Sức mạnh hiệp đồng nhìn từ Cuộc diễn tập phòng thủ dân sự tỉnh Ninh Bình năm 2026

Nhìn từ cuộc diễn tập PTDS ứng phó bão mạnh

Được trực tiếp theo dõi, chứng kiến từ những ngày đầu khảo sát địa điểm, xây dựng ý định diễn tập, tổ chức tập huấn, hợp luyện, tổng duyệt cho đến diễn tập thực binh, điều đọng lại trong chúng tôi đó không chỉ là cuộc diễn tập quy mô lớn nhất từ trước tới nay hay những tình huống xử trí chính xác, nhuần nhuyễn trên biển, trên sông và trên không. Điều đáng ghi nhận hơn cả là cuộc diễn tập đã giúp tỉnh Ninh Bình nhìn rõ hơn năng lực của mình trước những thách thức mới của thiên tai; đồng thời xác định được những việc cần tiếp tục hoàn thiện để xây dựng nền PTDS chủ động, hiện đại, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Có thể thấy, sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, tỉnh Ninh Bình có gần 90 km bờ biển, địa bàn rộng gần 4.000 km², dân số hơn 4,4 triệu người với nhiều vùng sinh thái khác nhau, từ miền núi, đồng bằng đến ven biển. Tiếp giáp Biển Đông nên địa phương thường xuyên chịu tác động trực tiếp của bão, áp thấp nhiệt đới, triều cường dâng cao, mưa lớn và nhiều hiện tượng, hình thái thời tiết cực đoan khác.

Đặc biệt, những năm gần đây, biến đổi khí hậu khiến thiên tai ngày càng diễn biến khó lường hơn. Cụ thể, đó là những cơn bão tăng cấp rất nhanh trước khi vào bờ, mưa lớn xuất hiện với cường suất cao hơn, thời gian dài hơn, những hình thái thời tiết cực đoan vốn ít gặp trước đây nay đang dần trở thành hiện tượng thường xuyên…

Tất cả điều đó đã đặt ra yêu cầu mới đối với công tác PTDS, đó là cần thay đổi tư duy, cách làm, phải chuyển theo hướng “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”; không đợi thiên tai xảy ra mới ứng phó mà phải chuẩn bị từ trước, chuẩn bị từ sớm và chuẩn bị bằng những phương án sát thực tế nhất. Đây chính là lý do Ban Chỉ đạo PTDS Quốc gia, Bộ Tư lệnh Quân khu 3 lựa chọn Ninh Bình tổ chức cuộc diễn tập PTDS ứng phó bão mạnh, siêu bão và tìm kiếm cứu nạn năm 2026.

“Kiểm nghiệm" năng lực lãnh đạo, điều hành

Cuộc diễn tập PTDS tỉnh Ninh Bình năm 2026 không chỉ là một nhiệm vụ chính trị quốc phòng, quân sự địa phương mà còn là dịp để kiểm nghiệm năng lực lãnh đạo, điều hành của cả hệ thống chính trị trong điều kiện thiên tai đặc biệt nghiêm trọng. Khác với nhiều cuộc diễn tập trước đây, điểm nổi bật của cuộc diễn tập năm nay là tính thực tiễn rất cao. Từ tình huống giả định siêu bão TRAMI hình thành trên Biển Đông, đổ bộ trực tiếp vào khu vực Ninh Bình - Hưng Yên với sức gió cấp 15, cấp 16, giật cấp 17 đến các nội dung cấm biển, kêu gọi tàu, thuyền vào nơi tránh trú, sơ tán dân, hộ đê, cứu hộ cứu nạn trên biển, chữa cháy tàu hàng, thiết lập bệnh viện dã chiến... đều được xây dựng trên cơ sở bám sát những nguy cơ hoàn toàn có thể xảy ra trong thực tế. Nhìn rộng và sâu hơn, đây là phép thử đối với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau hơn một năm vận hành.

