P. V: Trong bối cảnh Ninh Bình đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế và thu hút đầu tư chất lượng cao, đồng chí đánh giá như thế nào về vị thế của tỉnh trên “bản đồ đối ngoại” hiện nay, đặc biệt là trong quan hệ hợp tác với các đối tác chiến lược và tổ chức quốc tế?
Đồng chí Phạm Quang Ái: Có thể khẳng định, vị thế đối ngoại của Ninh Bình trong những năm gần đây đã có bước nâng lên rõ nét, cả về quy mô, chiều sâu và chất lượng hợp tác.
Sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, tỉnh có thêm dư địa phát triển mới, đồng thời kế thừa và mở rộng hệ thống quan hệ hợp tác quốc tế với nhiều địa phương, đối tác thuộc các khu vực trọng điểm trên thế giới. Đây là nền tảng quan trọng để Ninh Bình thúc đẩy tiến trình hội nhập quốc tế theo hướng toàn diện, thực chất và bền vững hơn. Điều này thể hiện rất rõ trong Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Ninh Bình hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá trong công tác đối ngoại và thu hút đầu tư, hợp tác quốc tế. Nằm ở cửa ngõ phía Nam vùng Đồng bằng Sông Hồng, tỉnh đóng vai trò là "gạch nối" chiến lược giữa miền Bắc, miền Trung và vùng Tây Bắc.
Cùng với đó, với vị trí trọng yếu trong liên kết vùng, lại có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ gồm cao tốc Bắc - Nam và tuyến đường sắt quốc gia, Ninh Bình dễ dàng kết nối với Thủ đô Hà Nội, cảng Hải Phòng và sân bay quốc tế Nội Bài. Việc tiệm cận các hành lang giao thông huyết mạch và các cửa ngõ quốc tế sẽ biến Ninh Bình thành một "địa chỉ đỏ" cho phát triển logistics, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ du lịch đẳng cấp và mở rộng không gian hội nhập quốc tế toàn diện.
Bên cạnh lợi thế về kinh tế, Ninh Bình còn sở hữu những giá trị nổi trội về lịch sử, văn hóa và du lịch. Trong đó, việc sở hữu Di sản thế giới Quần thể danh thắng Tràng An đã nâng tầm vị thế của Ninh Bình. Chúng tôi không chỉ quảng bá hình ảnh địa phương đơn thuần, mà đang định hướng tạo "nhịp cầu di sản" để kết nối các nền văn minh, tăng cường giao lưu nhân dân và khẳng định bản sắc Ninh Bình trên trường quốc tế.
Ngoài ra, vùng đất Cố đô Hoa Lư giàu chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa dân tộc cũng là cơ sở quan trọng trong việc phát triển ngoại giao văn hóa, quảng bá hình ảnh địa phương, đất nước và con người Việt Nam, tăng cường giao lưu nhân dân và mở rộng hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực.
Trên nền tảng đó, công tác đối ngoại của tỉnh được triển khai đồng bộ trên cả ba trụ cột: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; gắn chặt với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các hoạt động xúc tiến đầu tư, trao đổi đoàn, hội nghị, hội thảo quốc tế ngày càng được tổ chức chuyên nghiệp, thực chất, góp phần quảng bá hình ảnh một Ninh Bình năng động, thân thiện, giàu tiềm năng và có môi trường đầu tư ổn định, hấp dẫn đối với các đối tác, nhà đầu tư quốc tế.
Có thể thấy, Ninh Bình đang từng bước chuyển từ “mở rộng quan hệ” sang “nâng tầm và làm sâu sắc hợp tác”, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế ngày càng rõ nét trên bản đồ đối ngoại. Đây là nền tảng quan trọng tạo động lực để tỉnh phát triển nhanh, bền vững đáp ứng với yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.
P. V: Trước những mục tiêu phát triển của tỉnh đã được xác định trong thời gian tới, theo đồng chí, những yêu cầu mới đang đặt ra đối với công tác đối ngoại của tỉnh hiện nay là gì?
Đồng chí Phạm Quang Ái: Trong bối cảnh hiện nay, công tác đối ngoại của Ninh Bình sẽ không chỉ bó hẹp trong việc giao lưu hay ký kết hợp tác hữu nghị đơn thuần, mà đang đứng trước những yêu cầu mới mang tính chiến lược và toàn diện hơn.
Ninh Bình đã xác định mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng Đô thị di sản thiên niên kỷ. Do đó, công tác đối ngoại phải tiên phong kết nối với các đô thị di sản hàng đầu thế giới để học hỏi mô hình quản trị; tranh thủ sự ủng hộ và tư vấn của các chuyên gia quốc tế, tổ chức UNESCO để vừa bảo tồn, vừa phát triển kinh tế đô thị; chủ động, linh hoạt trong ngoại giao đa phương.
Điều này cũng đặt ra cho công tác đối ngoại của tỉnh không ít yêu cầu mới. Trong đó, cần đẩy mạnh cải cách hành chính và đổi mới tư duy của đội ngũ cán bộ làm đối ngoại. Đội ngũ này phải được xây dựng trở thành những "đại sứ thương hiệu" của tỉnh: Chuyên nghiệp, am hiểu luật pháp quốc tế, tinh thông ngoại ngữ và giữ vững bản sắc văn hóa Cố đô, góp phần thể hiện được dấu ấn về một Ninh Bình "Mở cửa - Thân thiện - Tin cậy - Sẵn sàng".
