Phát huy vai trò nòng cốt trong công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn

Năm 2025 được đánh giá là năm thời tiết diễn biến hết sức phức tạp. Trên Biển Đông xuất hiện 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới; tỉnh Ninh Bình chịu ảnh hưởng trực tiếp của các cơn bão số 3, 5, 10 và nhiều hình thái thời tiết cực đoan khác. Mưa lớn diện rộng, lũ trên các tuyến sông vượt báo động III, dông lốc, sạt lở đất, nắng nóng kéo dài cùng hàng loạt vụ cháy nổ, cháy rừng đã gây thiệt hại đáng kể đối với đời sống và sản xuất của nhân dân.

Theo thống kê trên địa bàn tỉnh, thiên tai năm 2025 làm 10 người chết, 85 người bị thương, hàng nghìn ngôi nhà bị hư hỏng, hơn 55 nghìn héc-ta lúa cùng hàng nghìn héc-ta hoa màu, thủy sản bị thiệt hại, nhiều công trình đê điều, thủy lợi, cơ sở hạ tầng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước những diễn biến đó, công tác chuẩn bị, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai càng trở nên cấp thiết. Xác định rõ yêu cầu nhiệm vụ, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp. Các kế hoạch ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn được rà soát, điều chỉnh phù hợp với tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và sát với đặc điểm địa bàn.

Hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo được kiện toàn kịp thời, cơ chế phối hợp giữa cơ quan quân sự với các sở, ngành, địa phương và các đơn vị đứng chân trên địa bàn được tăng cường, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ huy, điều hành. Cùng với đó, Bộ CHQS tỉnh đã phối hợp rà soát các trọng điểm đê điều, khu vực xung yếu, vùng có nguy cơ ngập lụt, sạt lở, tổ chức hội nghị hiệp đồng với các lực lượng của Bộ Quốc phòng, Quân khu 3 và các đơn vị liên quan nhằm chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện cho mọi tình huống có thể xảy ra.

Mỗi khi thiên tai xảy ra, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh có mặt ở những nơi khó khăn, nguy hiểm nhất đã trở nên quen thuộc đối với người dân. Trong các đợt bão số 3, 5, 10 và 11, Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu thành lập các đoàn kiểm tra công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả sau bão, đồng thời thiết lập Sở Chỉ huy tiền phương tại khu vực xã Hải Thịnh để trực tiếp chỉ huy xử lý sự cố sạt trượt mái đê và các tình huống phát sinh.

Hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ được huy động phối hợp với các lực lượng chức năng giúp nhân dân gia cố nhà cửa, sơ tán người và tài sản đến nơi an toàn. Kết quả, lực lượng quân sự đã phối hợp tổ chức di dời, sơ tán 3.409 hộ với 12.043 nhân khẩu thuộc diện nhà yếu, nhà tạm và khu vực trũng thấp, ngập lụt đến nơi an toàn. Để thực hiện nhiệm vụ, Bộ CHQS tỉnh đã huy động 7.459 lượt cán bộ, chiến sĩ và dân quân tự vệ tham gia ứng phó thiên tai, đồng thời sử dụng hàng trăm phương tiện, trang bị chuyên dụng như xuồng cứu hộ, ô tô, phao cứu sinh, bộ đàm, dụng cụ cứu hộ và hàng nghìn bao tải phục vụ xử lý các tình huống khẩn cấp.

Không chỉ trên đất liền, tại khu vực ven biển, Bộ CHQS tỉnh chỉ đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chủ động thông báo, kêu gọi tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn. Hơn 7.400 lượt tàu thuyền với trên 22.700 lượt ngư dân cùng hàng nghìn lao động tại các đầm nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh đã được thông báo, hướng dẫn phòng tránh bão kịp thời. Đặc biệt, trong vụ chìm tàu Hải Sơn 268 trên vùng biển cửa Ninh Cơ xảy ra vào tháng 3/2026, Bộ CHQS tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng tham mưu xử lý nguy cơ tràn dầu, khoanh vùng bảo đảm môi trường và theo dõi sát diễn biến vụ việc.

Bên cạnh nhiệm vụ ứng phó trực tiếp, Bộ CHQS tỉnh đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng lực lượng và nâng cao năng lực phòng thủ dân sự. Năm 2025, nhiều cán bộ được cử tham gia các lớp tập huấn, đào tạo chuyên sâu về phòng thủ dân sự, điều khiển phương tiện thủy nội địa và tìm kiếm cứu nạn đường biển. Các cuộc diễn tập PCTT và TKCN, diễn tập chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được tổ chức thường xuyên, góp phần nâng cao khả năng phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng. Đáng chú ý là việc tiếp nhận, khai thác và vận hành Tổng đài 112 theo quy định. Đây là công cụ quan trọng giúp tiếp nhận, xử lý thông tin về sự cố, thiên tai và cứu nạn, cứu hộ, góp phần nâng cao hiệu quả chỉ huy, điều hành trong các tình huống khẩn cấp.

Song song với đó, công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu sập cũng được triển khai đồng bộ. Các cơ quan, đơn vị duy trì nghiêm chế độ trực, thường xuyên kiểm tra kho tàng, doanh trại, tổ chức luyện tập các phương án xử lý tình huống. Lực lượng quân sự còn phối hợp với Công an tỉnh và các cơ quan chức năng tham gia xử lý nhiều vụ cháy trên địa bàn, góp phần giảm thiểu thiệt hại do hỏa hoạn gây ra. Đại tá Vũ Văn Định, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh cho biết: “Trước những tác động ngày càng khó lường của biến đổi khí hậu, lực lượng vũ trang tỉnh xác định phải luôn chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa, lấy phòng ngừa là chính, đồng thời nâng cao khả năng cơ động, hiệp đồng xử trí hiệu quả mọi tình huống, không để bị động, bất ngờ”.

Dự báo thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, vì vậy, Bộ CHQS tỉnh xác định tiếp tục quán triệt quan điểm “phòng ngừa là chính, chủ động ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả”, duy trì nghiêm chế độ trực cứu hộ, cứu nạn, tăng cường tuyên truyền, huấn luyện, rà soát các khu vực trọng điểm, xây dựng phương án ứng phó sát thực tế và chuẩn bị chu đáo cho diễn tập phòng thủ dân sự cấp tỉnh, khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt, là điểm tựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trong cuộc chiến phòng, chống thiên tai, bảo vệ bình yên cuộc sống.