EU siết phòng vệ thương mại trước sức ép hàng nhập khẩu từ Trung Quốc

Liên minh châu Âu (EU) tuyên bố cần phải hành động quyết liệt hơn để tái cân bằng quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Tuyên bố được đưa ra sau cuộc họp của Ủy ban châu Âu (EC) ngày 29/5 tại Brussels nhằm tìm kiếm cách thức bảo vệ các ngành công nghiệp then chốt trước các đối thủ cạnh tranh từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tại cuộc họp, các ủy viên châu Âu đã thảo luận về những biện pháp mà EU nên áp dụng để bảo vệ các doanh nghiệp khu vực trước sự cạnh tranh không công bằng từ các đối thủ Trung Quốc.

Cuộc họp là tiền đề cho các cuộc đối thoại tiếp theo về tình trạng mất cân bằng thương mại tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7), dự kiến diễn ra ngày 15-17/6 tại Pháp, và Hội nghị thượng đỉnh EU diễn ra tại Brussels ngày 18-19/6.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, trước cuộc họp của EC, Phó Chủ tịch EC kiêm Ủy viên phụ trách công nghiệp Stephane Sejourne cảnh báo các biện pháp hiện nay của châu Âu là “quá hạn chế và quá chậm.” Nếu Brussels không bảo vệ ngành công nghiệp, châu Âu có nguy cơ “lại phân tách thành các quốc gia riêng lẻ.”

Mối lo lớn nhất của EU hiện nay là hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc ngày càng tràn ngập thị trường châu Âu. Sau nhiều năm giữ vai trò nhà cung ứng cho doanh nghiệp châu Âu, Trung Quốc hiện nay đã cạnh tranh trực tiếp với nhiều ngành công nghiệp cốt lõi của EU.

Nhiều ngành sản xuất của Trung Quốc có sản lượng vượt xa nhu cầu nội địa và đã bung ra các thị trường nước ngoài, trong đó có châu Âu.

Ông Sejourne cho biết các ngành bị đe dọa nghiêm trọng gồm hóa chất, chế tạo máy, kim loại, linh kiện ô tô, cùng các lĩnh vực công nghệ sạch như tua-bin gió và bơm nhiệt. Một số ngành thậm chí đang đối mặt với thách thức “mang tính sống còn.”

Thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc hiện vào khoảng 360 tỷ euro/năm, tương đương gần 1 tỷ euro mỗi ngày và có thể tăng lên 500 tỷ euro/năm nếu không kịp thời điều chỉnh.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng cảnh báo 29 triệu việc làm tại châu Âu có thể bị ảnh hưởng bởi làn sóng xuất khẩu của Trung Quốc.

Trong số các nước EU, hiện đã có Pháp, Italy, Hà Lan và Tây Ban Nha đề xuất áp thuế toàn ngành đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc. Đức cũng ủng hộ yêu cầu tăng cường hành động ở cấp EU.

Tuy nhiên, ông Sejourne khẳng định châu Âu không muốn sao chép cách tiếp cận thuế quan đồng loạt và căng thẳng thương mại như Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Canada. EU muốn xây dựng con đường riêng để buộc Trung Quốc phải đàm phán nghiêm túc cũng như tái cân bằng thương mại, thay vì cắt đứt quan hệ.

EC dự kiến đề xuất 4 hướng chính, bao gồm: doanh nghiệp trong các lĩnh vực chiến lược phải đa dạng hóa chuỗi cung ứng; EU đẩy nhanh và mở rộng áp dụng các công cụ phòng vệ thương mại hiện có; EC xây dựng cơ chế bảo vệ cho toàn ngành, thay vì chỉ điều tra từng sản phẩm hoặc doanh nghiệp; và EU siết Quy định về trợ cấp nước ngoài (FSR).

Dự kiến ngày 18/6 tới, Chủ tịch EC Ursula von der Leyen sẽ tìm kiếm ủy quyền chính trị từ Hội đồng châu Âu để triển khai các công cụ mới. Diễn biến này cho thấy EU đang chuyển từ cách tiếp cận phòng vệ từng vụ việc sang chiến lược bảo vệ công nghiệp có hệ thống hơn trước sức ép từ Trung Quốc./.