Mong dịch bệnh sớm qua đi để những lễ hội tưng bừng trở lại
Đầu Xuân, Hà Nam có nhiều lễ hội lớn, nổi tiếng trong vùng, thu hút đông đảo bà con nhân dân và du khách xa gần, đó là Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, Lễ Phát lương đền Trần Thương, Lễ hội chùa Tam Chúc, Hội Vật võ Liễu Đôi… nhưng năm nay đều tạm dừng tổ chức để phòng, chống dịch bệnh Covid-19.
Dịch Covid-19 tái bùng phát, diễn biến phức tạp với điểm dịch lớn là Hải Dương. Dịch bùng phát, ngay lập tức các biện pháp phòng, chống dịch được kích hoạt, trong đó các hoạt động tụ tập đông người bị đình chỉ, đặc biệt là các lễ hội và các giải thi đấu thể thao.
Lễ hội Tịch điền hằng năm được tổ chức từ ngày mùng 5 – 7 tháng Giêng dưới chân núi Đọi (xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên) nơi năm 987 vua Lê Đại Hành lần đầu khai mở mỹ tục đẹp. Lễ hội Tịch điền được coi như Quốc lễ bởi ý nghĩa nhân văn sâu sắc và tinh thần khuyến khích sản xuất nông nghiệp được các triều đại xưa coi trọng, được Hà Nam phục dựng lại từ năm 2009 đến nay. Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn đã trở thành một nét sinh hoạt văn hóa tâm linh quan trọng, là Di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia.
Với những giá trị đó, việc tổ chức Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn hằng năm luôn được UBND thị xã Duy Tiên và các đơn vị thành viên Ban tổ chức coi trọng. Nhưng năm nay là năm đầu tiên sau 12 năm tổ chức liên tiếp (2009 – 2020) Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn dừng tổ chức do dịch Covid-19 diễn biến phức tạp. Kịch bản đã được xây dựng, thành viên Ban chỉ đạo, Ban tổ chức đã được thành lập, các công việc cụ thể đã được phân công, ít nhiều không khí náo nức đã lan tỏa…
Mặc dù, đã dự tính trước và tuân thủ nghiêm sự chỉ đạo của UBND tỉnh và khuyến cáo của ngành y tế, nhưng Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn dừng tổ chức vẫn mang lại một chút hẫng hụt không chỉ với những người dân quần cư dưới chân núi Đọi mà còn với nhiều du khách hằng năm vui hội tìm về. Họ nhớ những hội thi vẽ, trang trí trâu; dưới đôi bàn tay tài hoa của các họa sĩ những bức tranh trên mình những chú trâu hiện lên sinh động với những màu sắc rực rỡ, tươi vui, với những gửi gắm và nhiều ước vọng. Và nhất là giây phút thiêng liêng khi những sá cày đầu tiên lật lên những miếng đất nâu tơi xốp, những hạt giống được gieo xuống, đất đai đã được đánh thức bắt đầu cho một vụ mùa bội thu trong tương lai. Tuy lễ hội không tổ chức nhưng ngay những ngày đầu Xuân trên khắp các cánh đồng ở Hà Nam, nông dân đã tấp nập xuống đồng cấy lúa xuân trong khung thời vụ và sự thuận lợi của thời tiết.
Sau Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, Lễ Phát lương đền Trần Thương hằng năm tổ chức vào đêm ngày 14 tháng Giêng tại đền Trần Thương (Xã Trần Hưng Đạo, huyện Lý Nhân) thu hút rất đông du khách cả trong và ngoài tỉnh. Mọi người tham gia lễ phát lương đều mong nhận được những túi lương của Đức Thánh Trần với ước mong một năm làm ăn may mắn, cuộc sống sung túc và đủ đầy.
Anh Trần Đức Toàn ở phường Lộc Hạ, thành phố Nam Định cho biết, năm nào anh cũng tham gia Lễ Phát lương đền Trần Thương. Tuy không được vào khu vực sân đền trong thời gian tổ chức các nghi thức tâm linh nhưng anh cùng những người thân vẫn đi thật sớm với mong muốn sẽ nhận được những túi lương đầu tiên mang may mắn về cho gia đình. Lễ hội năm ngoái không tổ chức, năm nay cũng dừng, Ban tổ chức và nhà đền vẫn phát các túi lương nhưng không có không khí vui vẻ tập nấp như mọi năm cũng thấy bớt hào hứng. Mặc dù vậy, bản thân tôi cũng như mọi người nhận thức được sự nguy hiểm của dịch bệnh Covid-19 đều tuân thủ nghiêm ngặt những quy định về phòng chống dịch.
Nhằm phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Vật võ Liễu Đôi, từ năm 2020, lễ hội đã được lồng ghép cùng Giải vật truyền thống mùa Xuân thượng võ của tỉnh. Giải do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) phối hợp cùng UBND huyện Thanh Liêm tổ chức. Ngay từ sớm, Ban tổ chức giải đã tổ chức họp để làm tốt nhất công tác tổ chức giải. Vì mới là lần thứ hai phối hợp tổ chức nên có rất nhiều vấn đề cần phải bàn và nhiều hạng mục công việc cần phải giải quyết. Theo Ban tổ chức, có đến gần 70 công việc cần giải quyết, rất chi tiết cụ thể và có sự phân công rõ ràng đơn vị thực hiện cũng như đơn vị phối hợp thực hiện. Lễ hội diễn ra khá sớm từ mùng 4 – 6 tháng Giêng nên nhiều công việc đã được chuẩn bị và khởi động, lực lượng tham gia lễ hội cũng đã sẵn sàng.
Tin tức dịch bệnh xảy ra tại tỉnh Hải Dương và một số tỉnh, thành khác, lễ hội được chỉ đạo dừng tổ chức. Là lễ hội mang đậm bản sắc vùng miền kết hợp với một trong những giải thể thao quan trọng nhất trong năm nên hội vật võ phối hợp này thu hút rất đông nhân dân, du khách trong vùng cũng như các sới vật trong toàn tỉnh. Hằng năm, lễ hội cũng thu hút một lượng lớn người lao động làm ăn xa về quê ăn Tết tham dự lễ hội nên việc dừng tổ chức lễ hội là cần thiết trong điều kiện dịch bệnh diễn biến khôn lường và biến chủng vi - rút mới phức tạp như hiện nay.
Ông Đỗ Lương Vinh, Phó Trưởng phòng Quản lý TDTT (Sở VH,TT&DL) cho biết: Do giải vật và lễ hội diễn ra sớm nên ngay từ trong Tết chúng tôi đã thực hiện trước một số nội dung công việc cũng như bố trí các lực lượng phục vụ và ứng trực. Công việc đang dở dang phải dừng lại nhưng dịch bệnh liên quan đến cả cộng đồng, ảnh hưởng đến rất nhiều người cũng như nhiều cấp, nhiều ngành và toàn xã hội nên việc bảo đảm an toàn phòng, chống dịch phải được thực hiện trước tiên. Chúng tôi đã và đang thực hiện vai trò của mình với công việc và cộng đồng.
Không có tiếng trống khai hội, không có cờ hội, cờ thần rợp trời, không có không khí tấp nập người trẩy hội, nhưng Xuân sang với không khí ấm áp, thời tiết thuận lòng người ai ai cũng mong muốn dịch bệnh sớm qua đi để đất trời và lòng người thêm Xuân.
