưu đãi phát triển cụm công nghiệp (CCN), đặc biệt là khuyến khích xây dựng các khu sản xuất tập trung theo hướng chuyên môn hóa, hiện đại hóa tại các làng nghề, các địa phương có thế mạnh vùng là yêu cầu tất yếu trong phát triển kinh tế. Chính vì thế, những năm qua tỉnh Ninh Bình đã có nhiều chính sách ưu tiên, thu hút đầu tư vào các CCN ở khu vực nông thôn.

Nổi tiếng với nghề làm bún, bánh ẩm thực truyền thống hàng trăm năm qua, xã Khánh Thiện (Yên Khánh) luôn chú trọng lưu giữ và phát triển nghề truyền thống của địa phương, trở thành nét đẹp văn hóa riêng của đất và người nơi đây. Làng nghề ẩm thực truyền thống không chỉ giải quyết việc làm cho người dân những lúc nông nhàn, mà còn góp phần cải thiện đời sống, xóa đói, giảm nghèo cho nhiều gia đình trong xã.

Nhiều năm qua, huyện Yên Khánh đã chú trọng triển khai nhiều giải pháp nhằm xử lý các loại chất thải trong sinh hoạt, trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, y tế và trong các làng nghề... qua đó góp phần thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường. Đây cũng là yếu tố quan trọng để huyện đạt tiêu chí bảo vệ môi trường trong Bộ tiêu chí Quốc gia xây dựng nông thôn mới, sớm đưa Yên Khánh trở thành huyện nông thôn mới.

Kim Sơn là huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Ninh Bình. Diện tích đất tự nhiên của huyện là 21.327 ha; dân số trên 180.000 người, có 2 tôn giáo chính là Phật giáo và Công giáo, kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, nuôi trồng thủy, hải sản và tiểu thủ công nghiệp, với 20 làng nghề cói mỹ nghệ truyền thống.

Nhắc đến làng nghề thêu Văn Lâm, Ninh Bình người ta nhớ đến ngay thương hiệu thêu Minh Trang. Điều đáng nói là người làm nên thương hiệu này lại là một người phụ nữ có dáng người mảnh mai, có vẻ rụt rè mỗi khi tiếp xúc. Nhưng ẩn trong con người đó là một sức mạnh không chỉ được hun đúc bởi quyết tâm làm giàu mà hơn hết là ước muốn được góp phần gìn giữ phát triển nghề thêu đã có lịch sử hàng nghìn năm của quê hương Văn Lâm, Ninh Hải, Hoa Lư.

Thôn Vân Thị, xã Gia Tân (Gia Viễn) nổi tiếng với nghề đan cót truyền thống hàng trăm năm nay và được xem là một trong những ngành nghề tạo việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người lao động. Trong bối cảnh cơ chế thị trường phát triển mạnh, nhiều sản phẩm tiêu dùng công nghiệp ra đời đã khiến cho nhiều làng nghề thủ công truyền thống lao đao thì tại Gia Tân, cấp ủy, chính quyền xã cùng người dân thôn Vân Thị vẫn đang nỗ lực bảo tồn và gìn giữ nghề truyền thống của quê hương.

Chúng tôi về làng nghề làm bún, bánh Yên Ninh (Yên Khánh) vào giữa trưa hè oi nóng, những con đường bê tông sạch sẽ trải rộng làm cho người ta khó hình dung được cách đây khoảng 3-4 năm về trước nơi đây là điểm nóng về ô nhiễm môi trường làng nghề trong tỉnh.

Yên Khánh hiện có 7 làng nghề được công nhận là làng nghề truyền thống với 100 doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất, kinh doanh đăng ký hoạt động sản xuất các sản phẩm chủ yếu là cói, bèo bồng, các sản phẩm bún, miến, bánh đa, giò chả, bánh các loại.

Ninh Bình là tỉnh có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, lại có nhiều ngành nghề thủ công mỹ nghệ. Theo thống kê của Sở Công thương, hiện toàn tỉnh có 76 làng nghề truyền thống được UBND tỉnh công nhận đạt tiêu chí. Có những làng nghề phát triển hàng trăm năm nay như: Làng nghề thêu ren Ninh Hải, chế tác đá mỹ nghệ Ninh Vân, các làng nghề cói Kim Sơn... Các làng nghề sẽ là điểm đến của du khách để tìm hiểu các sản phẩm tinh xảo được chế tác khéo léo bằng thủ công gắn với lịch sử của các làng nghề, đồng thời hỗ trợ để nâng cao giá trị các tuyến, tour du lịch của tỉnh.

Nghề chế tác đá mỹ nghệ ở Ninh Vân có lịch sử hơn 500 năm. Trải qua bao thăng trầm, hiện làng nghề đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ với 13/13 thôn làm nghề, thu hút hàng nghìn lao động địa phương và các vùng lân cận tham gia với thu nhập ổn định. Theo thống kê của các cơ quan chuyên môn hiện nghề đá mỹ nghệ đóng góp 80% tổng giá trị thu nhập từ tiểu thủ công nghiệp- dịch vụ của xã Ninh Vân.

