Kỷ niệm nghề báo nơi đảo tiền tiêu

Tác nghiệp nơi đầu sóng

Đảo Hòn Mê (Thanh Hóa) đón đoàn công tác bằng cơn mưa rào nặng hạt. Bất chấp thời tiết cực đoan, đồng chí Trưởng đoàn quyết định giữ nguyên hoạt động dâng hương theo đúng kế hoạch. Quyết tâm ấy xuất phát từ sự thành kính trước một tọa độ lửa - nơi kẻ địch từng huy động hàng nghìn lượt máy bay, tàu chiến trút bom đạn hòng hủy diệt hòn đảo trong kháng chiến chống Mỹ. Chớp nhoáng thích ứng, máy quay, máy ảnh được các phóng viên dùng áo mưa che chắn cẩn thận.

Tuy nhiên, tác nghiệp trong mưa, việc xoay xở đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định trở thành thử thách thực sự. Bầu trời xám xịt kéo theo ánh sáng tự nhiên giảm mạnh. Mỗi phóng viên tác nghiệp phải cân chỉnh nhanh các thông số chính xác ngay dưới lớp nilon mờ đục. Gió giật liên hồi, người cầm máy cố gồng mình giữ vững trọng tâm, canh chuẩn khung để hình ảnh không chao đảo giữa địa hình dốc trơn trượt. Vượt lên sự khắc nghiệt của thời tiết, những thước phim, bức ảnh về không khí linh thiêng, về sự thành kính tri ân của đất liền trước anh linh những người ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc được khắc họa chân thực, trọn vẹn.

Xuyên suốt chuyến công tác, tôi có cơ hội phối hợp tác nghiệp cùng nhiều đồng nghiệp thuộc các cơ quan báo chí địa phương bạn. Điển hình là nhà báo Minh Hảo (Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng) chị đã nhiều lần đặt chân tác nghiệp tại các đảo tiền tiêu. Am hiểu cặn kẽ địa bàn đặc khu Bạch Long Vĩ từ con nước, rạn san hô đến nhịp sinh hoạt đời thường của bà con ngư dân, chị thường xuyên chủ động kết nối, giúp đỡ đồng nghiệp trong quá trình khai thác thông tin. Sự chia lửa này giúp những người làm báo lần đầu tiếp cận Vịnh Bắc Bộ nhanh chóng bắt nhịp, tìm ra nhiều góc nhìn sắc sảo.

Mang năng lượng và nhiệt huyết của tuổi trẻ, nhà báo Nguyễn Văn Chung đang công tác tại Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh lại mang đến phong thái làm việc hiện đại, năng động. Chung tác nghiệp chớp nhoáng, bắt trọn mọi khoảnh khắc. Thao tác máy ảnh thuần thục, anh còn tận dụng quay phỏng vấn hiện trường sau khi hoàn thành các góc ảnh. Sóng giật cấp 5, có lúc lên cấp 6. Thân tàu chao nghiêng, nhiều thành viên tàu say sóng, anh vẫn miệt mài dựng hình, bám sát nhịp độ sự kiện. Cường độ làm việc cao giúp Chung liên tục khai thác thành công nhiều đề tài mới trong hải trình, truyền tải sống động nhịp đập hối hả nơi tiền tiêu.

Đặc biệt, dấu ấn rõ nét nhất của tinh thần làm báo trên biển chính là chương trình phát thanh nội bộ trên tàu CSB 8004. Đây là kết quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa đội ngũ phóng viên và lực lượng chuyên trách. Chịu trách nhiệm vận hành chính cho chuyên mục này là Trung tá Lê Mạnh Thường, cán bộ tuyên truyền Phòng Chính trị, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1.

Với bề dày kinh nghiệm qua hàng chục chuyến hải trình, sự hỗ trợ tận tâm của anh giúp chúng tôi khai thác hiệu quả các kho tư liệu lịch sử về thềm lục địa. Khép lại mỗi ngày hoạt động, khu vực phòng sinh hoạt chung trên boong tàu thực sự trở thành “tòa soạn nổi” đa phương tiện. Không có mạng internet ổn định, các phóng viên sử dụng các phương thức truyền dữ liệu bằng dây cáp, sau đó tập hợp tin tức, hình ảnh, chuyển giao cho Trung tá Thường sắp xếp, phân công người đọc lời bình.

Các thành viên thay phiên nhau biên tập văn bản, cắt ghép âm thanh phỏng vấn bảo đảm sự vừa vặn về thời lượng phát thanh. Đều đặn 17h mỗi chiều, giọng đọc truyền cảm vang lên qua hệ thống loa tàu, chắt lọc những hoạt động nổi bật của đoàn công tác, thông tin tọa độ đi qua, lịch sử từng vùng biển. Sự háo hức chờ đón của các chiến sĩ Cảnh sát biển cùng các đại biểu đoàn công tác là động lực tinh thần để ê-kíp sản xuất duy trì thông suốt bản tin.

Kiên trung những cột mốc giữ biển trời

Trong khoảng không gian trập trùng giữa lòng đại dương, một trong những khoảnh khắc xúc động và thiêng liêng nhất của chuyến công tác đã diễn ra: Lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và bà con ngư dân tử nạn trên thềm lục địa phía Đông Bắc.

