Xây dựng nông thôn mới từ thôn, xóm

H ơn 2 năm sau khi hoàn thành xây dựng nông thôn mới (NTM), các cấp ủy, chính quyền, nhân dân trong tỉnh tiếp tục nỗ lực, củng cố, nâng cao chất lượng các tiêu chí, trong đó đặc biệt chú trọng thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM từ cơ sở. Qua đó tạo nền tảng vững chắc để thực hiện thành công chương trình xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu giai đoạn 2021-2025.

Diện mạo nông thôn mới xóm 2, thôn Phú Lễ, xã Hải Châu (Hải Hậu).

Trở lại xóm 2 và xóm 3 thôn Phú Lễ, xã Hải Châu (Hải Hậu) - hai cơ sở đạt danh hiệu xóm NTM kiểu mẫu đầu tiên của tỉnh, chúng tôi có thể cảm nhận được cảnh quan nơi đây thực sự thay da đổi thịt với 100% đường làng ngõ xóm được bê tông hóa, mở rộng tới 3-5m, thẳng tắp như ô bàn cờ; có hệ thống điện chiếu sáng riêng biệt; dọc đường có bồn hoa và hàng cau cảnh, cây bóng mát xanh mướt mắt. Đặc biệt là hai nhà văn hóa xây cạnh nhau tạo thành khu sinh hoạt văn hóa cộng đồng rộng rãi thể hiện sự đoàn kết của hai xóm, cùng hướng về mục tiêu chung, đó là đích NTM kiểu mẫu. Đồng chí Đồng Văn Rỹ, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Châu cho biết: Triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu, có rất nhiều thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn, song chi bộ hai xóm đã tập trung chỉ đạo các hội, đoàn thể tuyên truyền, vận động người dân đồng tình hưởng ứng. Hai xóm đã xây dựng được 1.500m đường trục xóm kiểu mẫu, kiên cố 3.000m rãnh thoát nước thải khu dân cư, xây nhà văn hóa, sân chơi thể thao và nhiều hạng mục khác với tổng kinh phí được huy động là 1,6 tỷ đồng, nhân dân tự nguyện ủng hộ 650 ngày công lao động. Với sự phối hợp “ăn ý” đã giúp 2 xóm “cùng tiến” hoàn thành xây dựng NTM kiểu mẫu năm 2019. Đây cũng là địa điểm được 260 đại biểu của 63 tỉnh, thành phố trong cả nước đến thăm quan và học tập kinh nghiệm xây dựng NTM kiểu mẫu “Sáng - xanh - sạch - đẹp để phát triển bền vững”.

Chọn cách làm đẩy mạnh phát triển kinh tế, tranh thủ nguồn lực được hỗ trợ và huy động sức dân đầu tư xây dựng các công trình công cộng, tháng 7-2020, thôn Phú Bình, xã Yên Cường được UBND huyện Ý Yên công nhận đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Thôn đã quy hoạch 20ha đất nông nghiệp sản xuất hàng hóa, trong đó đã xây dựng thành công cánh đồng lớn 5ha trồng rau sạch theo quy trình VietGAP, liên kết với HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Nam Cường tiêu thụ sản phẩm cho bà con. Đến nay, thành quả của thôn là những sản phẩm “Rau muống”, “Đậu bắp”, “Dưa chuột” được công nhận đạt chuẩn OCOP của tỉnh. Kinh tế phát triển, người dân đồng lòng góp công, góp của xây dựng, làm đẹp quê hương. Đến nay, thôn đã bê tông hóa hơn 600m đường dong, ngõ xóm; kiên cố hơn 300m rãnh thoát nước thải khu dân cư với tổng kinh phí gần 2 tỷ đồng, chủ yếu do nhân dân đóng góp. Nhà văn hóa và sân thể thao xóm với đầy đủ trang thiết bị, là nơi sinh hoạt văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, thu hút đông đảo người dân đến hoạt động hàng ngày. Cảnh quan môi trường luôn “Sáng - xanh - sạch - đẹp” với các đường hoa kiểu mẫu; dòng kênh sạch sẽ, không rác thải, không khí, môi trường thân thiện, yên bình; khuôn viên các gia đình đều được chỉnh trang gọn gàng, sạch đẹp và thực hiện tốt việc phân loại, thu gom, xử lý rác thải…

