Khuyến công Ninh Bình - Động lực thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển bền vững

Giai đoạn 2021-2025, hoạt động khuyến công tại Ninh Bình được triển khai trong bối cảnh còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, cùng sự chủ động của ngành Công Thương, công tác khuyến công đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Tổng kinh phí khuyến công trong giai đoạn là 104.086 triệu đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước hỗ trợ trực tiếp 29.021,4 triệu đồng; nguồn vốn đối ứng từ các cơ sở CNNT đạt 75.126,5 triệu đồng, chiếm 72,22% tổng nguồn kinh phí. Riêng trong năm 2025 Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương (Sở Công Thương) thực hiện được 25 dự án hỗ trợ doanh nghiệp phát triển công nghệ, xúc tiến thương mại với tổng kinh phí hỗ trợ 5.759 triệu đồng.

Thực tiễn cho thấy, nguồn vốn khuyến công tuy không lớn nhưng đóng vai trò quan trọng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, khuyến khích các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất chủ động đầu tư mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ. Đây chính là điểm nhấn nổi bật trong công tác khuyến công của tỉnh thời gian qua, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí lao động và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Trong giai đoạn 2021-2025, Sở Công Thương đã triển khai 73 đề án xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ 81 cơ sở CNNT với tổng kinh phí 20.097,1 triệu đồng. Bên cạnh đó, tỉnh đã thực hiện 6 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến với kinh phí 5.900 triệu đồng; 2 đề án hỗ trợ mô hình thí điểm áp dụng sản xuất sạch hơn với kinh phí 499,6 triệu đồng; đồng thời triển khai 4 đề án tư vấn đánh giá áp dụng giải pháp sản xuất sạch hơn trong công nghiệp.

Thông qua các đề án này, nhiều cơ sở CNNT đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất khép kín, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên liệu, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Làng nghề gốm Bồ Bát là làng nghề truyền thống nổi tiếng từ xa xưa với dòng gốm trắng đặc trưng. Để tiếp sức cho làng nghề phát triển nhanh chóng, từ nguồn kinh phí khuyến công, Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương đã hỗ trợ quỹ đất, đầu tư nhà xưởng và tạo điều kiện để thành lập Công ty TNHH Bảo tồn và Phát triển gốm Bồ Bát với mong muốn giữ gìn nghề truyền thống, xây dựng thương hiệu gốm tại địa phương.

Đến nay, gốm Bồ Bát đã được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu của tỉnh, ngày càng được nhiều người biết đến. Anh Phạm Văn Vang, Giám đốc Công ty TNHH Bảo tồn và Phát triển gốm Bồ Bát cho biết: Từ nguồn hỗ trợ khuyến công, đơn vị đã hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chính sách khuyến công khi đi vào thực tiễn.

Không chỉ riêng gốm Bồ Bát, trên thực tế, nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn như sản phẩm cơ khí ở xã Xuân Trường; nghề thêu ren Văn Lâm; nghề đan cói Kim Sơn, nghề đúc đồng Ý Yên… cũng đã nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ chương trình khuyến công, từng bước vượt qua khó khăn, đầu tư đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác khuyến công vẫn còn một số hạn chế như: Quy mô hỗ trợ còn nhỏ; việc khảo sát, xây dựng và triển khai đề án đôi khi chưa sát thực tiễn; tiến độ bố trí kinh phí còn chậm; các khoản hỗ trợ khuyến công phải tính thuế thu nhập doanh nghiệp cũng làm giảm hiệu quả chính sách đối với các cơ sở nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế...

Trên cơ sở đó, giai đoạn 2026 2030, tỉnh xác định tiếp tục đổi mới hoạt động khuyến công tập trung vào các lĩnh vực then chốt là hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật; củng cố tổ chức kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực cán bộ và đẩy mạnh xây dựng đề án khuyến công quốc gia chất lượng tạo bước chuyển biến rõ nét trong phát triển CNNT.

Theo đó, trong lộ trình 5 năm tới, Ninh Bình đặt mục tiêu tổ chức 14 hội nghị, hội thảo, tập huấn, bồi dưỡng khởi sự, quản trị doanh nghiệp, áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững cho cơ sở CNNT; xây dựng 5 mô hình trình diễn kỹ thuật và 162 dự án ứng dụng máy móc thiết bị, dây truyền công nghệ tiên tiến vào sản xuất; tổ chức 4 kỳ bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu ở 2 cấp tỉnh và xã; tổ chức cho các cơ sở CNNT tham gia gian hàng tại Hội chợ trong nước, xây dựng phòng trưng bày và giới thiệu sản phẩm cho 15 cơ sở CNNT có sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp tỉnh, cấp khu vực và cấp quốc gia; tổ chức 3 chương trình trao đổi, học tập kinh nghiệm về xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm CNNT tiêu biểu; tổ chức 2 cuộc thi thợ giỏi nghề thủ công mỹ nghệ, 2 cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Đồng thời tổ chức xét tặng, trao tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ; truyền nghề, tập nghề, phổ biến kinh nghiệm phát triển nghề của các nghệ nhân. Nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác khuyến công; hỗ trợ khảo sát tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của các cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh…

Đồng chí Đặng Hồng Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương cho biết: Khuyến công không chỉ là hỗ trợ về kinh phí mà quan trọng hơn là tạo động lực để các cơ sở công nghiệp nông thôn thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn ứng dụng công nghệ mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế số, tỉnh dành nguồn lực đáng kể giúp các đơn vị thiết kế bao bì, xây dựng phòng trưng bày và đẩy mạnh chuyển đổi số để tối ưu hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Với định hướng rõ ràng, giải pháp đồng bộ, công tác khuyến công Ninh Bình giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò là “đòn bẩy” thúc đẩy phát triển CNNT, nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.