Gắn điện thoại trên xe máy khi tham gia giao thông có vi phạm luật?
Việc sử dụng điện thoại gắn trên xe khi đang tham gia giao thông, đặc biệt là các tài xế xe công nghệ đang gây nhiều tranh cãi về tính hợp pháp và an toàn.
Không quá khó để bắt gặp hình ảnh người tham gia giao thông, tài xế xe công nghệ gắn điện thoại trên xe máy để sử dụng bản đồ, tra định vị, hay bất kỳ việc nào khác trong quá trình điều khiển xe trên đường phố Hà Nội, TPHCM hay các đô thị lớn, nơi xe ôm công nghệ trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại.
Tranh cãi sử dụng điện thoại trên xe máy khi tham gia giao thông có vi phạm luật không?
Việc sử dụng điện thoại gắn trên xe máy khi tham gia giao thông, đặc biệt phổ biến ở các tài xế xe công nghệ, đang gây nhiều tranh cãi liên quan đến tính hợp pháp và mức độ an toàn.
Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, không khó để bắt gặp hình ảnh người đi xe máy, từ tài xế công nghệ đến người dân gắn điện thoại ngay trên tay lái để tra bản đồ, định vị hoặc thực hiện nhiều thao tác khác trong quá trình di chuyển.
Trong môi trường giao thông đông đúc, đặc biệt ở những tuyến đường nhỏ, chiếc điện thoại trở thành trợ lý số không thể thiếu của tài xế.
Họ cần nó để nhận cuốc xe, xác định vị trí, liên hệ với khách, tất cả đều diễn ra gần như liên tục trong quá trình chạy xe.
Trên thực tế, không chỉ tài xế xe công nghệ mà nhiều người đi xe máy cũng có thói quen tương tự. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ việc gắn điện thoại như vậy có vi phạm luật giao thông hay không.
Một số ý kiến cho rằng hành vi gắn điện thoại trên giá đỡ để xem bản đồ hoặc theo dõi đơn hàng không vi phạm luật, miễn là người lái không dùng tay thao tác khi xe đang di chuyển.
Từ góc nhìn này, đây là cách làm hợp lý và phù hợp với tính chất công việc của tài xế công nghệ, những người cần xử lý thông tin nhanh mà không thể dừng lại liên tục để thao tác.
Trên một chuyến xe từ Phạm Văn Bạch về Nhân Chính, Hà Nội, anh Đinh Ngọc Vũ (28 tuổi, quê Nam Định), tài xế xe công nghệ với 3 năm kinh nghiệm, chia sẻ: “Nếu không gắn điện thoại phía trước, mình không thể làm việc hiệu quả. Có những con ngõ nhỏ rất khó tìm nếu không có sự trợ giúp của bản đồ. Ứng dụng đặt xe thì yêu cầu xác nhận liên tục, cập nhật vị trí, theo dõi bản đồ và gọi cho khách. Nếu cứ dừng xe mỗi lần thao tác thì khó chạy đủ cuốc trong ngày".
Ở chiều ngược lại, nhiều người lo ngại rằng việc gắn điện thoại trước tay lái có thể khiến người điều khiển bị phân tâm, đặc biệt nếu họ vừa lái vừa nhìn chằm chằm vào màn hình hoặc thậm chí thao tác trực tiếp. Trong điều kiện giao thông hỗn hợp, đông đúc, chỉ cần vài giây xao nhãng cũng có thể gây tai nạn.
Trao đổi với Vietnamnet, chị Ngọc Anh (30 tuổi, Hà Nội) bức xúc phản ánh: “Tôi thấy nhiều tài xế xe công nghệ lấy lý do là đang xem bản đồ, nhưng thực chất là vừa chạy xe vừa lướt mạng xã hội, gọi điện hay nhắn tin. Họ dán mắt vào màn hình, thậm chí còn cười nói khi đang len lỏi giữa dòng người đông đúc. Vậy thì có khác gì đang sử dụng điện thoại như bình thường đâu? Việc này rất nguy hiểm, nhưng nếu bị nhắc thì họ lại nói là đang định vị. Cũng vì khó phân biệt giữa 'xem' và 'sử dụng' nên lực lượng chức năng nhiều khi cũng bỏ qua hoặc xử lý không triệt để. Tôi nghĩ cần có quy định rõ ràng hơn để tránh lợi dụng kẽ hở này.”
Luật quy định ra sao về mức xử phạt?
Theo khoản 6 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định về việc gắn điện thoại trên xe máy, sử dụng điện thoại di động khi đi xe máy như sau:
Cấm dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ.
Đồng thời pháp luật cũng quy định, người điều khiển phương tiện giao thông không được sử dụng điện thoại di động hoặc thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính) khi đang điều khiển phương tiện.
Tuy nhiên, trường hợp cá nhân gắn điện thoại lên giá đỡ xe máy để xem Google Maps mà không dùng tay cầm và thao tác với điện thoại trong quá trình điều khiển xe, thì không vi phạm quy định nêu trên.
Theo điểm đ khoản 4 Điều 7 và điểm b khoản 10 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định về lỗi sử dụng điện thoại khi đi xe máy kể từ 1/1/2025 như sau:
- Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người đang điều khiển xe sử dụng ô (dù), thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính), dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc các thiết bị điện tử khác và bị trừ 4 điểm trên GPLX.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng đối với người điều khiển xe sử dụng ô (dù), thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính), dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc các thiết bị điện tử khác mà gây tai nạn giao thông và bị trừ 10 điểm trên GPLX.
Như vậy, trường hợp cá nhân gắn điện thoại lên giá đỡ xe máy để xem Google Maps mà không dùng tay cầm và thao tác với điện thoại trong quá trình điều khiển xe, thì không vi phạm quy định nêu trên.
Kể cả khi không trực tiếp dùng tay cầm điện thoại nhưng việc tập trung vào màn hình điện thoại vẫn làm giảm khả năng quan sát và phản xạ của người lái, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn.
Nếu cần xem bản đồ, tra định vị, hoặc sử dụng điện thoại, người lái xe nên dừng lại, đỗ xe vào vỉa hè và đảm bảo không gây nguy hiểm cho người khác tham gia giao thông.
