Phòng ngừa tai nạn giao thông cho học sinh trong dịp hè

Những năm gần đây, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (TTPBGDPL) về trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đối với học sinh luôn được các cấp, ngành, đoàn thể, nhà trường chú trọng, duy trì thường xuyên. Tuy nhiên, trong thời gian nghỉ hè, tình trạng học sinh vi phạm quy định về TTATGT vẫn diễn ra khá phổ biến, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông (TNGT).

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Những ngày đầu hè, khi lưu thông trên một số tuyến đường ở thành phố Phủ Lý, thị xã Duy Tiên, không khó bắt gặp hình ảnh nhiều tốp học sinh tụ tập tại các điểm giải trí, quán nước ven đường. Để đi đến các điểm vui chơi, quán nước, hầu hết các em lựa chọn phương tiện di chuyển là xe mô tô (XMT), xe gắn máy (XGM), xe máy điện (XMĐ). Và điều đáng lo ngại là tại một số tuyến đường vẫn xuất hiện những nhóm học sinh vi phạm quy định về TTATGT như: dàn hàng ba, hàng bốn, đi không đúng làn đường, không đội mũ bảo hiểm (MBH), chở quá số người quy định, sử dụng ô, điện thoại, nói chuyện, đùa giỡn... gây mất TTATGT, ảnh hưởng đến việc lưu thông của các phương tiện tham gia giao thông khác. Cá biệt, một số em còn lạng lách, đánh võng, vượt đèn đỏ, gây nguy hiểm cho chính bản thân và người đi đường, dẫn tới tiềm ẩn nguy cơ gây TNGT. Không chỉ ở thành thị, tại khu vực nông thôn vào các buổi chiều cũng xuất hiện không ít những nhóm học sinh vi phạm quy định về TTATGT, khiến nguy cơ về TNGT có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Thời gian nghỉ hè, hầu hết các bậc phụ huynh đều có chung nỗi lo làm thế nào để con em mình có một kỳ nghỉ hè vui tươi, bổ ích, an toàn, nhất là khi tham gia giao thông. Chị Nguyễn Phương Lan (người dân xã Thanh Hà, Thanh Liêm) chia sẻ: Tôi có 2 con trai năm nay lên lớp 7 và lớp 9. Ban ngày, vợ chồng đi làm, tối mới về với con. Cả ngày con ở nhà một mình không có ai quản lý nên rất sốt ruột, lo lắng. Nhà gần đường, xe cộ đông đúc, chỉ sợ con ra đường, mải chơi hoặc nghịch dại sẽ gây nguy hiểm, nhưng nếu con cứ ở trong nhà xem tivi, điện thoại thì cũng rất lo bởi có thể vô tình tiếp xúc với những thông tin không lành mạnh trên mạng xã hội.

Trao đổi về vấn đề này, Trung tá Lưu Tuấn Anh, Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông - trật tự, Công an thành phố Phủ Lý cho rằng: Thanh, thiếu niên, trong đó có học sinh khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông thường có tâm lý chủ quan, hiếu thắng nên gây ra tai nạn cho chính mình và người xung quanh. Do đó, để bảo đảm an toàn cho các em, cha mẹ cần tăng cường giám sát việc đi lại của con em mình, kiên quyết không cho các em lái XMT trên 50cm3 khi chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe (GPLX). Đồng thời, thường xuyên nhắc nhở các em tự giác chấp hành nghiêm những quy định của pháp luật khi tham gia giao thông.

Theo thống kê, từ năm 2023 đến nay, toàn tỉnh xảy ra 45 vụ TNGT liên quan đến học sinh, làm 8 em chết, 52 em bị thương; riêng 5 tháng đầu năm 2024, trên địa bàn tỉnh xảy ra 16 vụ TNGT liên quan đến học sinh làm 19 em bị thương. Lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý, lập biên bản vi phạm hành chính đối với 856 trường hợp, phạt tiền trên 320 triệu đồng. Kết quả phân tích nguyên nhân các vụ TNGT liên quan đến học sinh cho thấy: tai nạn xảy ra chủ yếu là do các em thiếu quan sát, không nhường đường, phóng nhanh, vượt ẩu... Các hành vi vi phạm quy định về TTATGT đối với lứa tuổi học sinh thường xảy ra phổ biến, như: chưa đủ tuổi điều khiển XMT XGM, XMĐ, chưa có GPLX, không đội MBH; đi dàn hàng ngang, chở quá số người cho phép...

Khi TNGT xảy ra, hậu quả thường rất nặng nề, nhất là đối với học sinh, nhẹ thì bị xây xát, nặng có thể bị thương tật, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, trí tuệ, khả năng lao động, học tập của các em, gây tốn kém chi phí, thời gian, công sức phục vụ điều trị đối với gia đình. Thậm chí, có những trường hợp tử vong để lại mất mát, đau thương vô cùng lớn cho người thân.

