
Hộ kinh doanh cá thể là một trong những thành phần kinh tế quan trọng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế. Cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) lần thứ tư (4.0) đã và đang mang lại nhiều cơ hội cho các hộ kinh doanh phát triển. Trên thực tế, đã có nhiều hộ kinh doanh cá thể chứng minh được tính năng động, nắm bắt tốt cơ hội từ CMCN 4.0, từng bước phục hồi sản xuất, kinh doanh sau những tác động tiêu cực từ đại dịch Covid - 19.
Cũng như các tỉnh, thành trong cả nước, hộ kinh doanh cá thể ở Hà Nam có sự tham gia của đông đảo lực lượng lao động trong xã hội, giải quyết nhiều việc làm, nhất là ở vùng nông thôn, góp phần giúp nền kinh tế linh hoạt hơn, thúc đẩy sự phát triển mạng lưới phân phối hàng hóa… Trong những năm qua, số lượng hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn tỉnh có sự gia tăng mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của nền kinh tế toàn tỉnh.
Theo số liệu của Cục Thống kê tỉnh, toàn tỉnh hiện có trên 53,2 nghìn hộ kinh doanh cá thể (gấp gần 8 lần số lượng doanh nghiệp), thu hút trên 91.000 lao động tham gia. Trong đó, riêng đối với lĩnh vực kinh doanh thương mại, dịch vụ, tỷ trọng khu vực cá thể chiếm khoảng 60% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. Mức độ tăng trưởng, tính ổn định trong phát triển của kinh tế cá thể đã cho thấy vai trò trọng yếu, tính thích nghi cao của thành phần kinh tế này, ngay cả trong bối cảnh hội nhập với sự phát triển mạnh của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.
Dù vậy, trước tác động của CMCN 4.0, với những đối thủ cạnh tranh mạnh, hộ kinh doanh cá thể đã trở thành những đối tượng “nhạy cảm”, dễ bị “tổn thương” và khó tồn tại, phát triển bền vững do công nghệ cao và các thành tựu CMCN 4.0 vẫn khá mới mẻ với hộ cá thể. Từ thực tế đó, nguồn kinh phí khuyến công quốc gia và địa phương trong thời gian qua đã tập trung nhiều cho việc hỗ trợ hộ kinh doanh thay đổi công nghệ sản xuất để gia tăng tính cạnh tranh, bắt kịp xu thế vận động chung của nền kinh tế. Thông tin từ Sở Công thương cho thấy, trong giai đoạn 2015-2020, từ nguồn kinh phí khuyến công, Sở Công thương đã phối hợp với các đơn vị liên quan hỗ trợ cho 1 cơ sở xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất gốm mỹ nghệ xuất khẩu; hỗ trợ 22 cơ sở thực hiện đề án ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến vào sản xuất các mặt hàng may mặc, gỗ mỹ nghệ, dệt vải, chế biến nông sản xuất khẩu, sản xuất than sạch, gạch không nung…
Ông Lê Nguyên Ngọc, Giám đốc Sở Công thương nhận định: CMCN 4.0 với những công nghệ mới đã và đang thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành nghề, mô hình kinh doanh hiện đại, tạo cơ hội tăng năng suất, hiệu quả và chất lượng sản phẩm cho các hộ kinh doanh. Trí tuệ nhân tạo thay thế cho lao động của con người, không chỉ trong lao động đơn giản mà còn trong nhiều công việc liên quan đến tư duy, logic hay vận động phức tạp. Từ đó, thúc đẩy sự phát triển của những ngành nghề có sự liên quan đến tương tác giữa con người với máy móc.
Việc ứng dụng công nghệ 4.0 để phát triển sản xuất, kinh doanh mặt hàng gỗ mỹ nghệ của hộ gia đình anh Trần Trung Kiên, xã Đức Lý (Lý Nhân) là một minh chứng rõ ràng nhất cho nhận định của Giám đốc Sở Công thương Lê Nguyên Ngọc. Vì là hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nguồn vốn còn hạn chế nên trước đây hầu hết các công đoạn sản xuất tại xưởng gỗ của anh Trần Trung Kiên đều làm bằng phương pháp thủ công. Với một số chi tiết đòi hỏi công nghệ, kỹ thuật cao, anh phải thuê các đơn vị lớn, có trang thiết bị máy móc hiện đại thực hiện. Tuy nhiên, 2 năm trở lại đây anh đã đầu tư mua máy khắc tự động (CNC). Cùng với sự hỗ trợ của công nghệ 4.0, anh Trần Trung Kiên đã qua giai đoạn suốt ngày cặm cụi đục đẽo mất rất nhiều thời gian, công sức.
Được biết, để làm ra một sản phẩm như ý, cần một quy trình khá công phu, như: thiết kế mẫu sản phẩm trên máy tính, cắt gỗ theo kích thước mẫu, đưa vào máy khắc, chỉnh sửa thủ công để đạt độ tinh xảo và kết thúc sản phẩm thông qua đánh nhám, sơn. Chất lượng sản phẩm được nâng cao, xưởng gỗ của gia đình anh ngày càng được nhiều khách hàng biết đến với các sản phẩm chính như: cửa, cầu thang, tủ, giường, bàn, ghế, tranh gỗ, tượng…
Anh Trần Trung Kiên cho biết: Nhu cầu dùng sản phẩm gỗ mỹ nghệ ngày càng cao, nếu người thợ không áp dụng công nghệ sẽ khó đáp ứng được yêu cầu của khách hàng. Việc đầu tư trang thiết bị, nhất là áp dụng công nghệ 4.0 tốn khá nhiều chi phí. Nhưng bù lại, việc sử dụng máy móc giúp các chi tiết hoa văn làm ra trên sản phẩm rất tinh xảo, có sự hài hòa cả về kích thước lẫn màu sắc. Hơn nữa, ứng dụng công nghệ 4.0 vào sản xuất, xưởng gỗ của gia đình tôi đã giảm được đáng kể chi phí sản xuất bởi giảm nhân công lao động, bảo đảm nguồn hàng cung cấp ra thị trường ổn định, chất lượng đồng đều, tăng tính cạnh tranh trên thị trường.
Tương tự như anh Trần Trung Kiên, nhờ ứng dụng công nghệ 4.0 vào sản xuất, cơ sở sản xuất đá cảnh nghệ thuật của anh Nguyễn Ngọc Huân, xã Liêm Cần (Thanh Liêm) cũng ngày càng phát triển, khẳng định được uy tín trên thị trường. Với lợi thế là cử nhân ngành kỹ thuật công trình xây dựng (Trường Đại học Xây dựng Hà Nội), anh hiểu rõ tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ vào việc thiết kế, xây dựng bản vẽ công trình để tạo ra những sản phẩm chất lượng cao. Anh Nguyễn Ngọc Huân chia sẻ: Ngoài kiến thức học trong trường, thời gian qua, tôi còn đăng ký tham gia một số khóa học về thiết kế đồ họa 3D, 4D, kỹ năng photoshop… nhằm đa dạng hóa sản phẩm và tham gia tư vấn thiết kế cho các công trình. Đến nay, cơ sở sản xuất cây, đá cảnh của gia đình tôi đã tạo dựng được uy tín, niềm tin cho đa dạng đối tượng khách hàng, từ cơ quan công sở, đình chùa, nhà riêng, khu sinh thái ở trong và ngoài tỉnh với các sản phẩm chính là non bộ, hồ cá, thi công sân vườn, lắp đặt đồ trang trí sân vườn, cây cảnh các loại... Qua đó, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động trẻ tại địa phương.
Có thể khẳng định, trước tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, kéo dài, việc thực hiện chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu đối với tất cả các thành phần kinh tế, trong đó có hộ kinh doanh cá thể. Tác động của CMCN 4.0 đòi hỏi hộ kinh doanh cá thể phải thay đổi tư duy kinh doanh từ ngắn hạn sang dài hạn, từ manh mún nhỏ lẻ sang phát triển dài hạn, bền vững; đầu tư thiết bị hiện đại, áp dụng công nghệ 4.0 trong sản xuất, kinh doanh để bắt kịp xu thế vận động chung của nền kinh tế.









