Tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã

Tuy nhiên cũng có không ít khó khăn, thách thức do ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu, nhất là dịch tả lợn châu Phi và dịch bệnh Covid-19 đã tác động bất lợi đến khu vực kinh tế tập thể, HTX. Liên minh Hợp tác xã tỉnh và các HTX, đơn vị thành viên đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, huy động mọi nguồn lực, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, khắc phục những hạn chế, yếu kém, thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XXI, Nghị quyết Đại hội Liên minh HTX Việt Nam lần thứ V và Nghị quyết Đại hội Liên minh Hợp tác xã tỉnh lần thứ V, đạt được nhiều kết quả quan trọng, hỗ trợ kinh tế tập thể, HTX phát triển nhanh và bền vững.

Đến cuối năm 2020, toàn tỉnh có 416 HTX (tăng 48 HTX so với năm 2018), có 316 HTX lĩnh vực nông nghiệp (tăng 36 HTX); 61 HTX phi nông nghiệp (tăng 18 HTX); 39 Quỹ tín dụng nhân dân. Trong giai đoạn 2018-2020 thành lập mới 54 HTX, giải thể, sáp nhập, hợp nhất 6 HTX; các đơn vị có số thành lập cao như: huyện Nho Quan (16 HTX), thành phố Tam Điệp (10 HTX), Gia Viễn (8 HTX). 

Toàn tỉnh có 1 Liên hiệp HTX sản xuất và tiêu thụ nông sản an toàn với 7 thành viên gồm 6 HTX và 1 doanh nghiệp, hiện đang liên kết với 40 HTX nông nghiệp giúp tiêu thụ nông sản an toàn; có 468 tổ hợp tác (tăng 99 tổ hợp tác so với năm 2018), trong 2 năm thành lập mới 99 tổ hợp tác.

Đến hết năm 2016, toàn tỉnh đã có 100% số HTX trong diện đã tiến hành chuyển đổi, tổ chức lại theo Luật HTX năm 2012. Sau chuyển đổi, nhiều HTX hoạt động có chuyển biến rõ nét, hiệu quả nâng lên; khắc phục yếu kém trong tổ chức và hoạt động, khẳng định và nâng cao trách nhiệm, vai trò đối với thành viên. Doanh thu năm 2020 của các HTX ước đạt hơn 5.100 triệu đồng (tăng 1,24 lần so với đầu nhiệm kỳ); thu nhập bình quân ước đạt 263 triệu đồng (tăng 1,04 lần so với đầu nhiệm kỳ). 

Có 271 HTX hoạt động khá, giỏi, chiếm 65% (tăng 3% so với đầu nhiệm kỳ); có 126 HTX hoạt động trung bình, chiếm 30%; có 20 HTX hoạt động yếu kém, chiếm 5%. Về Liên hiệp HTX, doanh thu hàng năm đạt từ 4-6 tỷ đồng, thu nhập ước đạt 200 triệu đồng. Về tổ hợp tác, tổng doanh thu đạt 444,6 tỷ đồng; doanh thu bình quân đạt 950 triệu đồng/ tổ hợp tác (tăng 1,2 lần so với năm 2018); thu nhập bình quân ước đạt 68 triệu đồng (tăng 1,05 lần so với năm 2018).

Đến nay, toàn tỉnh có 44 HTX, 1 Liên hiệp HTX sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị sản phẩm, một số HTX ứng dụng công nghệ cao, đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, liên kết hoạt động sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp. Mô hình HTX sản xuất gắn với chuỗi giá trị đã tạo nên các sản phẩm mang giá trị hàng hóa, sản phẩm đạt tiêu chí quốc gia (OCOP), chất lượng, thương hiệu được nâng lên, quan tâm công đoạn bảo quản, chế biến, xây dựng thị trường tiêu thụ sản phẩm… 

Sau 2 năm triển khai Chương trình OCOP, trên địa bàn tỉnh bước đầu hình thành được một số chuỗi sản phẩm như các sản phẩm dược liệu; rau, củ, quả an toàn; các sản phẩm dê, gà, lợn thảo dược; chạch sụn; gạo chất lượng cao... với lợi ích mang lại cho thành viên là chi phí đầu vào thấp, chất lượng sản phẩm cao, giá bán và thu nhập tăng trên 30%, hoạt động của HTX năng động, sáng tạo, hiệu quả hơn.

Có được kết quả đó là do trong giai đoạn 2018-2020, Liên minh HTX tỉnh luôn bám sát các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Nghị quyết Đại hội lần thứ V Liên minh HTX Việt Nam, có nhiều đổi mới, sáng tạo, chỉ đạo hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra, một số chỉ tiêu hoàn thành vượt mức cao. 

Đã tích cực, chủ động phối hợp đề xuất, tham mưu với cấp ủy, chính quyền triển khai các chủ trương, chính sách mới, xây dựng cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tập thể, đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền về chủ trương, chính sách, pháp luật và lợi ích của kinh tế tập thể; đóng vai trò nòng cốt, quan trọng trong vận động, phát triển HTX, xây dựng mô hình HTX sản xuất gắn với chuỗi giá trị. 