Trong mọi tình huống, từ khi tiếp nhận thông tin dự báo bão đến ban hành lệnh cấm biển, huy động lực lượng, thiết lập sở chỉ huy phía trước, điều hành, phân công, phân nhiệm các lực lượng cứu hộ, cứu nạn... đều đặt ra yêu cầu rất cao, đó là mọi quyết định phải được truyền đạt nhanh, thống nhất và thông suốt. Qua diễn tập cho thấy, cơ chế lãnh đạo của cấp ủy, sự điều hành của chính quyền và vai trò tham mưu của lực lượng quân sự, công an, biên phòng từng bước được phát huy hiệu quả. Các mệnh lệnh được triển khai kịp thời; việc phối hợp giữa tỉnh với các xã trọng điểm diễn tập: Hải Thịnh, Hải Hậu, Hải Tiến và 2 phường Hoa Lư, Tam Chúc bảo đảm nhanh, kịp thời, nhịp nhàng, ăn khớp; các lực lượng xử trí các vấn đề huấn luyện đúng chức năng, nhiệm vụ và phương án, kịch bản đã xây dựng và được phê duyệt. Đây là kết quả của cả quá trình chuẩn bị rất công phu, bài bản, khoa học.

Để đạt được điều đó, cùng với sự quan tâm, hỗ trợ Ban Chỉ đạo Diễn tập PTDS Quốc gia, Bộ Quốc phòng, Quân khu 3, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã kịp thời ban hành Chỉ thị chuyên đề lãnh đạo cuộc diễn tập; UBND tỉnh ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện; Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức dẫn tập tỉnh đã phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, thời gian. Hơn 100 văn kiện các loại được xây dựng và hoàn thành; đội ngũ 210 cán bộ trong khung diễn tập được tập huấn; nhiều cuộc luyện tập, hợp luyện, tổng duyệt được tổ chức liên tục trước ngày diễn tập chính thức. Đặc biệt, cuộc diễn tập đã huy động hơn 4.500 người thuộc các lực lượng quân đội, công an, bộ đội biên phòng, dân quân tự vệ, cán bộ chuyên trách các sở, ngành, địa phương và nhân dân cùng 563 phương tiện, trang bị các loại tham gia thực hiện nhiệm vụ. Quy mô đó phản ánh sự chuẩn bị nghiêm túc, trách nhiệm của tỉnh, các sở, ngành và các địa phương.

Đặc biệt tinh thần phối hợp giữa các lực lượng đã có bước chuyển rõ rệt theo hướng chuyên nghiệp. Tại vùng cửa biển Ninh Cơ, các lực lượng bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, công an, dân quân, y tế, chính quyền địa phương cùng hoạt động trong một hệ thống chỉ huy thống nhất. Trên không có trực thăng của Sư đoàn Không quân 371, trên biển có tàu Cảnh sát biển Vùng 1. Dưới mặt nước là các biên đội tàu, xuồng cứu hộ. Trên bờ là bệnh viện dã chiến được thiết lập, lực lượng bảo đảm an ninh, trật tự, hướng dẫn giao thông thuỷ - bộ, lực lượng hậu cần, y tế. Tất cả được kết nối thành một chuỗi hành động liên hoàn, một chỉnh thể thống nhất để hướng tới mục tiêu bảo vệ an toàn tính mạng người dân và giảm thiểu thấp nhất những thiệt hại về tài sản của Nhà nước và Nhân dân. Đó chính là giá trị lớn nhất mà cuộc diễn tập mang lại.

Cùng với đó là các nội dung vận hành cơ chế diễn ra đúng trình tự, các tình huống thực binh được xử trí chính xác, lực lượng hiệp đồng nhịp nhàng, ăn khớp; người và phương tiện bảo đảm an toàn tuyệt đối. Sau nhiều tuần chuẩn bị, huấn luyện và hợp luyện, mọi mục tiêu, yêu cầu của Ban Chỉ đạo PTDS Quốc gia, Quân khu 3 và của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh đề ra đều được hoàn thành xuất sắc.

