Doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trước những áp lực mới

Chủ động thích ứng, giữ nhịp sản xuất

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, xuất khẩu còn chịu tác động từ biến động thị trường và chi phí logistics gia tăng, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động điều chỉnh phương án sản xuất, tối ưu vận hành để duy trì tăng trưởng.

Nhà máy Giấy HKB - Hoa Lư (Công ty cổ phần giấy HKB Hoa Lư) tại Cụm công nghiệp Văn Phong, xã Nho Quan là một trong những doanh nghiệp đang duy trì sản xuất ổn định trong điều kiện thị trường còn nhiều khó khăn. Đi vào hoạt động từ năm 2020, trong bối cảnh kinh tế gặp nhiều biến động, thị trường xuất khẩu bị hạn chế, song doanh nghiệp vẫn từng bước mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao hiệu quả vận hành. Năm 2025, sản lượng của nhà máy đạt khoảng 155 nghìn tấn, vượt công suất thiết kế ban đầu là 150 nghìn tấn/năm. Hiện sản phẩm của doanh nghiệp có khoảng 75% sản lượng phục vụ xuất khẩu, thị trường chủ yếu là Trung Quốc và Singapore.

Ông Giang Văn Ánh, Tổng Giám đốc Công ty cho biết: Từ đầu năm đến nay, giá xăng dầu biến động liên tục kéo theo chi phí logistics trong và ngoài nước tăng cao, tạo áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp. Trước tình hình đó, doanh nghiệp lựa chọn giải pháp tối ưu hóa hoạt động sản xuất thay vì mở rộng dàn trải. Hiện, mỗi ngày nhà máy xuất xưởng khoảng 500 tấn thành phẩm, tương đương gần 30 container hàng hóa; đồng thời tiếp nhận hơn 600 tấn nguyên liệu đầu vào.

Song song với việc duy trì sản xuất ổn định, doanh nghiệp tập trung cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có thay vì chuyển đổi sang sản phẩm mới. Hướng đi này giúp tiết giảm chi phí đầu tư, bảo đảm chất lượng hàng hóa và duy trì ổn định thị trường xuất khẩu. Năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục đặt mục tiêu nâng sản lượng lên khoảng 170 nghìn tấn thông qua cải tạo hệ thống thiết bị, tối ưu công suất máy móc và ứng dụng phần mềm quản lý trong vận hành.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, với sự nỗ lực vượt khó của cộng đồng doanh nghiệp sản xuất công nghiệp tháng 5 tiếp tục duy trì mức tăng trưởng tích cực. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp của tỉnh ước tăng 28,56% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành khai khoáng tăng 27,20%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 28,94%; sản xuất và phân phối điện tăng 10,87%; cung cấp nước, xử lý rác thải và nước thải tăng 12,57%. Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực tiếp tục duy trì mức tăng khá cao như máy tính xách tay đạt hơn 1,39 triệu sản phẩm, tăng 125,6%; linh kiện, mô-đun camera và màn hình cảm ứng đạt trên 131,6 triệu sản phẩm, tăng 9,3%; xe ô tô tải tăng 48,1%; dụng cụ y tế tăng 35,8%.

Động lực tăng trưởng hiện nay tiếp tục đến từ nhóm doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là lĩnh vực điện tử, thiết bị điện và công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng công nghiệp toàn tỉnh nhờ hoạt động sản xuất ổn định, đơn hàng xuất khẩu duy trì ở mức cao và nhu cầu mở rộng đầu tư của nhiều doanh nghiệp FDI.

Sự đồng hành của chính quyền

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, cộng đồng doanh nghiệp hiện vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Tại Công ty TNHH SRE Việt Nam (KCN Đồng Văn II) hiện có vốn đầu tư hơn 10 triệu USD, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất kim loại màu và kim loại quý, sử dụng khoảng 260 lao động, đóng góp ngân sách năm 2025 khoảng 50 tỷ đồng. Theo bà Lưu Thị Hiền, Phó Tổng Giám đốc Công ty, tình trạng mất điện xảy ra với tần suất cao trong thời gian gần đây đã ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch giao hàng theo các hợp đồng đã ký kết với khách hàng. Đối với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, việc bảo đảm nguồn điện ổn định không chỉ liên quan đến tiến độ sản xuất mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín doanh nghiệp với các đối tác quốc tế.

Không chỉ áp lực về hạ tầng điện, vấn đề lao động cũng đang là khó khăn lớn đối với nhiều doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động. Ông Toyama Noriyuki, Tổng Giám đốc Công ty Sumi Việt Nam (KCN Đồng Văn II) cho biết, doanh nghiệp hiện có vốn đầu tư hơn 168 triệu USD, sử dụng gần 11 nghìn lao động trong lĩnh vực sản xuất dây dẫn điện ô tô và xe máy. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động cho các dự án tại KCN Đồng Văn và Thanh Liêm.

Theo ông Toyama Noriyuki, để thu hút lao động từ các địa phương khác, cần tiếp tục quan tâm đầu tư nhà ở gần khu công nghiệp, đồng thời xây dựng các tuyến xe buýt kết nối khu công nghiệp với khu vực nông thôn và các địa phương lân cận nhằm tạo thuận lợi cho người lao động trong quá trình di chuyển và ổn định cuộc sống.

Trước yêu cầu chuyển đổi công nghệ và các quy định mới về môi trường, phát thải, nhiều doanh nghiệp FDI hiện nay cũng đang chịu tác động không nhỏ. Mới đây, Công ty Honda Việt Nam đã kiến nghị với tỉnh về việc triển khai Nghị định số 101/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp hướng dẫn thi hành Luật Chuyển giao công nghệ. Theo doanh nghiệp, một số quy định liên quan đến danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao và công nghệ cấm chuyển giao có thể ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới.

Hiện nay, Honda Việt Nam đang triển khai dự án sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu xe máy tại KCN Đồng Văn II với tổng vốn đầu tư khoảng 213,89 triệu USD, công suất khoảng 1,1 triệu xe/năm. Nhà máy hiện sử dụng khoảng 2.725 lao động, doanh thu đạt 33.924 tỷ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 1.579 tỷ đồng. Theo kiến nghị của doanh nghiệp, việc áp dụng các quy định hạn chế chuyển giao công nghệ đối với công nghệ sản xuất xe mô tô, xe gắn máy tiêu chuẩn khí thải Euro 4 có thể ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất phục vụ xuất khẩu cũng như kế hoạch chuyển đổi công nghệ trong thời gian tới.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh đang cho thấy khả năng thích ứng ngày càng linh hoạt, chủ động hơn trong tổ chức sản xuất, duy trì thị trường và nâng cao hiệu quả vận hành. Thực tiễn đó không chỉ phản ánh sức chống chịu của doanh nghiệp mà còn cho thấy dư địa tăng trưởng của khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn còn lớn nếu tiếp tục được hỗ trợ đúng hướng, kịp thời và đồng bộ. Việc đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, ổn định môi trường sản xuất, củng cố niềm tin đầu tư của chính quyền địa phương sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng để giữ vững vai trò động lực của ngành công nghiệp đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong giai đoạn tới.