Đại biểu Quốc hội tỉnh góp ý hoàn thiện khung pháp lý về tiếp cận thông tin, hộ tịch và công chứng

Các đồng chí: Lê Thị Nga, Uỷ viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội; Mai Văn Tuất, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Ninh Bình; Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình tham dự phiên thảo luận tổ.

Cần liên thông dữ liệu để giảm phiền hà cho dân

Cơ bản nhất trí với sự cần thiết về sửa đổi luật Công chứng, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) đã góp ý cụ thể về cơ sở dữ liệu và nguồn nhân lực; tiêu chuẩn và hoạt động của công chứng viên. Theo đó, đại biểu đề nghị cần đánh giá sát thực tế hơn về nguồn lực tài chính khi triển khai cơ sở dữ liệu.

Theo đại biểu, hiện nay, dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương chưa thực sự kết nối. Nếu các kho dữ liệu quốc gia được liên thông, người dân sẽ không phải đi công chứng nhiều lần cho cùng một loại giấy tờ. Nhà nước đã quản lý dữ liệu thì cán bộ thực thi công vụ phải có trách nhiệm tự khai thác để giảm phiền hà cho dân. Đây chính là bản chất của cải cách thủ tục hành chính.

Đại biểu đề nghị cần thống nhất tiêu chuẩn trình độ công chứng viên trên toàn quốc, không nên có sự phân biệt về trình độ, nghiệp vụ giữa thành phố lớn và vùng sâu, vùng xa.

Tại Điều 7a và Điều 42, cần làm rõ trách nhiệm của công chứng viên trong việc khai thác, xác thực dữ liệu điện tử về cơ sở dữ liệu quốc gia để tránh rủi ro pháp lý. Tránh trường hợp dữ liệu chưa được cập nhật "đúng, đủ, sạch, sống" dẫn đến rủi ro pháp lý cho cả công chứng viên.

Việc khai thác dữ liệu thay cho bản chính giấy là cần thiết, nhưng phải đảm bảo an ninh, an toàn thông tin để tránh lộ lọt dữ liệu cá nhân.

Mở rộng đối tượng, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin

Góp ý vào Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình tán thành cao về sự cần thiết sửa đổi luật nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tăng cường công khai, minh bạch, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Theo đại biểu, Dự thảo luật đã bổ sung các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản vào nhóm chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin. Việc mở rộng đối tượng có trách nhiệm cung cấp thông tin sẽ góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của khu vực công, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng đa dạng của người dân. Quy định này cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, qua đó củng cố niềm tin của người dân đối với các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị.

Về nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, đại biểu Phạm Hùng Thắng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát để xem xét bổ sung thêm một số nhóm đối tượng cần được quan tâm, như người cao tuổi, người nghèo… nhằm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận thông tin.

Về giám sát việc bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin (Điều 12), đại biểu đề nghị bổ sung đầy đủ các chủ thể giám sát gồm: Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND.

Bảo đảm an toàn dữ liệu trong quản lý hộ tịch

Góp ý vào Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), các đại biểu cho đây là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, có nhiều nội dung đổi mới, tiến bộ, thể hiện rõ tinh thần phục vụ người dân, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Cho ý kiến vào dự án Luật này, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình tán thành cao chủ trương thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới. Theo đó, thống nhất cao với quy định việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân; đồng thời, ủng hộ việc phân quyền triệt để cho UBND cấp xã trong việc quản lý và thực hiện đăng ký hộ tịch, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân.

Về quy định Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền đăng ký các loại giấy tờ hộ tịch, đại biểu đề nghị với việc đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài, bao gồm cả việc cấp Giấy chứng tử, nên giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện thông qua cơ chế ủy quyền. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi thì cần quy định chi tiết trình tự, thủ tục, thời gian giải quyết để đáp ứng kịp thời yêu cầu sử dụng các loại giấy tờ của người dân.

Cùng tham gia góp ý về Dự thảo Luật này, đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình đã góp ý về các hành vi bị cấm (Điều 13 và 14) và Cơ sở dữ liệu hộ tịch (Điều 24 đến Điều 27).

Theo đó, đại biểu đề nghị cần quy định hơn về các hình thức xử lý đối với từng nhóm hành vi vi phạm để cơ quan chức năng có cơ sở thực thi công bằng.

Liên quan đến cơ sở dữ liệu hộ tịch, đại biểu cho rằng việc số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch là cần thiết để tăng mạnh hiệu quả quản lý hành chính và tiện lợi cho người dân. Tuy nhiên để tránh các rủi ro về an ninh thông tin cần xác định rõ hơn về quy trình khai thác, điều kiện đồng ý và trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, tổ chức khi xử lý thông tin hộ tịch. Đề nghị là cần tăng cường phổ biến kiến thức cho người dân về cách khai thác, cập nhật và bảo vệ thông tin hộ tịch điện tử, tránh tình trạng xử lý thông tin không đúng mục đích hoặc bị lộ thông tin cá nhân.

Đại biểu Phạm Trọng Cường, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội (Đoàn ĐBQH Ninh Bình) đánh giá cao những điểm mới mang tính đột phá của dự thảo luật Hộ tịch. Nhiều “điểm nghẽn” tồn tại trong thời gian dài đã được tháo gỡ, góp phần bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Song theo đại biểu Cường, dự thảo luật vẫn chưa lường hết những tác động về khối lượng công việc và áp lực đối với đội ngũ cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã. Bởi vậy, đại biểu cho rằng, cần đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, tiến tới bỏ sổ hộ tịch giấy. Trong bối cảnh hệ thống cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đã được xây dựng và vận hành ổn định, Chính phủ cũng cam kết bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, đại biểu cho rằng: đã đến thời điểm cần cân nhắc mạnh mẽ việc bỏ sổ hộ tịch giấy, chuyển hoàn toàn sang quản lý điện tử, đồng thời vẫn quy định rõ giá trị pháp lý của dữ liệu điện tử trong luật. Đây sẽ là bước đột phá quan trọng, góp phần giảm tải cho cán bộ cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý…

Trong phiên thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình: Nguyễn Hải Dũng, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Phạm Anh Tuấn, Tỉnh uỷ viên, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Ninh Bình; Nguyễn Thị Bích Đào, Giáo viên Tin học trường THPT chuyên Lê Hồng Phong… đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc vào các dự án luật quan trọng, hướng tới mục tiêu đẩy mạnh cải cách hành chính, minh bạch hóa hoạt động của cơ quan nhà nước và bảo vệ quyền lợi chính đáng của công dân.