Các hoạt động đại diện, bảo vệ lợi ích hợp pháp, tư vấn, hỗ trợ cho các thành viên được quan tâm, góp phần quan trọng, trực tiếp giúp khu vực kinh tế tập thể, HTX khắc phục hạn chế, yếu kém. Do đó, vị thế, vai trò của Liên minh HTX tỉnh được khẳng định, thu hút tỷ lệ lớn các HTX là thành viên, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, Liên minh HTX tỉnh đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện kịp thời các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về kinh tế tập thể; tích cực nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành nhiều đề án, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn như: Trong 2 năm đã ban hành 20 chương trình hành động, kế hoạch, báo cáo, công văn... chỉ đạo và triển khai thực hiện các nhiệm vụ về phát triển kinh tế tập thể, HTX đảm bảo hiệu quả, kịp thời. 

Chủ động nghiên cứu, tham mưu với Tỉnh ủy ban hành văn bản chỉ đạo UBND tỉnh, các ngành triển khai Kết luận số 70-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển kinh tế tập thể. 

Hoạt động tư vấn, hỗ trợ, cung ứng một số dịch vụ công cho khu vực kinh tế tập thể, HTX, đẩy mạnh phát triển thành viên, huy động các nguồn lực hỗ trợ HTX được tăng cường. Trong 2 năm (2018-2020), Liên minh HTX tỉnh đã trực tiếp tư vấn cho các HTX, tổ hợp tác, các sáng lập viên về pháp luật liên quan đến HTX, tổ hợp tác; tư vấn xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi, mở rộng ngành nghề kinh doanh cho các HTX, thụ hưởng các chính sách ưu đãi, tư vấn thành lập xây dựng các mô hình HTX kiểu mới sản xuất, kinh doanh tổng hợp, sản xuất, kinh doanh theo chuỗi liên kết, bước đầu thu được nhiều kết quả quan trọng làm cơ sở để nhân rộng trong thời gian tới. 

Ngoài ra, Liên minh HTX tỉnh quan tâm hỗ trợ HTX tiếp cận khoa học công nghệ như đã phối hợp với các các sở, ngành, trung tâm thuộc Liên minh HTX Việt Nam đăng ký và hỗ trợ các thủ tục xây dựng nhãn mác sản phẩm, tem truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ lắp đặt, ứng dụng máy móc, công nghệ mới; xây dựng mô hình ứng dụng sản xuất công nghệ cao, chuyển đổi đất kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản, sản xuất hữu cơ, mô hình liên kết theo chuỗi; tổ chức các hội nghị liên kết chuyển giao KHKT về ứng dụng giống lúa, cây trồng mới, chuyển giao ứng dụng KHKT vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; ứng dụng các thiết bị nông nghiệp thông minh của các doanh nghiệp, công ty trong và ngoài tỉnh tại các HTX.

Phát huy những kết quả đạt được, khắc phục những khó khăn, hạn chế, trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, xác định đây là những khâu đột phá để Liên minh HTX tỉnh tiếp tục giữ vững vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể. 

Trong đó tiếp tục đa dạng các hình thức trong công tác tuyên truyền; tổ chức hội thảo, tọa đàm, hội nghị liên kết, hội chợ kết hợp truyền thông, đẩy mạnh truyền thông về HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị; tham mưu tiếp tục quán triệt, thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các nghị quyết, kết luận, quyết định của Trung ương, của tỉnh về phát triển kinh tế tập thể, kinh tế nông nghiệp, tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, lồng ghép các nguồn lực từ các chương trình, dự án hỗ trợ kinh tế tập thể, HTX phát triển. 

Phối hợp tham mưu UBND tỉnh xây dựng Đề án phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2021-2025 trình HĐND tỉnh phê duyệt thực hiện, trong đó tập trung vào các giải pháp thúc đẩy năng lực nội tại hoạt động của HTX; có biện pháp tháo gỡ khó khăn về đất đai, thuế, tín dụng... cho HTX; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ cho cán bộ HTX và cán bộ làm công tác quản lý Nhà nước về kinh tế tập thể, HTX; hỗ trợ các hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng, thành lập các mô hình HTX sản xuất gắn với chuỗi giá trị. 

Phối hợp với các đơn vị thuộc Liên minh HTX Việt Nam tiếp tục hỗ trợ xây dựng mô hình HTX sản xuất gắn với chuỗi giá trị; lồng ghép các nguồn lực từ nguồn xây dựng nông thôn mới, chương trình Quốc gia mỗi xã một sản phẩm OCOP để tăng giá trị các chuỗi sản phẩm. Tiếp tục quan tâm đầu tư nâng cao, làm mới các chuỗi đã hình thành trong những năm vừa qua, đồng thời tăng cường công tác tư vấn, hỗ trợ HTX xây dựng các chuỗi sản phẩm mới trên cơ sở các sản phẩm truyền thống của địa phương, làng nghề.

Lê Thị Tâm

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh