Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XVI: Đại biểu Quốc hội tỉnh đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế Nhà nước

Theo đó, đầu giờ chiều, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, nghe Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026.

Tiếp đó, Quốc hội nghe Tờ trình, báo cáo thẩm tra về: đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 ; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2026-2030; về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Cuối phiên họp buổi chiều, Quốc hội thảo luận ở tổ về các nội dung trên.

Đại biểu Nguyễn Thành Công, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh) đã tham gia thảo luận tại Tổ về: đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030.

Theo đại biểu cần đánh giá sâu hơn về bối cảnh tình hình thế giới và trong nước tác động đến nền kinh tế nước ta. Trong đó, cuộc xung đột tại Trung Đông là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến việc quyết định các hướng cơ chế, chính sách đối ngoại và phát triển kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn tới. Cuộc xung đột cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đã đẩy giá năng lượng quốc tế tăng nhanh, gây gián đoạn nguồn cung mặt hàng xăng, dầu. Điều này dẫn đến nguy cơ khủng hoảng năng lượng, gây áp lực lên tỷ giá, lãi suất và lạm phát cao, tác động tiêu cực đến thị trường tài chính. Việc đứt gãy nguồn cung năng lượng kéo dài làm suy yếu chuỗi hàng hóa toàn cầu, tăng chi phí đầu vào, trong đó các nước đang phát triển ở châu Á chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Do vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ phân tích kỹ hơn các tác động này làm cơ sở để đề xuất giải pháp cho thời gian tới, nhất là những ngành, lĩnh vực chịu tác động tiêu cực từ cuộc xung đột.

Đại biểu cũng cho rằng, giai đoạn 2025 - 2026 ghi nhận tốc độ thay đổi khung khổ pháp lý nhanh chưa từng có. Quốc hội đã thông qua 86 luật, Chính phủ ban hành hơn 300 nghị định. Nhiều đạo luật quan trọng tác động trực tiếp đến doanh nghiệp với những quy định mới gắn với tư duy đổi mới trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Đây là kết quả đáng ghi nhận của Quốc hội, Chính phủ trong thể chế hoá quyết liệt, khẩn trương các chủ trương của Đảng, Nghị quyết, chiến lược của Bộ Chính trị, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho một nền kinh tế đang chuyển đổi mong muốn đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Tuy nhiên, dòng chảy nhanh chóng của pháp luật nhanh vừa mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức phải đối mặt, trong khi các tập đoàn, doanh nghiệp lớn với những quy định phức tạp hơn về quản trị và hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá thể lại phải thích nghi với những nghĩa vụ mới trong hoạt động hàng ngày. Thực tiễn cho thấy doanh nghiệp càng nhỏ thì càng khó theo kịp sự thay đổi của chính sách, pháp luật và khả năng tuân thủ càng hạn chế. Điều này đặt ra thách thức 2 chiều cho cả cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp.

Về nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm kế hoạch năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, đại biểu đề nghị Chính phủ quan tâm thể chế hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị về kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân.

Đối với kinh tế Nhà nước: Cần thực hiện hiệu quả chủ trương cổ phần hóa thực chất và thoái vốn triệt để tại các lĩnh vực Nhà nước không cần nắm giữ nhằm tạo nguồn vốn cho các dự án quan trọng quốc gia. Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) chỉ tập trung vào các lĩnh vực then chốt, thiết yếu mà các thành phần kinh tế khác không đầu tư.

Đối với kinh tế tư nhân: Tiếp tục triển khai nghiêm túc hiệu quả Nghị quyết số 68, đặc biệt quan tâm triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về bảo đảm, bảo vệ hữu hiệu quyền sở hữu, quyền tự do kinh doanh, quyền tài sản, quyền cạnh tranh bình đẳng của kinh tế tư nhân. Phân định rõ trách nhiệm hình sự với hành chính, dân sự giữa pháp nhân và cá nhân trong xử lý vi phạm. Tiếp tục xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ đủ mạnh cho mọi thành phần kinh tế tư nhân phát triển phù hợp với vai trò là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ hộ kinh doanh để hoạt động một cách chuyên nghiệp. Rà soát và hoàn thiện các chính sách về thuế bảo đảm phù hợp cho thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển.

Trước sự gián đoạn nguồn cung và giá xăng dầu tăng cao cho thấy mức độ phụ thuộc của Việt Nam và nguồn cung năng lượng bên ngoài, đại biểu đề nghị thời gian tới, chúng ta cần phải tăng cường khả năng tự chủ, đa dạng hóa về nguồn cung trong nước. Trong đó tập trung đẩy mạnh hơn khai thác, phát triển các nguồn năng lượng mới, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo. Chủ động linh hoạt các công cụ, biện pháp trong quản lý, điều hành giá, bảo đảm dự trữ xăng dầu bình ổn thị trường. Điện gió ngoài khơi, năng lượng tái tạo là các dạng điện năng phổ biến gần đây. Tuy nhiên, đề nghị cần có cơ chế chính sách phù hợp để phát triển các dự án điện này trên cơ sở rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm hành năng pháp lý đầy đủ cho doanh nghiệp phát triển…

Về ngành điện: Đây là hạ tầng chiến lược để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị, đến năm 2030 phải có thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc phát triển thị trường điện cạnh tranh hiện còn nhiều bất cập, do vậy cần nghiên cứu đánh giá tính toán rất kỹ lưỡng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Trong phiên họp buổi chiều, Quốc hội biểu quyết thông qua việc sửa đổi, bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.