Giữa ngàn trùng sóng gió, trong tiếng nhạc trầm buồn và không khí trang nghiêm, toàn thể Đoàn công tác tỉnh Ninh Bình cùng cán bộ, chiến sĩ trên tàu đã dành phút mặc niệm để tưởng nhớ những người con ưu tú của Tổ quốc. Vòng hoa thắm mang dòng chữ “Đời đời nhớ ơn các Anh hùng liệt sĩ” được thả xuống đại dương bao la. Khói hương quyện chặt vào bọt sóng, mang theo tấm lòng tri ân của đất liền gửi gắm thế hệ cha anh đã ngã xuống bảo vệ bình yên Tổ quốc.

Sau nghi lễ tưởng niệm giữa biển khơi, tàu CSB 8004 rẽ sóng cập bến dải đất tiền tiêu Cô Tô. Điểm dừng chân đầu tiên của Đoàn công tác là Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tại đây, Đoàn đã tham dự Lễ Thượng cờ và dâng hương trước tượng đài Bác Hồ, nhân kỷ niệm 65 năm Ngày Người ra thăm đảo (9/5/1961 - 9/5/2026). Dưới bóng cờ đỏ sao vàng tung bay, lời căn dặn của Bác về việc giữ gìn biển đảo quê hương đã tiếp thêm ý chí, sức mạnh cho mỗi thành viên trong đoàn không ngừng phấn đấu, rèn luyện, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng.

Tiếp đó, Đoàn công tác di chuyển đến Nghĩa trang liệt sĩ đặc khu Cô Tô. Giữa biển trời Đông Bắc, phần mộ Liệt sĩ Bùi Huy Mạch nằm lặng lẽ, thâm nghiêm. Khác với những ngôi mộ xung quanh, đây là phần mộ duy nhất có hài cốt an vị. Trong dòng người dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ, những thành viên đoàn công tác tỉnh Ninh Bình trào dâng niềm tự hào khi dừng chân trước tấm bia khắc tên ông. Sinh năm 1942 tại Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình), Liệt sĩ Bùi Huy Mạch anh dũng hi sinh vào ngày 15-4-1966 khi đang làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển thiêng liêng. Gửi lại tuổi thanh xuân nơi ngàn khơi, tinh thần kiên trung của Liệt sĩ Bùi Huy Mạch và các đồng đội mãi mãi tạc vào hình sông dáng núi, tạo thành bệ phóng vững chắc cho thế hệ hôm nay vững bước.

Chuyến công tác càng trở nên đặc biệt khi chúng tôi được trực tiếp gặp gỡ, sát cánh cùng tập thể những người con ưu tú quê hương Ninh Bình đang khoác trên mình bộ quân phục Cảnh sát biển trên tàu CSB 8004. Đảm nhận nhiều vị trí trọng yếu từ đài chỉ huy chiến thuật, buồng lái định vị tọa độ, tổ thực thi pháp luật trên biển cho đến bộ phận bảo đảm hậu cần thầm lặng phía sau, những người lính quê hương Ninh Bình luôn thể hiện lý tưởng sống cao đẹp. Trong hàng ngũ kiên trung ấy, có những cán bộ quân nhân chuyên nghiệp dày dặn sương gió với gần 30 năm tuổi quân, tiêu biểu như Trung tá Nguyễn Tất Hợp (quê xã Nam Ninh), luôn duy trì sự tập trung cao độ để đưa con tàu an toàn băng qua những đêm sương mù dày đặc hay những hải trình liên tục kéo dài suốt 45 ngày đêm.

Tiếp nối mạch nguồn truyền thống, lớp sĩ quan trẻ tuổi như Đại úy Đào Xuân Dương hay Đại úy Phạm Văn Huy (xã Nghĩa Hưng), đang từng ngày khẳng định trí tuệ, năng lực làm chủ công nghệ tự động hóa trên những con tàu thế hệ mới. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết và thực địa, các anh luôn nhạy bén phân tích tình huống, phối hợp xây dựng phương án tác chiến sát thực tế. Đặc biệt, trong áp lực của những hải trình dài ngày nơi đầu sóng ngọn gió, các chiến sĩ trẻ luôn kiên trì bám biển, bám dân để tuyên truyền, hướng dẫn bà con ngư dân tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU). Bên cạnh đó, phẩm chất kiên cường còn được thể hiện qua sự tận tụy của những chiến sĩ làm công tác hậu cần, điển hình như Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp Đinh Như Khuê (quê phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình).

Khép lại hải trình, những trang sổ tay thấm đẫm hơi thở trùng khơi nhanh chóng chuyển hóa thành loạt tác phẩm báo chí phản ánh chân thực thế trận quốc phòng toàn dân trên biển. Tôi hi vọng sẽ có thêm nhiều dịp được tiếp tục đến với tuyến đầu Tổ quốc. Trở lại với những cột mốc trên biển để truyền tải những hình ảnh, câu chuyện sinh động về cuộc sống của những người lính kiên trung đang ngày đêm vững tay súng, canh giữ vẹn toàn biển trời thiêng liêng của Tổ quốc.