Hàng nghìn héc- ta lúa gieo thẳng bị ngập sau trận mưa lớn
Từ 7 giờ ngày 13/7 đến 7h sáng 14/7 lượng mưa ở Hà Nam có nơi lên tới 83mm gây ngập úng đối với nhiều diện tích lúa mới cấy, đặc biệt là diện tích gieo sạ ở một số xã. Khắc phục tình trạng ngập úng, các địa phương đã triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp tiêu thoát nước nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa úng gây ra.
Ông Cao Văn Ngữ, Giám đốc HTXDVNN Thanh Phong cho biết: Vụ mùa 2022 Thanh Phong phấn đấu gieo cấy 380 ha, trong đó 50 ha cấy máy. Đến thời điểm này, xã đã gieo cấy được trên 210 ha, trong đó diện tích cấy máy được 10 ha, còn lại là gieo sạ. Những ngày vừa qua do thời tiết có mưa liên tục, đặc biệt là trận mưa to vào sáng sớm ngày 14/7 khiến phần lớn diện tích lúa đã gieo cấy của địa phương ngập nước. Trong đó, khoảng 10ha bị ngập nặng. Trong điều kiện lúa mới cấy, thời tiết lại có mưa liên tục, HTXDVNN Thanh Phong đã phải triển khai nhanh các biện pháp điều tiết nước nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do ngập úng gây ra. Ngoài việc cho tiêu rút nước đệm trên mặt ruộng và trên các lòng kênh tiêu, đối với những diện tích bị sâu nước, nhất là trên những diện tích lúa mới gieo sạ, HTX đã phải sử dụng cả máy bơm dã chiến để bơm tiêu.
Tuy nhiên, do mưa lớn nhiều khả năng đối với 10ha lúa bị ngập nặng bà con phải dặm tỉa thêm giống mới bảo đảm về mật độ để không ảnh hưởng đến năng suất lúa sau này. “Hiện chúng tôi đã chỉ đạo bà con ngâm ủ thóc giống bổ sung để sau này có mạ dặm tỉa, gieo lại trên những diện tích lúa bị chết do úng ngập.” - ông Ngữ nói.
Quan sát nhanh tại một số cánh đồng ở Thanh Phong vào thời điểm sáng ngày 14/7 chúng tôi nhận thấy, mặc dù thời tiết vẫn còn mưa nhưng bà con địa phương vẫn tranh thủ ra đồng cấy máy. Theo ông Ngữ, đây đang là thời kỳ cao điểm gieo cấy lúa mùa. Hiện tại mạ đã đến tuổi, nếu không tập trung và khẩn trương đưa mạ ra đồng gieo cấy, mạ quá tuổi sẽ ảnh hưởng đến năng suất sau này. Chính vì vậy, tại những chân ruộng cao, mực nước mưa được tiêu thoát kịp, một số hộ nông dân vẫn tranh thủ đẩy nhanh tiến độ gieo cấy cho kịp thời vụ.
Bảo đảm cho việc gieo cấy lúa mùa, trước tình hình thời tiết có mưa liên tục trong những ngày qua, nhiều trạm bơm của các Công ty KTCTTL đã phải vận hành, nhằm tiêu thoát nước đệm, chủ động cho việc chống úng, phục vụ bà con gieo cấy.
Anh Lê Vũ Hùng, Cụm trưởng cụm Thủy nông Võ Giang (huyện Thanh Liêm) cho biết: Trạm Thủy nông Võ Giang có nhiệm vụ tiêu thoát nước cho các xã phía Tây Bắc huyện Thanh Liêm gồm: Kiện Khê, Thanh Thủy, Thanh Tân, Thanh Phong và một phần xã Thanh Tuyền, thành phố Phủ Lý. Từ ngày 11/7 trạm đã vận hành bơm nhằm tiêu rút nước mặt và lượng nước đệm trên các kênh, phòng khi mưa lớn xảy ra. Đến 4h sáng ngày 13/7, mực nước bể hút của trạm bơm chỉ còn ở mức 0,60m, bảo đảm an toàn chúng tôi đã cho ngừng bơm tiêu. Tuy nhiên, do mưa lớn trong sáng ngày 14/7, từ lúc 7h20 phút, chúng tôi lại tiếp tục cho khởi động máy, vận hành 3 tổ máy bơm với công suất bơm tiêu 24.000m3/h. Lượng mưa như này tuy cũng chưa phải là cao so với công suất bơm tiêu của các trạm bơm nhưng do lúa mới cấy, chưa bén dễ hồi xanh nên việc tiêu nước cần thật nhanh, nếu không cây lúa sẽ không chịu được, ảnh hưởng đến việc hồi phục và phát triển sau này.
Tại La Sơn (huyện Bình Lục), lượng mưa mấy ngày qua cũng đã gây ngập úng đối với nhiều diện tích lúa mới cấy. Theo lãnh đạo HTXDVNN La Sơn, tổng diện tích lúa vụ này của HTX là khoảng 520ha. Đến thời điểm này, toàn HTX đã gieo cấy được khoảng 95% diện tích.
