Giá rau xanh xuống thấp, người sản xuất bị thua lỗ

Hiện nay, HTX nông sản an toàn Liên Hiệp, xã Thi Sơn (Kim Bảng) đang có gần 2 ha trồng bắp cải, với khoảng 25 nghìn cây. Trong đó 5 nghìn cây đang ở thời điểm thu hoạch. Toàn bộ số bắp cải này đều được HTX sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Tuy nhiên, giá bán hiện nay xuống rất thấp, chỉ ở mức 2 nghìn đồng/kg, tương đương 4 – 5 nghìn đồng/cây, giảm 50 – 60% so với giai đoạn trước Tết Nguyên đán, chưa đủ chi phí, bởi để sản xuất bắp cải theo tiêu chuẩn GlobalGAP, HTX nông sản an toàn Liên Hiệp phải chi phí lên đến hơn 4.000 đồng/cây, riêng tiền giống 1.000 đồng/cây.

Không chỉ giá thấp, mức tiêu thụ cũng rất chậm, mỗi ngày HTX chỉ xuất ra thị trường được khoảng 200 cây, bằng 30% mức bình thường. Trong khi đó, cây bắp cải đến tuổi không được thu hoạch gặp mưa dẫn đến nổ hàng loạt, giảm chất lượng và sau Tết Nguyên đán, HTX đã phải phá bỏ làm phân khoảng hơn 5.000 cây bắp cải bị nổ, thiệt hại khá lớn.

Anh Phạm Hoàng Hiệp, Giám đốc HTX nông sản an toàn Liên Hiệp cho biết:  HTX thường xuyên sản xuất 4 ha rau, củ, quả các loại, trong đó tập trung chính vào cây bắp cải. Số lượng rau sản xuất ra được đưa vào các siêu thị, cửa hàng bán nông sản sạch, bếp ăn tại Hà Nội, Hà Nam và một số tỉnh lân cận. Tuy nhiên, dịp sát và sau Tết Nguyên đán lượng tiêu thụ giảm hẳn và giá bắp cải xuống quá thấp, riêng lứa rau này thiệt hại hàng chục triệu đồng. HTX hiện còn khoảng 20 nghìn cây bắp cải sẽ cho thu hoạch trong khoảng từ 10 – 20 ngày nữa, hi vọng giá bán sẽ tăng.

Tại các vùng trồng rau xanh trên địa bàn tỉnh, tình trạng rau chính đông (bắp cải, su hào) còn rất nhiều trên ruộng. Như tại xã Bình Nghĩa (Bình Lục) nhiều ruộng trồng bắp cải gần như còn nguyên dù đã đến thời điểm thu hoạch. Có những ruộng bắp cải bị nổ bung nhiều do quá lứa gặp mưa không thể bán được, su hào không có người mua, củ già người dân phải cày lẫn vào đất để làm phân. Với HTXDVNN Hạ Vỹ, xã Nhân Chính (Lý Nhân) trồng tổng số 20 ha  rau màu, trong đó có 8 ha cây bắp cải đều bảo đảm tiêu chuẩn an toàn. Trong tháng 1/2021, HTXDVNN Hạ Vỹ đã liên hệ với đầu mối tại Hải Dương thu mua gần 100 nghìn cây, giá gần 10 nghìn đồng/cây. Tuy nhiên, khi dịch Covid - 19 xuất hiện đầu mối tiêu thụ tại Hải Dương bị dừng, giá rau bắp cải bắt đầu xuống thấp.

Đặc biệt, sau Tết Nguyên đán thương lái về mua bắp cải tại đầu ruộng, giá giảm xuống dưới 1.000 đồng/cây. Hiện nay, giá bán bắp cải đã nhích lên nhưng cũng chỉ được 2 nghìn đồng/kg. Không chỉ có giá bắp cải, su hào xuống thấp mà giá nhiều loại rau xanh khác cũng giảm từ 10 – 30%. Theo ông Nguyễn Viết Hùng, Giám đốc HTXDVNN Hạ Vỹ, đã nhiều năm giá rau xanh sang đầu xuân mới lại xuống thấp như hiện nay. Lứa rau đông cuối cùng này, người nông dân thua lỗ khá nhiều. Hiện nông dân đang cố gắng để thu hồi được một phần vốn và giải phóng nhanh đất để chuyển trồng rau vụ xuân bù vào thiệt hại của rau chính đông. 

Qua tìm hiểu được biết, có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng giá rau xanh xuống quá thấp như hiện nay. Trong đó đáng chú ý là dịch bệnh Covid - 19 bùng phát nhiều địa phương thực hiện các biện pháp cách ly, giãn cách xã hội, các nhà hàng, quán ăn ngừng hoạt động dẫn đến nhu cầu tiêu thụ rau xanh giảm. Cùng với đó, một lượng khá lớn rau xanh được tiêu thụ qua nguồn xuất khẩu cũng dừng lại. Sang xuân một số loại rau ăn lá ngắn ngày được trồng lên nhanh thay thế cho  rau chính đông (su hào, bắp cải). Thực tế, rau xanh được người dân tiêu thụ chủ yếu ngoài thị trường tự do nên giá bán không ổn định theo từng thời điểm. Mặt khác, việc sản xuất vẫn chủ yếu tự phát, không theo kế hoạch dẫn đến khi diện tích trồng nhiều, nguồn tiêu thụ giảm, giá bán xuống thấp.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Hải Nam, Phó Chi cục trưởng phụ trách Chi cục Trồng trọt – Bảo vệ thực vật (Sở NN & PTNT) cho biết: Theo quy luật, những loại rau xanh chính đông sang đầu xuân thường xuống giá. Tuy nhiên, năm nay do tác động của dịch Covid-19, rau xuống giá sâu hơn dẫn đến người nông dân thua lỗ. Đây là vấn đề người dân cần chủ động tính toán tổ chức sản xuất phù hợp trong vụ đông tới, không để lượng rau chính đông chuyển sang xuân quá nhiều.

Mạnh Hùng