Thủ công mỹ nghệ là nghề truyền thống mà người dân huyện Kim Sơn đã gắn bó hàng thế kỷ nay. Cho đến hiện tại, ngành nghề này vẫn nắm giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập của các hộ gia đình nơi đây. Xác định thế mạnh đó, các cấp, các ngành huyện Kim Sơn đã triển khai nhiều giải pháp hiệu quả nhằm duy trì và phát triển nghề thủ công mỹ nghệ. Nhờ vậy, nhiều làng nghề sản xuất và chế biến mặt hàng thủ công mỹ nghệ trên địa bàn huyện đã được khôi phục và phát triển, góp phần tăng thu nhập, ổn định cuộc sống cho nhiều lao động nông thôn.

Những ngày qua, trong khuôn khổ các hoạt động của Tuần Du lịch Ninh Bình, hoạt động trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống của Ninh Bình và đặc biệt là trình diễn nghệ thuật thêu ren đã thu hút rất nhiều sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước. Đây cũng là dịp để các doanh nghiệp, các làng nghề của địa phương tập trung giới thiệu, quảng bá các sản phẩm đến với du khách thập phương.

Nằm trong chuỗi hoạt động tuần du lịch Ninh Bình "Sắc vàng Tam Cốc - Tràng An", nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và du lịch đặc sắc: phố đi bộ và khu chợ ẩm thực đã thu hút hàng ngàn du khách trong và ngoài nước đổ về đây để được thưởng thức những món ăn đặc sản của vùng quê, món quà lưu niệm của các làng nghề truyền thống, những tiết mục nghệ thuật hát chèo, xẩm, biểu diễn múa rối nước .... sẽ diễn ra từ ngày 9/6 đến hết ngày 16/6/2018.

Theo cuốn sách "Bát Tràng-làng nghề, làng văn" của NXB Hà Nội và nhiều cao niên trong nghề gốm của xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm (thành phố Hà Nội), làng nghề gốm Bát Tràng hiện nay có nguồn gốc xuất xứ tại thôn Bạch Liên, xã Yên Thành (Yên Mô). Những người thợ làng Bạch Liên năm xưa vào năm 1010 đã theo vua Lý Công Uẩn dời đô ra thành Thăng Long và lập nghiệp tại Bát Tràng.

Hiện nay, toàn tỉnh có 75 làng nghề. Theo thời gian, các làng nghề có lúc thăng, lúc trầm, tuy nhiên có làng nghề vẫn tồn tại hàng trăm năm và ngày càng khẳng định được giá trị trong cuộc sống hiện đại như: Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân, làng nghề thêu Văn Lâm, làng nghề gốm Gia Thủy, Bồ Bát… Và dù ở thời kỳ nào cũng vậy, làng nghề chính là nơi sản sinh ra các nghệ nhân tài hoa. Nhờ sự sáng tạo, đôi bàn tay tài hoa và đặc biệt là tình yêu với nghề của các thế hệ nghệ nhân đã góp phần tạo nên sức sống mãnh liệt cho mỗi làng nghề.

Thủ tướng Chính phủ vừa giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương theo chức năng nhiệm vụ được giao, phối hợp với các địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với làng nghề.

Làng nghề bún, bánh Yên Ninh (Yên Khánh) nằm trọn trong lòng thị trấn và đây là làng nghề truyền thống có từ lâu đời, chuyên sản xuất bún, miến dong, bánh đa nức tiếng trong và ngoài tỉnh.

Nhằm quảng bá sản phẩm làng nghề truyền thống, người dân xã Trù Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An đã có ý tưởng tạo dựng cây thông Noel được làm từ 6.000 chiếc nồi đất.

Ninh Bình là tỉnh có thế mạnh về các nghề thủ công mỹ nghệ, nhiều làng nghề có lịch sử hàng trăm năm. Trong công cuộc xây dựng nông thôn mới ở các địa phương, làng nghề đã đóng vai trò là nhân tố quan trọng góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế... Do vậy, bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống không chỉ là gìn giữ yếu tố văn hóa mà còn có tác dụng rõ rệt đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Ninh Bình là địa phương còn lưu giữ được nhiều di sản văn hóa có giá trị tiêu biểu, trong đó có di tích lịch sử còn lưu giữ được các hiện vật nguyên gốc. Ninh Bình cũng là địa phương có nhiều làng nghề thủ công truyền thống lâu đời. Bởi vậy, Ninh Bình và Đà Nẵng là 2 "điểm nóng" trong cả nước về việc chế tác, sử dụng biểu tượng ngoại lai. Tuy nhiên, sau khi Công văn số 2662, ngày 8 tháng 8 năm 2014 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc không sử dụng biểu tượng, sản phẩm, linh vật không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam được ban hành thì Ninh Bình là địa phương có những chuyển biến tích cực, hầu như không còn biểu tượng, sản phẩm, linh vật ngoại lai.