Đổi mới hoạt động đọc sách trong thư viện

Trên quan điểm phát triển văn hóa đọc cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng, thư viện nhà trường được tổ chức lại theo hướng mở, thân thiện và dễ tiếp cận. Ngoài phòng đọc chính, nhà trường bố trí thêm nhiều góc đọc sách như tại hành lang lớp học, dưới bóng cây trên sân trường hay các tủ sách đặt tại lớp học. Nhờ đó, học sinh có thể đọc sách vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày, từ giờ ra chơi đến những khoảng thời gian nghỉ giữa các tiết học.

Để việc đọc sách trở nên hấp dẫn hơn, thư viện nhà trường xây dựng kế hoạch đọc theo chủ đề từng tháng. Những chủ đề được lựa chọn đều gần gũi với lứa tuổi học sinh như truyện cổ tích, sách về Bác Hồ, sách kỹ năng sống, sách khám phá thiên nhiên… Nhờ có định hướng cụ thể, học sinh dễ dàng lựa chọn những cuốn sách phù hợp với sở thích và nhu cầu tìm hiểu của bản thân.

Nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với sách cũng được nhà trường tổ chức thường xuyên. Vào sáng thứ hai đầu tiên của tháng, trong buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, nhà trường đều tổ chức mục giới thiệu sách. Theo đó, giáo viên hoặc học sinh sẽ chia sẻ nội dung chính của một cuốn sách hay, kể lại những chi tiết thú vị nhằm khơi gợi sự tò mò và hứng thú đọc của các em.

Một số hoạt động khác như kể chuyện theo sách, viết cảm nhận về cuốn sách yêu thích hay vẽ tranh theo nội dung truyện cũng được duy trì. Thông qua các hình thức này khích lệ học sinh tìm đọc, thể hiện cảm nhận và suy nghĩ của mình về cuốn sách đã đọc. Qua đó giúp các em rèn luyện khả năng diễn đạt, cảm nhận văn học, phát triển trí tưởng tượng và sự sáng tạo.

Bên cạnh hình thức đọc sách trực tiếp, nhà trường còn triển khai đọc sách trực tuyến thông qua phần mềm thư viện Vietbiblio. Sử dụng ứng dụng này học sinh có thể truy cập đọc sách trên máy tính, điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng ngay tại nhà. Hình thức này giúp các em tiếp cận nguồn tài liệu phong phú hơn và thuận tiện hơn trong quá trình học tập.

Cô Đặng Thị Thảo, cán bộ thư viện Trường Tiểu học Mỹ Hưng cho biết: “Việc kết hợp giữa đọc sách truyền thống và đọc sách trực tuyến mang lại hiệu quả tích cực. Trước đây học sinh chủ yếu đọc sách khi đến thư viện, nhưng từ khi triển khai thư viện điện tử, các em có thể đọc sách mọi lúc, mọi nơi. Nhờ vậy, số lượng học sinh quan tâm đến sách ngày càng tăng”.

Em Trần Minh Anh, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Mỹ Hưng chia sẻ: “Em thích đọc truyện cổ tích và sách kỹ năng sống. Ở trường, em thường đọc sách ở thư viện, về nhà em đọc trên thư viện điện tử. Thư viện trường có nhiều cuốn sách rất hay”.

Nếu ở bậc tiểu học, việc đổi mới hoạt động thư viện tập trung vào việc tạo hứng thú đọc sách thì tại Trường THCS Tân Hiệp (phường Hà Nam), các hoạt động đọc sách được tổ chức theo hướng bài bản và gắn chặt với quá trình học tập của học sinh. Nhà trường đã sắp xếp lại không gian thư viện theo hướng khoa học, thân thiện và thuận tiện cho học sinh. Các giá sách được thiết kế phù hợp với chiều cao của học sinh, giúp việc tìm kiếm tài liệu dễ dàng hơn. Bên cạnh phòng đọc chính, thư viện còn xây dựng không gian “thư viện xanh” với môi trường đọc thoáng mát, tạo sự thoải mái cho các em.

