Phát triển kỹ năng “mềm” cho học sinh thông qua các câu lạc bộ, đội, nhóm sở thích
Thời gian qua, cùng với việc nâng cao chất lượng dạy và học, nhiều trường học trong tỉnh đã chú trọng thành lập, phát triển các câu lạc bộ (CLB), đội, nhóm theo sở thích một cách phù hợp. Đây được xem là giải pháp hiệu quả trong việc phát triển năng lực, phẩm chất, kỹ năng “mềm” cho học sinh, từ đó thúc đẩy việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đa dạng hóa nội dung công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong trường học.
Theo ghi nhận, tại Trường THPT Nam Lý (huyện Lý Nhân), nhà trường hiện đang duy trì tốt việc tổ chức sáng tạo, hiệu quả những giờ hoạt động ngoại khóa thông qua một số mô hình CLB, đội, nhóm chuyên môn theo sở thích, sở trường, như: STEM, tiếng Anh, văn nghệ, thể dục thể thao..., tạo cơ hội để học sinh được tham gia trải nghiệm, giáo dục kỹ năng, giúp các em tự tin, tự chủ, năng động hơn trong cuộc sống. Trong đó, có không ít nội dung, kiến thức nhà trường chưa có điều kiện, thời gian để truyền đạt đầy đủ kiến thức cho học sinh trong giờ học trên lớp thì qua hoạt động trải nghiệm thực tế đã bổ sung, giúp các em tiếp thu trực tiếp, cụ thể hơn. Hằng năm, nhà trường tổ chức cho học sinh học tập qua những chuyến đi trải nghiệm thực tế, các em được nghe thuyết minh, được tiếp cận, tìm hiểu hiện vật, tài liệu lịch sử,... để có cái nhìn sinh động, hiệu quả hơn trong việc nắm bắt, tiếp thu kiến thức lịch sử, mở rộng hiểu biết về lịch sử quê hương, dân tộc, hiểu sâu sắc về giá trị văn hóa. Nhà trường còn thông qua nhiều hoạt động tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng để lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia, qua đó phát huy tính chủ động, tích cực, rèn luyện tinh thần đoàn kết, tính tập thể của các em. Thầy giáo Hà Đình Thuấn, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nam Lý cho biết: Từ hiệu quả thiết thực trong rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh qua các mô hình hoạt động CLB, đội, nhóm... sở thích, thời gian tới, nhà trường tiếp tục duy trì và đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa, nghiên cứu, lựa chọn mở rộng thêm nhiều mô hình CLB, đội nhóm trên mọi lĩnh vực để các em học sinh được phát triển, phát huy khả năng, năng khiếu của mình, để mỗi hoạt động là một trải nghiệm thú vị, giúp các em học sinh trưởng thành hơn.
Ngoài mục tiêu rèn luyện, nâng cao năng lực, phát huy năng khiếu của từng học sinh, các CLB, đội, nhóm... theo sở thích, sở trường còn là nơi để các em học sinh thực hiện nhiều việc làm có ý nghĩa. Điển hình như "CLB Sách và Hành động" của Trường THPT B Duy Tiên, là mô hình xây dựng phòng sách, tủ sách phục vụ bạn đọc miễn phí và thường xuyên tổ chức hoạt động khuyến đọc như: ngày sách, đêm sách, hội sách hay các cuộc thi về sách. Tham gia CLB, đội nhóm theo sở thích, sở trường, học sinh được trực tiếp trải nghiệm nhiều hoạt động bổ ích, lý thú, như: từ thiện, gây quỹ, kinh doanh từ sách… giúp học sinh ứng dụng được kiến thức từ sách vào thực tế, lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng. Em Phạm Thị Ngọc Huyền (học sinh Lớp 11A2, Trường THPT B Duy Tiên) chia sẻ: Tham gia CLB, đội, nhóm sở thích giúp em khơi dậy hứng thú và nhu cầu đọc sách, cho em cơ hội được kết nối và giao lưu với các hội viên yêu sách, cùng nhau trau dồi kiến thức, chia sẻ những đầu sách hay cho những bạn có hoàn cảnh khó khăn,... Từ đó, em có thêm nhiều kỹ năng cần thiết cho học tập, cuộc sống và công tác Đoàn - Hội.
Ở mỗi cấp học đều có những mô hình CLB, đội, nhóm... phù hợp với lứa tuổi, trình độ kiến thức, mức độ trưởng thành và yêu cầu xã hội cần thiết. Tại Trường Tiểu học, THCS& THPT FPT Hà Nam hiện có 14 mô hình CLB (6 CLB dành cho khối tiểu học, 8 CLB dành cho khối THCS & THPT), trong đó nhiêu CLB thu hút rất đông học sinh tham gia, như: vovinam, bóng đá, pickleball, múa, mỹ thuật - sáng tạo, lập trình, robot, đàn tranh..., đặc biệt CLB Robot thu hút đông đảo các bạn học sinh tham gia nhất. Tham gia CLB, các em được học về lập trình, phần mềm lập trình Scratch và Vex IQ, giúp rèn luyện tư duy logic, sáng tạo, phản biện cùng với các kỹ năng liên quan tới kỹ thuật, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm. Chị Hồ Thị Hà Anh, Cán bộ phòng Công tác Học sinh - Trường Tiểu học, THCS& THPT FPT Hà Nam cho biết: Việc phân bổ thời gian lịch sinh hoạt các CLB của trường thường xuyên được chú trọng để phù hợp với lịch học tập trên lớp cũng như lịch tự học ở nhà, lịch sinh hoạt cá nhân của cả 3 cấp học. Qua việc tổ chức các CLB, nhà trường mong muốn tạo ra một sân chơi bổ ích cho các em học sinh ngoài các giờ học chính khóa để học sinh thấy rằng mỗi ngày đến trường là một ngày vui, phục vụ tốt nhu cầu học tập của các em.
Hiện tại ở các trường học trên địa bàn tỉnh đã thành lập và phát triển hàng nghìn mô hình CLB, đội, nhóm theo sở thích, sở trường với đa dạng loại hình, nội dung, hình thức hoạt động. Thông qua mô hình các CLB, đội, nhóm..., các nhà trường đẩy mạnh tổ chức hoạt động tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống cho thiếu nhi; giáo dục giới tính, phòng chống tệ nạn xã hội, phòng tránh đuối nước cho trẻ em; tăng cường kỹ năng ứng xử, giao tiếp cho học sinh...
Có thể khẳng định, mô hình các CLB, đội, nhóm... theo sở thích, sở trường trong trường học góp phần quan trọng trong thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh, đẩy mạnh thực hiện học đi đôi với hành. Để mô hình CLB, đội, nhóm hoạt động ngày càng hiệu quả, các nhà trường cần tích cực đẩy mạnh việc tuyên truyền để thu hút đông học sinh tham gia. Cùng với đó, xây dựng kế hoạch tổ chức đa dạng, phù hợp về nội dung, hình thức sinh hoạt CLB gắn liền với chuyên môn theo từng chủ đề, chủ điểm, sao cho việc tham gia CLB, đội, nhóm trở thành hình thức sinh hoạt, học tập lý tưởng cho học sinh ngoài giờ học chính khóa.
