Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XVI: Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình thảo luận tại Tổ về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi)

Trong phiên thảo luận Tổ, các đại biểu đã cho ý kiến về các Dự án: Luật Thủ đô (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Một trong những Dự án Luật được nhiều đại biểu quan tâm thảo luận đó là dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Qua thảo luận, các đại biểu nhất trí cao với sự cần thiết sửa đổi toàn diện đạo luật này như tờ trình của Chính phủ. Dự thảo đã hội tụ đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn để Thủ đô có một không gian pháp lý rộng mở, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát huy vai trò dẫn dắt và lan tỏa với vị thế là trung tâm hành chính - chính trị quốc gia. Dự án luật đã được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, đảm bảo quy định về trình tự, thủ tục lập pháp.

Để hoàn thiện dự thảo Luật, các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu thấu đáo những nội dung trong Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp để chỉnh lý dự thảo, nhất là việc rà soát để thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ các chủ trương của Đảng về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Góp ý về quy định giáo dục và đào tạo (Điều 16) trong Dự thảo, đại biểu Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cho rằng bên cạnh 5 "điểm nghẽn" của Thủ đô đã được Chính phủ nêu, đó là: trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm, song thực tế còn một vấn đề gây lo lắng cho người dân Thủ đô đó là kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập trên địa bàn.

Đại biểu dẫn chứng: Hàng năm, số lượng học sinh lớp 9 hoàn thành chương trình THCS tại Hà Nội rất lớn (khoảng 147.000 em), nhưng các trường THPT công lập chỉ đáp ứng được khoảng 60-65% nhu cầu. Như vậy số còn lại sẽ phải học các trường THPT dân lập hoặc trường nghề. Kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập rất áp lực. Để giải quyết căn cơ vấn đề này, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 16, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) giải pháp: cho phép Hà Nội thí điểm thực hiện mô hình trường phổ thông liên cấp (từ lớp 6 đến lớp 12) đối với các trường công lập có đủ điều kiện.

Thảo luận tại Tổ, các đại biểu cũng cho rằng, Thủ đô đang đứng trước nhu cầu rất lớn về cơ chế và nguồn lực để khắc phục những hạn chế. Mặc dù dự thảo đã phân cấp nhiều quyền hạn, nhưng thực tế Thủ đô vẫn còn lượng lớn dự án chậm tiến độ (ước tính khoảng 2.000 dự án). Do đó, việc tiếp nhận các công cụ, biện pháp và thẩm quyền mới từ Luật Thủ đô (sửa đổi) là vô cùng cấp thiết để giải quyết rốt ráo tình trạng này.

Góp ý về thu hút đầu tư, ưu đãi hỗ trợ đầu tư và phát triển doanh nghiệp (Điều 26), đại biểu Nguyễn Hải Dũng, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) đã góp ý vào các Điều 5, 8 và 26. Trong đó, góp ý vào điểm b, khoản 6, Điều 26 (hỗ trợ 100% tiền thuế nhập khẩu phải nộp đối với các thiết bị, dây chuyền phục vụ trực tiếp cho dự án xây dựng bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng sử dụng công nghệ cao), đại biểu đề nghị cần làm rõ những điều kiện “phục vụ trực tiếp” tránh gây khó khăn trong quá trình áp dụng. Đại biểu đề nghị thay từ "phục vụ" trong điểm b, khoản 6, Điều 26 bằng 1 trong các cụm từ: "để xây dựng" (nếu là mua máy móc để xây dựng bãi đỗ xe) hoặc "để vận hành và khai thác" cho phù hợp với từng tình huống; đồng thời đề nghị dự thảo Luật cần quy định rõ tình huống nào được hỗ trợ 100% tiền thuế.

Tham gia góp ý thảo luận tại Tổ về Dự án Luật, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình đã góp ý cụ thể vào các Điều: 8, 31, 32, 33 và 34. Trong đó, góp ý về Điều 34 (xử lý vi phạm và loại trừ miễn trách nhiệm pháp lý), đại biểu đồng tình với việc cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Dự thảo cần quy định chặt chẽ hơn các khái niệm như "không tư lợi" hay "đã tuân thủ đầy đủ quy trình", “miễn trách nhiệm pháp lý”. Nên quy định cụ thể chỉ được xem xét loại trừ miễn, giảm trách nhiệm khi người thực hiện hành động vì lợi ích chung, không có động cơ vụ lợi, không có xung đột lợi ích, đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đánh giá tác động, tham vấn công khai báo cáo và kiểm soát rủi ro. Đồng thời cần khẳng định rõ không áp dụng cơ chế này đối với hành vi tham nhũng, tiêu cực, cố ý làm trái, bao che vi phạm, giả mạo hồ sơ hoặc thiếu trách nhiệm nghiêm trọng.

Trong phiên thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), các đại biểu tập trung góp ý về nội dung quản trị đô thị; cơ chế, chính sách đặc thù cho phép hình thành các đơn vị hành chính và kinh tế đặc khu...

Cũng trong phiên thảo luận tại Tổ, các ĐBQH tỉnh Ninh Bình đã đóng góp nhiều ý kiến vào dự thảo Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi).

Góp ý cụ thể vào Điều 11 về Quỹ thi đua, khen thưởng, đại biểu Nguyễn Hoàng Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cho rằng quy định “thủ trưởng cơ quan, đơn vị các cấp chịu trách nhiệm chi tiền thưởng cho tập thể, cá nhân do mình khen thưởng và đề nghị khen thưởng. Nguồn chi lấy từ Quỹ thi đua, khen thưởng do cấp mình quản lý và hạch toán theo quy định” sẽ gây khó cho các cơ quan, đơn vị hành chính, đặc biệt là cấp sở, ngành. Bởi thực tế các cơ quan hành chính hiện nay không có quỹ mà chỉ sử dụng từ nguồn khoán chi thường xuyên được giao khoán hàng năm. Nguồn kinh phí này được khoán dựa trên định mức biên chế nên rất hạn hẹp. Trong khi đó, Dự thảo chưa làm rõ giữa việc "mình khen thưởng" và "mình đề nghị khen thưởng". Nếu cơ quan cấp dưới đề nghị cấp trên khen thưởng nhưng vẫn phải tự chi trả tiền thưởng thì sẽ tạo áp lực tài chính rất lớn cho đơn vị.

Chỉ ra sự thiếu thống nhất giữa Luật Thi đua khen thưởng và Luật Ngân sách và những bất cập từ thực tiễn, đại biểu kiến nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế hình thành Quỹ thi đua, khen thưởng đảm bảo tính khả thi, phù hợp với khả năng cân đối nguồn, tránh tình trạng khen thưởng tràn lan; đảm bảo tính động viên, ghi nhận công lao kịp thời, nhất là đối với các phong trào thi đua tại cơ sở.