Hiện thư viện nhà trường có 6.352 đầu sách với 12.761 bản sách được phân loại theo từng nhóm như sách nghiệp vụ, sách giáo khoa, sách tham khảo theo môn học, sách văn học, sách pháp luật, sách kỹ năng sống, truyện thiếu nhi… Trong thư viện còn có các khu trưng bày theo chủ đề như “Sách hay mỗi tuần”, hoặc giới thiệu sách gắn với các sự kiện trong năm học giúp học sinh dễ chú ý đến những cuốn sách mới hoặc những cuốn sách có nội dung phù hợp với từng thời điểm.

Thông qua việc áp dụng mô hình “thư viện mở” của trường, học sinh có thể tự chọn sách trên giá hoặc truy cập vào thư viện điện tử của nhà trường để đăng ký mượn sách. Việc quản lý mượn - trả sách được thực hiện thông qua phần mềm thư viện nên nhanh gọn và thuận tiện. Thời gian phục vụ của thư viện cũng được mở rộng. Ngoài các tiết đọc thư viện theo thời khóa biểu, thư viện còn mở cửa vào giờ ra chơi, giờ tự học và sau giờ học để học sinh có thêm thời gian đọc sách.

Nhà trường còn thành lập đội cộng tác viên thư viện gồm những học sinh yêu thích đọc sách. Các em tham gia hỗ trợ sắp xếp sách, hướng dẫn bạn đọc và giới thiệu sách mới cho các bạn trong trường. Đồng thời, câu lạc bộ văn hóa đọc cũng được hình thành, tạo môi trường để học sinh cùng trao đổi và chia sẻ cảm nhận về những cuốn sách đã đọc.

Song song với thư viện truyền thống, Trường THCS Tân Hiệp cũng phát triển hệ thống thư viện điện tử. Kho tài liệu trực tuyến của nhà trường được tạo lập với dữ liệu phong phú từ sách điện tử, tài liệu tham khảo, video và bài giảng điện tử. Nguồn tài liệu số hiện có khoảng 145.700 cuốn, góp phần mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận tri thức cho học sinh.

Cô Lê Thị Phượng, cán bộ thư viện Trường THCS Tân Hiệp cho biết: Sau khi triển khai các hoạt động đổi mới, số lượt học sinh đến thư viện tăng đáng kể. Thư viện truyền thống ghi nhận 5.706 lượt tiếp cận trong khi thư viện điện tử đạt tới hơn 507.000 lượt.

Để khuyến khích học sinh đọc sách, những năm gần đây, các trường học trên địa bàn tỉnh tích cực đổi mới hoạt động đọc sách trong thư viện trường học. Với nhiều giải pháp đồng bộ, các nhà trường từng bước lan tỏa văn hóa đọc trong học sinh thông qua xây dựng không gian thư viện thân thiện, phát triển tủ sách lớp học, tổ chức các tiết đọc thư viện, ngày hội sách, hội thi giới thiệu sách hay, kể chuyện theo sách… tạo môi trường để học sinh tiếp cận sách một cách tự nhiên, hứng thú. Tiêu biểu như các trường: Tiểu học Nam Mỹ (phường Vị Khê), Tiểu học Trần Nhân Tông (phường Đông A), THCS Yên Ninh (xã Yên Khánh), Trường THCS Trực Nội (xã Trực Ninh), THCS Điền Xá (phường Vị Khê)...

Hiện nay, hệ thống thư viện trường học toàn tỉnh đã có hàng triệu bản sách, báo và tài liệu tham khảo; nhiều trường linh hoạt mở rộng không gian đọc tại lớp học, sân trường, kết hợp thư viện điện tử nhằm đáp ứng nhu cầu đọc ngày càng đa dạng của học sinh. Những nỗ lực đó góp phần hình thành thói quen đọc sách, bồi đắp tri thức, nuôi dưỡng tâm hồn và khơi dậy tinh thần tự học cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.