Tìm kiếm: Giáo dục truyền thống

Trong lịch sử khoa bảng Việt Nam, Nguyễn Hiền là vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất; ông đỗ Trạng nguyên khi chỉ mới 13 tuổi. Để tưởng nhớ và tôn vinh công lao, đạo học của ông, nhân dân đã lập Đền thờ tại quê nhà ở làng Dương Miện, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường (nay là thôn Dương A, xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình). Hiện đây không chỉ là di tích văn hóa giàu ý nghĩa, mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống, đồng thời trở thành biểu tượng sinh động của tinh thần hiếu học, góp phần bồi đắp ý thức học tập và rèn luyện cho các thế hệ mai sau.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ ký công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14, năm 2025), tỉnh Ninh Bình có 5 hiện vật, nhóm hiện vật được vinh danh trong đợt này. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa đang được lưu giữ và phát huy giá trị nhằm góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tham quan của đông đảo nhân dân và du khách.

Trong không khí phấn khởi của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, ngày 26/2, nhiều địa phương trong tỉnh đã tổ chức "Ngày hội tòng quân" và gặp mặt động viên tân binh lên đường nhập ngũ năm 2026. Thông qua các hoạt động không chỉ khẳng định sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương đối với công tác tuyển quân mà còn góp phần giáo dục truyền thống, khơi dậy niềm tự hào, tạo động lực giúp các thanh niên quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

Số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa đang trở thành phương thức hiệu quả trong giáo dục truyền thống cho thanh, thiếu nhi, đồng thời góp phần quảng bá sâu rộng giá trị di sản của Ninh Bình. Từ ý nghĩa đó, tuổi trẻ Ninh Bình đã tích cực tham gia số hóa các địa chỉ đỏ, ứng dụng công nghệ vào giới thiệu, thuyết minh và lan tỏa lịch sử, qua đó làm cho các giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương được bảo tồn, tiếp cận và phát huy bền vững trong đời sống đương đại.

Chiều 22/12, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) tổ chức Hội nghị ký kết Chương trình phối hợp với Sở Văn hoá và Thể thao, Sở Du lịch giai đoạn 2026-2030 về công tác giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trường học; công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên thông qua di sản văn hoá, bảo tàng, sản phẩm du lịch, các hoạt động văn hoá, nghệ thuật; thư viện trường học.

Là người trực tiếp tham gia hai cuộc chiến tranh: kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và chiến tranh bảo vệ biên giới, tôi thấu hiểu sâu sắc giá trị của truyền thống yêu nước, tinh thần kiên cường, bất khuất của dân tộc. Đây là “nguồn sức mạnh mềm” vô giá, là động lực bền bỉ giúp đất nước, thế hệ trẻ hôm nay vượt qua mọi thử thách, từng bước vươn lên trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ninh Bình, vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử trọng đại của dân tộc, là cái nôi của nhiều phong trào cách mạng. Truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của quân và dân Ninh Bình, mà hạt nhân là Lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh, luôn là niềm tự hào, là tài sản vô giá cần được gìn giữ và phát huy. Trong dòng chảy ấy, Nhà truyền thống LLVT tỉnh Ninh Bình đã trở thành một “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống sâu sắc, nơi thế hệ trẻ được trở về với cội nguồn, chạm vào mạch nguồn lịch sử hào hùng của cha anh.

Nhịp sống hối hả của xã hội hiện đại, công nghệ và toàn cầu hóa đã và đang làm thay đổi mạnh mẽ nếp nghĩ, lối sống của giới trẻ, trong đó tiềm ẩn nguy cơ làm mai một những giá trị truyền thống. Trong bối cảnh ấy, giá trị văn hóa, đạo đức, tinh thần dân tộc rất cần được gìn giữ, trao truyền một cách sáng tạo, hiệu quả, qua đó giúp giới trẻ định hình bản sắc, nuôi dưỡng lý tưởng sống và ứng xử có trách nhiệm với cộng đồng.

Hoạt động tham quan, dâng hương tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là dịp để các lực lượng vũ trang bày tỏ tình cảm kính yêu Bác Hồ, mà còn là cơ hội quý để giáo dục truyền thống cách mạng, hun đúc tinh thần yêu nước, bồi đắp lý tưởng phụng sự Tổ quốc.

Giáo dục truyền thống lịch sử văn hoá cho thế hệ trẻ, nhất là các em học sinh luôn được ngành Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình xác định là giải pháp quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh, thiếu niên. Từ đó giúp các em học sinh thêm hiểu, tự hào và có ý thức bảo vệ gìn giữ những di tích lịch sử, di sản văn hoá ông cha để lại.

Phú Lộc, vùng đất anh hùng thuộc huyện Nho Quan không chỉ nổi tiếng với bề dày truyền thống lịch sử và văn hóa, mà còn là một trong những biểu tượng của tinh thần kiên cường chống giặc ngoại xâm của quân và dân ta. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và chống Mỹ cứu nước, nơi đây đã ghi dấu những chiến công to lớn của quân dân ta; được công nhận là xã An toàn khu và trở thành “địa chỉ đỏ”-nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Ngày nay, Phú Lộc đang vươn mình mạnh mẽ, hòa nhịp vào sự phát triển chung của quê hương, đất nước.

Tháng 3 âm lịch hàng năm, học sinh trên địa bàn thành phố Hoa Lư được trải nghiệm, hoà mình vào không khí Lễ hội Hoa Lư thông qua việc tham gia các hội thi diễn tích “Cờ lau tập trận”, “Kéo chữ Thái Bình”… Qua đó góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong các em học sinh .