Song song với đó, yêu cầu lớn nhất là phải chuyển hóa các mối quan hệ đối ngoại thành nguồn lực cho sự phát triển mọi mặt, nhất là về kinh tế và văn hoá... Đối ngoại không chỉ là ký kết bản ghi nhớ (MoU) hay giao lưu văn hóa, mà phải là xúc tiến đầu tư tại chỗ. Mỗi hoạt động đối ngoại phải gắn với việc thu hút các dự án công nghệ cao, công nghệ xanh, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của tỉnh, đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược từ EU, Nhật Bản, Hàn Quốc...
Đồng thời, phải tiếp tục đổi mới công tác đối ngoại theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và thực chất hơn. Đối ngoại không chỉ là "sân chơi" riêng của Sở Ngoại vụ, mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, là sự vào cuộc đồng bộ của tất cả các cấp, các sở, ngành và địa phương. Mỗi nhân tố là một nhịp cầu đối ngoại sẽ tạo nên một sức mạnh tổng lực cho toàn xã hội.
P. V: Thưa đồng chí, thời gian tới, tỉnh cần những giải pháp trọng tâm nào để công tác đối ngoại thực sự trở thành động lực góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh trong tiến trình hội nhập quốc tế?
Đồng chí Phạm Quang Ái: Với vai trò là cơ quan đầu mối, thời gian tới, Sở Ngoại vụ sẽ tập trung tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh thực hiện "3 chuyển dịch chiến lược" để đưa công tác đối ngoại trở thành động lực phát triển thực chất.
Một là, thực hiện chuyển dịch từ ngoại giao lễ tân sang ngoại giao phục vụ phát triển kinh tế. Theo đó, Sở Ngoại vụ phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương tham mưu đẩy mạnh xúc tiến đầu tư có trọng điểm; tập trung vào các đối tác tác chiến lược nắm giữ công nghệ nguồn, công nghệ xanh phù hợp với định hướng "Đô thị di sản thiên niên kỷ". Sở sẽ đóng vai trò là "bộ lọc" và "cầu nối" để đưa các doanh nghiệp mạnh của Ninh Bình tiếp cận thị trường quốc tế; thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao vào các lĩnh vực công nghiệp văn hóa, du lịch cao cấp, logistics.
Hai là, thực hiện chiến lược đối ngoại toàn diện với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Sở Ngoại vụ sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong tỉnh tham mưu xây dựng đổi mới cơ chế pháp luật, phối hợp liên ngành chặt chẽ hơn để tạo ra một sức mạnh cộng hưởng và một môi trường đầu tư, văn hóa, an ninh đồng bộ, đủ sức cạnh tranh công bằng trên trường quốc tế.
Ba là, nâng tầm thương hiệu địa phương thông qua ngoại giao văn hóa và các hoạt động đối ngoại khác. Sở Ngoại vụ sẽ tham mưu với tỉnh triển khai thực hiện quảng bá, khai thác các giá trị của “Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An" và di sản phi vật thể đại diện nhân loại “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”; phát huy giá trị văn hóa Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, bề dày lịch sử Cố đô Hoa Lư và di tích kiến trúc lịch sử Đền Trần để định vị Ninh Bình là trung tâm giao lưu văn hóa quốc tế.
Sự hội tụ sinh thái tiêu biểu mang tầm khu vực và toàn cầu, cùng các giá trị văn hoá kết tinh trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc tạo nên bản sắc riêng của vùng châu thổ ven biển Bắc Bộ. Đây chính là nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế di sản, xây dựng công nghiệp văn hoá quy mô có khả năng kết nối liên vùng và vươn tầm quốc tế.
Điều này phù hợp với định hướng phát triển bền vững, lấy di sản làm trung tâm, văn hóa làm động lực và con người làm chủ thể sáng tạo nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng Đô thị di sản thiên niên kỷ, trung tâm văn hóa - du lịch tầm khu vực và quốc tế; đồng thời, trở thành địa điểm tổ chức các sự kiện, diễn đàn quốc tế tầm cỡ. Qua đó, tạo cơ hội để lãnh đạo tỉnh, các doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với các chính khách, nhà đầu tư lớn ngay trên địa bàn tỉnh.
Và để nâng cao hơn nữa chất lượng công tác đối ngoại, một nhiệm vụ then chốt là chuẩn hóa đội ngũ. Chúng tôi sẽ tham mưu với tỉnh thực hiện đào tạo nguồn nhân lực đối ngoại đạt chuẩn quốc tế, tinh thông nghiệp vụ, giỏi ngoại ngữ và sâu sắc về văn hóa.
Thực hiện được những nhiệm vụ này, công tác đối ngoại của tỉnh sẽ tiếp tục góp phần mở rộng không gian phát triển, thu hút nguồn lực bên ngoài, nâng cao vị thế, uy tín và hình ảnh của Ninh Bình trong tiến trình hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.
P. V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!