Không chỉ nhìn thấy thành công đã đạt được mà còn nhìn rõ những việc phải làm hay điều chỉnh, bổ sung để hoàn thiện kế hoạch, phương án PTDS của tỉnh. Ngay sau diễn tập thực binh kết thúc, với tinh thần “cầu thị”, thái độ nghiêm túc nhìn thẳng, đánh giá đúng những vấn đề còn phải tiếp tục hoàn thiện, Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức diễn tập đã tổ chức ngay Hội nghị tổng kết cuộc diễn tập “Tỉnh Ninh Bình phối hợp với Quân khu 3 và các lực lượng có liên quan tổ chức PTDS ứng phó với bão mạnh, siêu bão và TKCN năm 2026”. Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm tại hội nghị khẳng định: Qua từng lần hợp luyện, từng cuộc họp rút kinh nghiệm, nhiều nội dung đã được các cơ quan, đơn vị chủ động rà soát, bổ sung, hoàn thiện. Từ phương thức truyền đạt mệnh lệnh, chế độ thông tin báo cáo, phương thức hiệp đồng giữa các lực lượng đến việc bố trí lực lượng, phương tiện tại hiện trường đều được đánh giá khách quan, chỉ rõ những điểm còn bất cập để tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện.

Thực tiễn cũng cho thấy, khi quy mô địa giới hành chính mở rộng, dân số đông hơn, địa bàn quản lý lớn hơn thì yêu cầu đối với chính quyền cơ sở cũng cao hơn trước rất nhiều. Mỗi xã ven biển hiện nay không chỉ quản lý hàng chục nghìn hộ dân mà còn quản lý nhiều tuyến đê, nhiều khu neo đậu tàu, thuyền, khu nuôi trồng thủy sản, doanh nghiệp, trường học và các công trình hạ tầng trọng điểm. Chỉ một quyết định chậm hoặc thiếu chính xác trong quá trình sơ tán dân, cấm biển hay huy động lực lượng cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân.

Chính vì vậy, điều cần tiếp tục hoàn thiện sau diễn tập không chỉ là các phương án tác chiến của lực lượng vũ trang mà còn là năng lực điều hành của chính quyền cơ sở; khả năng phối hợp giữa các sở, ngành; kỹ năng xử lý tình huống của đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ PTDS.

Một yêu cầu khác cũng được đặt ra là phải tiếp tục đầu tư hiện đại hóa công tác chỉ huy, điều hành. Việc ứng dụng hệ thống truyền hình trực tiếp, màn hình LED, thiết bị truyền dẫn hình ảnh, kết nối thông tin giữa các sở chỉ huy với hiện trường đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong cuộc diễn tập.

Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu ứng phó với các tình huống thiên tai quy mô lớn trong tương lai, tỉnh cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng thông tin, xây dựng hệ thống chỉ huy điều hành thông minh, bảo đảm thông tin luôn thông suốt, rõ ràng ngay cả khi xảy ra mất điện, mất liên lạc hoặc thiên tai trên diện rộng. Bên cạnh đó, việc tổ chức huấn luyện, luyện tập cần được duy trì thường xuyên, liên tục, không chỉ trong lực lượng quân sự, công an, biên phòng mà còn đối với đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở, lực lượng dân quân tự vệ, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai và các lực lượng chuyên ngành. Bởi trong thực tế, thiên tai, nhất là bão, lũ có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.

Sức mạnh hiệp đồng của cả hệ thống chính trị

Có mặt tại nhiều buổi luyện tập, điều dễ nhận thấy là không khí làm việc rất khẩn trương, nghiêm túc, kỷ luật và hết sức trách nhiệm. Dưới cái nắng gay gắt cao điểm của mùa hè, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ vẫn miệt mài luyện tập, thao diễn từng động tác cứu hộ trên biển, từng phương án vận chuyển, cứu người, chữa cháy tàu hàng, thiết lập bệnh viện dã chiến hay vận hành sở chỉ huy tiền phương...