Những năm qua, cùng với việc xây dựng tổ chức hội vững mạnh, tích cực tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng, chính quyền, các cấp hội cựu chiến binh (CCB) huyện Bình Lục luôn chú trọng công tác giáo dục truyền thống cách mạng, góp phần “tiếp lửa”, tạo động lực để thế hệ trẻ phấn đấu tiếp nối truyền thống hào hùng của cha ông đi trước.

Hòa vào dòng người tấp nập tới thăm Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, dễ dàng cảm nhận nơi đây như có một sức hút đặc biệt đối với các tầng lớp nhân dân. Những hiện vật chiến tranh được trưng bày trong một không gian rộng lớn giúp du khách được thoải mái tham quan, tìm hiểu. Trước mỗi hiện vật, cảm xúc của mỗi người khác nhau nhưng trong lòng mỗi người có lẽ đều có chung niềm tự hào về một đất nước Việt Nam giàu truyền thống cách mạng với những người con anh dũng đã chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược.

Đã trở thành thông lệ hằng năm, vào dịp đầu xuân, tại Khu du tích đền Trần Thương (Lý Nhân) lại diễn ra lễ hội phát lương Đức Thánh Trần để tưởng nhớ công lao của Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và các bậc tiền nhân có công với nước. Nghi lễ phát lương là hoạt động cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, nhân dân được ấm no, thụ hưởng thái bình. Qua đó, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước trong nhân dân...

Từ đường không chỉ là những công trình tâm linh, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn là nơi lưu giữ giá trị văn hoá của dòng họ, nơi thế hệ sau thể hiện đạo hiếu, lòng biết ơn, sự tri ân công đức với các bậc tiền nhân đặt nền móng cho sự hình thành, phát triển của dòng họ. Đây cũng là nơi lưu giữ những tư liệu quý, góp phần làm tốt công tác giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa quê hương. Từ đường Họ Lại Phù Vân (thành phố Phủ Lý) là một trong những từ đường như thế.

Theo truyền thống, hằng năm, nhằm ngày 20 tháng 10 âm lịch, cán bộ, nhân dân thôn Yên Từ (nay là thôn Yên Bình, sáp nhập hai thôn Yên Từ và Yên Hòa), xã Mộc Bắc (thị xã Duy Tiên) lại tưng bừng mở hội làng. Đông đảo những người con quê hương Yên Bình đang sinh sống, làm việc trên mọi miền Tổ quốc lại thu xếp công việc, phấn khởi trở về tề tựu cùng nhau vui lễ hội truyền thống đình, đền Yên Từ. Đây là dịp để nhân dân địa phương tri ân công đức của tổ tiên, giáo dục truyền thống văn hóa, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, nâng cao ý thức bảo vệ, giữ gìn di sản văn hóa của quê hương, đất nước.

Những năm qua, xã Gia Thủy (Nho Quan) luôn chú trọng công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử-văn hóa trên địa bàn, qua đó góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Xã Tượng Lĩnh (huyện Kim Bảng) từ lâu được biết đến là địa phương ghi dấu ấn sự ra đời của lực lượng vũ trang Hà Nam. Ngày 18/03/1947, tại Đình Bông, thôn Phù Đê, xã Tượng Lĩnh, Ủy ban kháng chiến tỉnh Hà Nam đã họp công bố Quyết định của Bộ Tổng chỉ huy Quân đội và Dân quân tự vệ thành lập Ban Chỉ huy Quân đội quốc gia và Dân quân tự vệ tỉnh Hà Nam (nay là Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Nam). Đình Bông giờ đã được công nhận là khu di tích lịch sử cách mạng, địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, niềm tự hào của người dân Tượng Lĩnh nói riêng, nhân dân trong tỉnh nói chung.

Hội Cựu chiến binh (CCB) tỉnh hiện có hơn 46 nghìn hội viên, sinh hoạt tại 168 tổ chức cơ sở hội. Đại tá Lê Văn Chương, Phó Chủ tịch Hội CCB tỉnh cho biết: Những năm qua, các cấp hội CCB trong tỉnh đã thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền, đoàn thanh niên, các nhà trường tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nhằm bồi dưỡng truyền thống, chủ nghĩa anh hùng cách mạng và đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ với nhiều hình thức phong phú. Trong đó, chủ yếu là thông qua hoạt động nói chuyện truyền thống và phối hợp tổ chức hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn"…

Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2024) và 35 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 - 22/12/2024), Bộ CHQS tỉnh Ninh Bình chỉ đạo Ban CHQS các huyện, thành phố tổ chức giáo dục truyền thống cho học sinh các trường THPT trên địa bàn.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam; 35 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân, sáng 2/12, Trường THPT A Phủ Lý tổ chức sinh hoạt ngoại khóa Giáo dục truyền thống cách mạng.

Thực hiện Chỉ thị 20-CT/TW, ngày 18/01/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng; Chỉ thị số 19-CT/TU, ngày 06/4/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng và giáo dục truyền thống cách mạng, Ban Thường vụ Huyện ủy Thanh Liêm đã chỉ đạo biên soạn, xuất bản Bộ tài liệu tuyên truyền, giáo dục Lịch sử Đảng bộ huyện (giai đoạn 1930-2020) đưa vào giảng dạy trong các trường học và trung tâm chính trị trên địa bàn.