Khu vực biên giới, vùng biển do BĐBP tỉnh quản lý rộng gần 3 nghìn km2 (gần gấp đôi diện tích đất liền), những năm qua luôn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự và chủ quyền biển đảo: tình trạng tàu thuyền nước ngoài xâm phạm chủ quyền đánh bắt hải sản, ngư dân Việt Nam vi phạm chủ quyền vùng biển nước ngoài vẫn thường xuyên diễn ra; tình hình an ninh trật tự trên biển, an ninh nông thôn có thời điểm diễn biến phức tạp; hoạt động của các loại tội phạm như buôn bán người, tội phạm ma túy hoạt động ngày càng tinh vi...
Trong bối cảnh đó, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã không ngừng đổi mới phương thức công tác, triển khai đồng bộ các mô hình, chương trình dân vận, từng bước xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc ngay từ cơ sở trong bảo vệ chủ quyền biên giới biển của tỉnh.
Quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh BĐBP và của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề, kế hoạch cụ thể, sát với đặc điểm địa bàn.
Công tác dân vận được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. 100% cán bộ, chiến sĩ được quán triệt, nắm vững các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác dân vận; thực hiện phong cách công tác vận động quần chúng theo phương châm: “Óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”; "Sâu sát cơ sở, gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân"; "Nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin"; "Thực tâm, thực chất, thực lòng".
Một trong những điểm nổi bật là công tác tuyên truyền được triển khai với quy mô lớn, nội dung phong phú, hình thức linh hoạt. Giai đoạn 2015-2025, BĐBP tỉnh đã tổ chức 150 hội nghị tuyên truyền cấp tỉnh, cấp cơ sở, với 5.900 lượt người tham gia; 3.587 buổi tuyên truyền với hơn 164.350 lượt cán bộ, nhân dân dự.
Cùng với đó, lực lượng đã phối hợp xây dựng 28 phóng sự, 120 chuyên mục “Vì chủ quyền an ninh biên giới biển, đảo”, cùng hàng nghìn tin, bài trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đặc biệt, việc phối hợp duy trì tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân” hằng năm được xác định là hình thức tuyên truyền trọng điểm, có chiều sâu và hiệu quả cao.
Qua đó, đã tạo diễn đàn sinh động để tuyên truyền, vận động, biểu dương, khen thưởng, nhân rộng các điển hình tiêu biểu trong phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, lan tỏa nhận thức về chủ quyền biển đảo để nhân dân yên tâm vươn khơi bám biển. Từ chỗ còn mơ hồ về pháp luật trên biển, nhiều ngư dân đã trở thành những “tuyên truyền viên” tích cực, tự giác chấp hành quy định và chủ động tham gia giữ gìn an ninh trật tự.
Ông Trần Văn Hùng, ngư dân xã Kim Đông chia sẻ: “Nhờ được tuyên truyền, phổ biến, chúng tôi đã nâng cao nhận thức về bảo vệ tài nguyên biển và ý thức trách nhiệm trong bảo vệ chủ quyền vùng biển, giữ gìn an ninh trật tự”. Trên thực tế, thông qua nhiều nguồn tin báo có giá trị, ngư dân và nhân dân khu vực biên giới biển đã tích cực hỗ trợ lực lượng BĐBP chủ động nắm bắt tình hình xâm phạm chủ quyền, vi phạm quy định của pháp luật về khai thác hải sản bất hợp pháp, ngăn chặn tranh chấp ngư trường, giữ gìn trật tự trong khai thác, phối hợp cứu nạn, cứu hộ trên biển.
Song song với đó, BĐBP tỉnh còn chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể xây dựng thế trận dân vận rộng khắp. Từ các lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh, các hoạt động phổ biến pháp luật, đến việc huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, tất cả tạo nên sức mạnh tổng hợp, lan tỏa từ cấp tỉnh đến từng thôn, xóm.
Trong 10 năm qua, lực lượng BĐBP đã phối hợp tổ chức 25 lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho 1.820 cán bộ cơ sở; 1.325 buổi tuyên truyền pháp luật, với gần 98.715 lượt người tham gia. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Biển Việt Nam, phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)… góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.
Thiếu tá Trần Quốc Khánh, Chính trị viên Đồn Biên phòng Kim Sơn cho biết: “Chúng tôi xác định làm dân vận phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Chính sự phối hợp chặt chẽ này đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong triển khai, thực hiện hiệu quả các chương trình, mô hình, phong trào giúp nhân dân phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh ở khu vực biên giới biển”.
Không chỉ tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới vùng biển, xây dựng thế trận dân vận mà còn thể hiện bằng những việc làm, phong trào cụ thể, thiết thực.
Trong giai đoạn 2015-2025, BĐBP tỉnh đã tổ chức 25 đợt khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho hơn 3.000 lượt người. Duy trì hoạt động khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho 7.800 đối tượng chính sách, hộ khó khăn. Hỗ trợ xây dựng 20 nhà Đại đoàn kết, trị giá trên 1 tỷ đồng; xây dựng 2 nhà tình nghĩa, 1 nhà tình thương tặng gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn Biên phòng từ nguồn quỹ “Đền ơn, đáp nghĩa” của đơn vị với số tiền trên 265 triệu đồng. Những hoạt động này không chỉ góp phần cải thiện đời sống nhân dân mà còn củng cố niềm tin, vun đắp mối quan hệ quân-dân ngày càng gắn kết, bền chặt.
Có thể khẳng định, từ việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và những việc làm giản dị mà ấm áp nghĩa tình, thế trận lòng dân ngày càng được củng cố và phát triển. Đó chính là nền tảng vững chắc để giữ vững chủ quyền, bảo đảm an ninh trật tự khu vực biên giới biển trong tình hình mới.
Kỳ II: Để mỗi người dân là một “cột mốc sống” bảo vệ chủ quyền lãnh thổ