Có những nội dung phải luyện đi luyện lại nhiều lần chỉ để bảo đảm một khẩu lệnh thống nhất, một thao tác chính xác hay rút ngắn thêm vài giây trong thời gian triển khai nhiệm vụ. Không ai coi đó là hình thức, bởi tất cả đều hiểu rằng, nếu một ngày nào đó những tình huống giả định ấy trở thành hiện thực thì từng giây phút đều có thể quyết định sự an toàn của người dân. Có lẽ cũng chính từ nhận thức ấy mà trong suốt quá trình chuẩn bị, từ các đồng lãnh đạo tỉnh đến mỗi cán bộ, chiến sĩ đều xác định đây không chỉ là nhiệm vụ diễn tập mà là cơ hội để nâng cao năng lực “thực chiến” cho toàn hệ thống.

Đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo diễn tập tỉnh nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phải coi cuộc diễn tập là dịp rà soát toàn diện công tác, nhiệm vụ PTDS, từ đó hoàn thiện các chủ trương, cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh. Không chỉ đánh giá kết quả trước mắt, tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và ban hành các nghị quyết, chương trình lãnh đạo về công tác PTDS trong thời gian tới, bảo đảm sát yêu cầu thực tiễn của tỉnh Ninh Bình.

Là cơ quan thường trực thực hiện cuộc diễn tập PTDS tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thủ trưởng, Tư lệnh Quân khu 3, của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh để thực hiện các nhiệm vụ được giao và đóng góp quan trọng cho cuộc diễn tập. Đánh giá về ý nghĩa của cuộc diễn tập PTDS tỉnh, đồng chí Đại tá Vũ Văn Định, Ủy viên Ban TVTU, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cũng khẳng định, cuộc diễn tập đã góp phần nâng cao năng lực tham mưu của cơ quan quân sự, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng, tạo nền tảng quan trọng để xử lý hiệu quả các tình huống, thảm họa thiên tai trong tương lai. Những nhận định ấy cho thấy, thành công của cuộc diễn tập không được đo bằng quy mô huy động lực lượng hay số lượng phương tiện tham gia mà bằng sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ, là khả năng phối hợp của các cấp, các ngành, địa phương và nhất là niềm tin của Nhân dân vào năng lực ứng phó của cấp uỷ Đảng, chính quyền trước những thách thức ngày càng lớn từ thiên nhiên.

Cuộc diễn tập đã khép lại nhưng công việc phía trước vẫn còn nhiều. Biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan. Thiên tai sẽ còn diễn biến khó lường hơn trong những năm tới. Vì thế, kết quả của cuộc diễn tập chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động thường xuyên, liên tục của các cấp, mỗi ngành và từng cơ quan, địa phương, đơn vị.

Những phương án phòng, chống thiên tai đã xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung cần tiếp tục được cập nhật theo sát tình hình thực tiễn. Những kinh nghiệm đã đúc rút cần được tuyên truyền, phổ biến rộng rãi đến từng cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Một số hạn chế đã chỉ ra phải được khắc phục đến cùng. Mỗi cán bộ, chiến sỹ, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cần thành thạo hơn trong xử lý tình huống. Mỗi xã, phường cần chủ động hơn trong chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật tư theo phương châm "4 tại chỗ". Đó cũng là cách thiết thực nhất để biến kết quả của cuộc diễn tập quy mô thành năng lực ứng phó thực sự khi thiên tai xảy ra.

Khép lại những ngày luyện tập và thực binh sôi nổi, điều còn đọng lại không chỉ là hình ảnh những biên đội tàu, thuyền vượt sóng cứu người, những chuyến trực thăng tìm kiếm nạn nhân hay những hàng quân ngay ngắn trên thao trường. Điều còn lại là một bài học lớn về sự chủ động, tinh thần hiệp đồng và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trước sự an toàn của Nhân dân.

Cuộc diễn tập lớn nhất từ trước đến nay đã kết thúc nhưng những giá trị mang lại sẽ còn tiếp tục được bồi đắp, tạo dựng trong quá trình xây dựng công tác, nhiệm vụ PTDS của tỉnh. Đó là cơ sở nền tảng để Ninh Bình chủ động hơn trước thiên tai, vững vàng hơn trước những thách thức mới và từng bước xây dựng một hệ thống PTDS hiện đại, hiệu quả, thực chất, luôn lấy con người làm trung tâm, lấy sự an toàn của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất.