Vụ Bản nhiều khó khăn trong thực hiện tiêu chí môi trường nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu

Xác định môi trường là tiêu chí khó trong quá trình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, kiểu mẫu, vì vậy huyện Vụ Bản đang tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân quyết tâm tạo dựng môi trường nông thôn “sáng - xanh - sạch - đẹp”. 

Thực hiện chủ trương tạo cảnh quan môi trường theo tiêu chí NTM nâng cao, kiểu mẫu của Đảng ủy, UBND xã, Hội Phụ nữ xã Vĩnh Hào đã phát động 4 đợt dọn cỏ, chăm sóc 1,3km đường hoa với tổng số 209 lượt hội viên tham gia; phối hợp với các đoàn thể chính trị - xã hội phát động 10 đợt dọn vệ sinh đường làng ngõ xóm trên toàn xã; đồng thời tổ chức thực hiện mô hình phân loại và xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình nhằm tạo thuận lợi cho việc thu gom, xử lý. Cùng với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cán bộ Hội đã đến từng hộ để hướng dẫn các thành viên trong gia đình cách phân loại rác thải sinh hoạt và quy trình xử lý rác thải hữu cơ tại hộ; hỗ trợ chế phẩm sinh học xử lý rác thải hữu cơ cho 120 gia đình hội viên khó khăn, hỗ trợ những hộ già cả neo đơn đào hố xử lý rác thải. Nhờ đó đến nay, xã Vĩnh Hào có trên 90% số hộ tham gia thực hiện mô hình phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt hữu cơ tại hộ gia đình, góp phần cải thiện và tạo dựng môi trường nông thôn “sáng - xanh - sạch - đẹp” theo tiêu chí NTM nâng cao, kiểu mẫu. 

Không chỉ xã Vĩnh Hào mà các xã, thị trấn của huyện Vụ Bản đều tập trung nỗ lực thực hiện tốt tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu. Huyện Vụ Bản đã bám sát các văn bản chỉ đạo của tỉnh, của Trung ương hướng dẫn, quy định về tiêu chí môi trường, ưu tiên tối đa nguồn lực cho các địa phương xây dựng các tuyến đường hoa, hệ thống điện chiếu sáng công cộng; vận động, đôn đốc nhân dân thường xuyên dọn vệ sinh môi trường trong khuôn viên gia đình, xung quanh khu vực sinh sống, tích cực tham gia phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn, tạo môi trường “sáng - xanh - sạch - đẹp”, chỉnh trang khuôn viên nhà ở, vườn... bảo đảm sạch sẽ, ngăn nắp, gọn gàng. Chỉ đạo trồng thêm cây xanh tại các bãi tập kết và xử lý rác thải tập trung; thường xuyên phun chế phẩm xử lý hạn chế mùi ảnh hưởng đến đời sống nhân dân. UBND huyện chỉ đạo các xã, thị trấn tăng cường tuyên truyền, vận động người dân không vứt rác thải bừa bãi ra các tuyến đường ít người qua lại, các tuyến sông, tuyến kênh, mương trên địa bàn; hàng tháng phối hợp với Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi huyện tiến hành khơi thông dòng chảy, trục vớt rác thải, bèo trên các tuyến sông, đảm bảo tưới tiêu và giữ gìn cảnh quan môi trường. Vận động các tổ chức hội, đoàn thể thường xuyên duy trì các hoạt động thu gom rác thải sinh hoạt tại địa bàn các thôn, xóm. Rà soát, điều chỉnh thời gian, tần suất và lộ trình thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt cho từng tuyến đường, khu vực đảm bảo hợp lý giữa thời gian vận chuyển rác và lượng rác phát sinh tại địa phương. Đầu tư hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt đảm bảo các quy định về môi trường và xử lý hết lượng rác thải phát sinh hàng ngày. Đối với các xã, thị trấn có chợ dân sinh, chỉ đạo Ban quản lý chợ tiến hành thu gom, vận chuyển và xử lý triệt để lượng rác thải phát sinh, không vứt rác ra lòng, lề đường và xung quanh chợ. Các xã, thị trấn có đê thường xuyên tiến hành ra quân thu gom rác thải, nghiêm cấm việc vứt rác bừa bãi ra chân đê, các khu vực đất trống; lắp đặt biển báo “cấm đổ rác” tại các khu vực thường xuyên có rác thải, ven các tuyến đê. Riêng các thôn, xóm, tổ dân phố đăng ký đạt chuẩn NTM kiểu mẫu phải đảm bảo tiêu chí cảnh quan môi trường: trồng hoa trong bồn hoặc đặt các chậu cây hoa, đảm bảo luôn xanh tốt và trồng cây bóng mát đồng chủng loại tại các tuyến đường trục dong xóm; kênh mương, đường làng, ngõ xóm luôn sạch sẽ, thông thoáng; 100% số hộ dân phải thực hiện tốt việc quản lý, phân loại rác thải tại nguồn; các vị trí đầu dong, khu trung tâm, điểm sinh hoạt công cộng trong dân cư, các cơ quan, trường học có thùng chứa rác cỡ lớn; có mô hình thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt trong khu dân cư trước khi thải ra kênh mương; hàng tháng, xóm, tổ dân phố tổ chức tự chấm điểm và đôn đốc các gia đình duy trì việc chỉnh trang khuôn viên gia đình và nơi công cộng. Bên cạnh đó, các địa phương cũng tích cực triển khai thực hiện mô hình “Phân loại rác thải sinh hoạt và xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình”; các cấp, ngành, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội và nhân dân tích cực hưởng ứng, đăng ký tham gia thực hiện bằng các hình thức sử dụng hố ủ (đối với nhà có vườn rộng) hoặc ủ bằng thùng, xô… Đến nay, toàn huyện đã có 37.025/39.085 gia đình (đạt 94,7%) tham gia thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, các xã, thị trấn gặp không ít vướng mắc trong việc thu gom, xử lý chất thải rắn và chất thải nguy hại. Đối với các hộ đã thực hiện phân loại nhưng không tự xử lý rác thải hữu cơ rất khó trong công tác thu gom, xử lý do địa phương thiếu kinh phí đầu tư trang thiết bị các phương tiện, máy móc cũng như hệ thống lò đốt (đối với xã sử dụng công nghệ xử lý rác thải bằng lò đốt) và mua các chế phẩm sinh học để xử lý rác thải, phương tiện san gạt (đối với các xã xử lý rác thải bằng bãi chôn lấp và bãi tạm). Đội ngũ cán bộ được phân công thực hiện xây dựng hồ sơ minh chứng đều kiêm nhiệm chức danh nên gặp khó khăn trong quá trình nghiên cứu và báo cáo bám sát yêu cầu cụ thể của từng chỉ tiêu. Đối với 3 xã: Đại An, Tam Thanh, Vĩnh Hào là những xã phấn đấu đạt chuẩn NTM nâng cao năm 2023 hiện chưa có bãi xử lý rác thải quy mô cấp xã. Việc triển khai xây dựng khu xử lý rác thải tập trung trên địa bàn cần nguồn kinh phí lớn.

Thời gian tới, UBND huyện Vụ Bản tiếp tục đôn đốc các xã, thị trấn rà soát những yêu cầu cụ thể của tiêu chí để xây dựng hồ sơ minh chứng, đồng thời phân công cán bộ phụ trách nội dung, tiêu chí môi trường tăng cường kiểm tra thực tế, hướng dẫn các xã, thị trấn hoàn thiện các nội dung tiêu chí và hồ sơ minh chứng. Hướng dẫn các xã chưa có bãi xử lý rác thải quy mô cấp xã tập trung triển khai công tác thu gom, phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt tại bãi chôn lấp rác thải tạm thời theo nội dung văn bản số 2275/STNMT-CCMT ngày 6-12-2013 của Sở Tài nguyên và Môi trường. Nghiên cứu các phương án để xây dựng khu xử lý rác thải tập trung trên địa bàn huyện nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong việc xử lý chất thải sinh hoạt bảo đảm tiêu chuẩn môi trường. Đẩy mạnh phong trào thi đua thực hiện có hiệu quả Kế hoạch số 08/KH-UBND ngày 19-1-2021 của UBND huyện về triển khai phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn và xử lý rác thải hữu cơ trên địa bàn để giảm tải đối với các khu xử lý rác tập trung. Tiếp tục nắm bắt kịp thời những khó khăn, vướng mắc của các địa phương trong quá trình hoàn thiện tiêu chí môi trường để tham mưu Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện các phương án xử lý hiệu quả./.

Bài và ảnh: Văn Đại