Cái khó trong phòng, chống úng ngập đối với sản xuất nông nghiệp của La Sơn đó là do đồng đất của xã nằm cuối nguồn, xa hệ thống công trình đầu mối nên việc tiêu nước sẽ chậm hơn. Bảo vệ lúa mới cấy, HTX đã vận hành 8 máy bơm tiêu nước. Tuy nhiên, theo ước tính trên địa bàn xã vẫn sẽ có khoảng từ 100-150 ha phải gieo cấy lại hoàn toàn. Thiệt hại như vậy, đối với địa phương là rất lớn, bà con lại phải mất thêm một lần chi phí thóc giống để gieo cấy và dặm tỉa đối với diện tích bị hỏng...
Do ảnh hưởng của lượng mưa những ngày qua, đặc biệt là trận mưa lớn vào sáng ngày 14/7 đã làm nhiều diện tích lúa, nhất là lúa mới gieo thẳng của các địa phương trong tỉnh bị ngập úng. Cụ thể, huyện Thanh Liêm, nơi có diện tích lúa gieo thẳng trên 4.000 ha, mưa lớn làm ngập khoảng 1.000 ha. Trong đó, khả năng trên 500 ha phải gieo cấy lại. Hiện, Xí nghiệp Thủy nông Thanh Liêm và các HTXDVNN trong huyện đang vận hành các trạm bơm tích cực tiêu úng.
Ông Trần Quyết Thắng, Trưởng phòng NN & PTNT huyện Thanh Liêm cho biết: Ngay từ đầu giờ sáng ngày 14/7, khi có mưa lớn xảy ra, Phòng NN & PTNT huyện đã phân công cán bộ đi kiểm tra tình hình sản xuất tại tất cả các địa phương trong huyện, nhất là những diện tích lúa mới được gieo thẳng trong các ngày gần đây. Đồng thời, chỉ đạo các địa phương kịp thời tiêu nước trên ruộng, kể cả sử dụng máy bơm dã chiến, hạn chế thấp nhất diện tích phải gieo cấy lại.
Được biết, khi có mưa lớn, Sở NN & PTNT đã chỉ đạo các doanh nghiệp thủy nông phục vụ trên địa bàn tỉnh tập trung các biện pháp tiêu úng trên đồng ruộng.
Cụ thể, vận hành các trạm bơm đầu mối giúp hệ thống kênh nội đồng tiêu thoát nhanh nước. Tổ chức kiểm tra, giải tỏa vật cản, bèo, rác trên kênh tạo thông thoáng dòng chảy, tránh tình trạng nước trên ruộng còn nhiều trong khi các trạm bơm đầu mối thiếu nguồn tiêu.
Về phía các HTXDVNN và người dân khoanh vùng tiêu nước cục bộ ra hệ thống kênh của trạm bơm đầu mối. Theo số liệu tổng hợp của Chi cục Thủy lợi (Sở NN & PTNT), toàn tỉnh đã sử dụng 71 máy bơm của các trạm bơm đầu mối tiêu úng. Trong đó, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi (KTCTTL) Hà Nam 35 máy, công ty KTCTTL Bắc Nam Hà 28 máy, công ty cổ phần môi trường và công trình đô thị Hà Nam 8 máy. Đặc biệt, ngành nông nghiệp chỉ đạo hướng dẫn, sau mưa úng, với những diện tích lúa phải gieo cấy lại, sử dụng giống ngắn ngày để gieo cấy. Người dân chuẩn bị thêm nguồn mạ cấy lại diện tích đảm bảo kịp thời vụ…
Theo ông Vũ Đức Minh, Phó chi cục trưởng phụ trách Chi cục Thủy lợi (Sở NN & PTNT): Đợt mưa lần này chủ yếu ảnh hưởng đến diện tích lúa mới gieo cấy. Khả năng mưa còn tiếp tục xảy ra, vì vậy, các địa phương cần triển khai tiêu thoát nước nhanh; đồng thời, theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết để có biện pháp chỉ đạo, điều hành kịp thời trong những ngày tiếp theo.
Thời tiết năm nay được dự báo diễn biến rất phức tạp. Lượng mưa được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm. Hiện nay đang là tháng 7, tháng cao điểm của mùa mưa bão. Đây cũng là thời điểm bà con đang gấp rút hoàn thành việc gieo cấy lúa mùa. Chính vì vậy, cùng với việc đôn đốc bà con khẩn trương hoàn thành việc gieo cấy, bảo đảm khung thời vụ tốt nhất, các địa phương cũng cần theo dõi sát những dự báo về thời tiết, đặc biệt là những dự báo về mưa, bão để có chỉ đạo, điều hành sát sao các biện pháp phòng, chống úng lụt, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.