Với phương thức “Làm từ hộ gia đình đến thôn xóm, từ thôn xóm đến xã, huyện; lấy thôn xóm làm đơn vị cơ sở và hộ gia đình làm hạt nhân để vận động xây dựng NTM”, tỉnh xác định thôn, xóm là cơ sở gắn kết các “hạt nhân”, nhất là trong công tác tuyên truyền, vận động người dân hưởng ứng, tham gia tích cực, phát huy cao nhất tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận, đóng góp công sức, trí tuệ, sáng kiến, sáng tạo và nguồn lực để hoàn thành chương trình xây dựng NTM. Trong thời gian qua, Văn phòng Điều phối NTM tỉnh phối hợp các sở, ngành, địa phương tổ chức các lớp bồi dưỡng giúp gần 1.600 cán bộ thôn, xóm nắm vững các tiêu chuẩn, quy định và triển khai vận động người dân thực hiện hiệu quả về xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu và công tác bảo vệ môi trường nông thôn. Phát huy những thành quả đạt được từ xây dựng NTM giai đoạn trước, huyện Hải Hậu tiếp tục triển khai Đề án xây dựng thí điểm mô hình huyện Hải Hậu NTM kiểu mẫu “Sáng - xanh - sạch - đẹp để phát triển bền vững” giai đoạn 2019-2025. Hải Hậu liên tiếp thực hiện thành công các phong trào về xây dựng NTM như: “Toàn dân chung sức xây dựng NTM kiểu mẫu sáng - xanh - sạch - đẹp để phát triển bền vững”, xây dựng khu nhà văn hóa “Khang trang - xanh - sạch - đẹp”, vận động “xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”… Đến nay, Hải Hậu có 34/34 xã, thị trấn đạt chuẩn NTM nâng cao; 12 xã đạt hoặc cơ bản đạt NTM kiểu mẫu; trên 50% đơn vị cấp xóm đạt và duy trì cơ bản đạt NTM kiểu mẫu. Tại huyện Vụ Bản, phong trào xây dựng thôn, xóm, tổ dân phố NTM kiểu mẫu cũng phát triển mạnh mẽ và đều khắp ở các địa phương. Ngày 17-4-2020, UBND huyện đã ban hành Quyết định số 580/QĐ-UBND về bộ tiêu chí khu dân cư NTM kiểu mẫu trên địa bàn. Đồng thời chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thường xuyên kiểm tra, đôn đốc công tác xây dựng khu dân cư, thôn, xóm NTM kiểu mẫu. Từ đó, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng NTM kiểu mẫu ở các địa phương. Trong năm 2021, huyện Vụ Bản có thêm 7 xã đạt NTM nâng cao; 12 thôn, xóm, tổ dân phố đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Huyện phấn đấu năm 2022 có 1-2 xã đạt NTM kiểu mẫu; 2-3 xã đạt chuẩn NTM nâng cao; 7-10 thôn, xóm, tổ dân phố đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Theo thống kê của Văn phòng Điều phối NTM tỉnh, đến hết năm 2021, toàn tỉnh có trên 600 thôn, xóm, tổ dân phố được công nhận đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Đạt được kết quả trên là nhờ nắm rõ thực trạng tình hình địa bàn, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân theo phương châm “hiểu dân, lắng nghe ý kiến của dân”, các thôn, xóm đã có những cách làm sáng tạo, cách tiếp cận phù hợp. Cùng với đó việc tổ chức các biện pháp thiết thực, hiệu quả để giúp người dân phát huy vai trò chủ thể, tạo tiền đề xây dựng nông thôn ngày càng phát triển. Những năm qua, chính quyền và các tổ chức hội đoàn thể các thôn đã động viên nhân dân thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; căn cứ vào lợi thế, điều kiện tự nhiên của cơ sở vận động nhân dân mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, tăng thu nhập; huy động các nguồn lực nội tại và từ bên ngoài (con em xa quê, các nhà hảo tâm, tổ chức, doanh nghiệp) để xây dựng các công trình phúc lợi cộng đồng như: nhà văn hóa, đường làng, đường xóm và các thiết chế khác, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Vận động nhân dân trực tiếp tham gia hưởng ứng phong trào làm đẹp thôn, xóm, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm; giữ gìn vệ sinh môi trường; trồng hoa ven đường; kiến thiết, cải tạo khuôn viên vườn nhà theo quy hoạch... đảm bảo khang trang, hiện đại, sáng - xanh - sạch - đẹp; giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng ngừa, ngăn chặn đẩy lùi các tệ nạn xã hội, tiêu cực trong nông thôn. 

Xây dựng NTM từ thôn, xóm vững chắc là điểm tựa nền tảng để các địa phương thực hiện mục tiêu cao hơn trong xây dựng xã NTM nâng cao và tiến tới NTM kiểu mẫu, góp phần thực hiện thành công chương trình xây dựng NTM của toàn tỉnh./.

Bài và ảnh: Ngọc Ánh