Đẩy mạnh tuyên truyền gắn với tăng cường xử lý vi phạm

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực giao thông, nguyên nhân chính dẫn đến gia tăng TNGT trong lứa tuổi học sinh dịp hè là do ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận học sinh chưa cao. Bên cạnh đó, do nghỉ hè các cháu không phải đến trường, trong khi các bậc phụ huynh bận đi làm cả ngày nên khó quản lý việc đi lại của con em mình. Nhiều gia đình cho con em tự điều khiển XMT, XGM, XMĐ dù biết con chưa đủ tuổi và việc làm đó tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm về TNGT.

Thêm vào đó, một số học sinh, nhất là học sinh nam khi tham gia giao thông có tâm lý thích “thể hiện”, hoặc coi thường, không đội MBH, chở quá số người quy định, lạng lách, đánh võng, đi ngược chiều, vượt đèn đỏ… Nhiều trường học đã tuyên truyền, quán triệt cho học sinh, giáo viên và phổ biến đến phụ huynh các quy định về TTATGT và trách nhiệm quản lý con em trong dịp hè, nhưng thực tế cho thấy từ tuyên truyền đến tổ chức thực hiện đang còn là một khoảng cách rất lớn, hiệu quả chưa cao.

Nhằm chấn chỉnh tình trạng vi phạm quy định về TTATGT đối với học sinh, thời điểm trước khi nghỉ hè, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã phối hợp với lực lượng chức năng tập trung phổ biến kiến thức, hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông cho học sinh. Nội dung tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn ATGT, phổ biến Luật GTĐB cho học sinh được lồng ghép vào các giờ chào cờ, sinh hoạt lớp, tiết giáo dục công dân. Nhiều nhà trường cũng đã yêu cầu phụ huynh học sinh cam kết không giao XMT, XGM cho học sinh khi chưa đủ tuổi, chưa có GPLX; học sinh cam kết nghiêm túc thực hiện các quy định khi tham gia giao thông.

Nhằm tăng cường bảo đảm ATGT cho học sinh, phòng tránh và hạn chế những vụ TNGT đáng tiếc xảy ra đối với các em, đặc biệt trong dịp nghỉ hè rất cần có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, chung tay góp sức của các cấp, ngành, đoàn thể, lực lượng chức năng.

Theo đó, Tỉnh đoàn cần chỉ đạo các tổ chức đoàn địa phương cơ sở xây dựng kế hoạch vận động đoàn viên, đội viên nâng cao ý thức chấp hành quy định về TTATGT trong tháng hè. Đồng thời, chỉ đạo các tổ chức đoàn trực thuộc đẩy mạnh vai trò hoạt động của đội thanh niên xung kích tham gia giữ gìn TTATGT ở một số chốt giao thông trên những tuyến đường, địa bàn phức tạp.

Cùng với đó, lồng ghép nội dung TTPBGDPL về TTATGT qua các buổi sinh hoạt đội, sinh hoạt đoàn tại xã, phường, thị trấn, thôn, tổ phố. Đối với ngành giáo dục, cần chỉ đạo các nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm tăng cường quản lý, nhắc nhở học sinh thông qua nhóm zalo nhằm giáo dục ý thức cho các em trong thời gian nghỉ hè.

Lực lượng công an từ tỉnh đến cơ sở tăng cường phối hợp với các đoàn thể đẩy mạnh TTPBGDPL về TTATGT; hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn cho học sinh khi tham gia giao thông trong dịp nghỉ hè; tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm những học sinh vi phạm. Đặc biệt, chú trọng duy trì, trao đổi thông tin về vi phạm TTATGT của học sinh giữa lực lượng chức năng tới nhà trường, gia đình để cùng quản lý, giáo dục, nhằm phát huy hiệu quả cao nhất trong bảo đảm TTATGT đối với học sinh.

Bên cạnh những biện pháp xử lý đồng bộ, kiên quyết của lực lượng chức năng, rất cần có sự chung tay, vào cuộc của mỗi gia đình trên tinh thần phòng ngừa vi phạm pháp luật về TTATGT trong lứa tuổi học sinh phải bắt đầu từ mỗi gia đình. Có như vậy, các vấn đề, nguy cơ về mất ATGT trong lứa tuổi học sinh mới được kiềm chế, kéo giảm. Điều quan trọng nhất, mỗi em học sinh cần hiểu rõ quy định pháp luật về TTATGT, nắm vững kỹ năng lái xe an toàn, qua đó tự phòng tránh xảy ra TNGT.

Trần Ích