Tiếp tục nâng cao ý thức đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Từ nhiều năm nay, cứ mỗi dịp trung thu, nhiều thôn, xóm, phố đều tổ chức "bữa cơm đoàn kết" hoặc liên hoan gặp mặt các gia đình. Cỗ trung thu dịp này chủ yếu là các món truyền thống: lợn mường, thịt chó… Tùy theo điều kiện của mỗi khu dân cư mà mâm cơm có thể do người dân trong khu phố, xóm tự chuẩn bị hoặc được đặt sẵn ở một nhà hàng nào đó rồi đưa về. Nguồn thực phẩm dù được chuẩn bị từ sớm nhưng cũng rất "vô tư": ra chợ khuân về hoặc tìm một địa chỉ quen nào đó để đặt, rất ít người đặt câu hỏi cho vấn đề đảm bảo an toàn, vệ sinh cho nguồn nguyên liệu thực phẩm được dùng cho cả tập thể khu dân cư, có khi lên tới cả 70-80 người. Tại một số chợ thực phẩm, Tết Trung thu là dịp các cơ sở bán thực phẩm, rau xanh được dịp "cháy hàng". Mặc dù thực phẩm, rau xanh được đặt trước và tăng gấp nhiều lần so với ngày thường, nhưng như lời của một chủ cửa hàng rau, củ, quả ở chợ Rồng: Chỉ đến 7 giờ sáng, hàng đã không còn mà bán. Theo tiết lộ của một người mua quen "khoai tây, ớt, bí xanh…" đều là hàng có xuất xứ Trung Quốc, chở về từ chợ thực phẩm ở Bắc Ninh, được "đổ buôn" ở chợ Rồng rồi tỏa về các chợ tại các huyện, thành phố trong tỉnh. Các mặt hàng thực phẩm gia súc, gia cầm như: gà, vịt, ngan, lợn, chó…được bày bán tràn lan, đủ cả thực phẩm sống lẫn thực phẩm đã làm sạch. Người bán - người mua vô tư mua-bán, mối quan tâm duy nhất là giá cả, còn nội dung quan trọng nhất là vấn đề an toàn thực phẩm, nguồn gốc thực phẩm hầu như chả có ai đề cập.

Theo dõi nhiều đợt thanh, kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm của các ngành chức năng vào các dịp lễ hội, Tết Nguyên đán, Trung thu, hầu như đợt kiểm tra nào cũng phát hiện ra các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm có vi phạm. Như trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội năm 2015, cả 3 tuyến tỉnh, huyện, xã đã kiểm tra 1.677 cơ sở, phát hiện 319 cơ sở có vi phạm. Cùng với việc xử phạt vi phạm hành chính, các đoàn thanh, kiểm tra đã kiên quyết xử lý, buộc 21 cơ sở phải tự tiêu hủy sản phẩm với 40 loại sản phẩm thực phẩm khác nhau. Các hành vi vi phạm chủ yếu về: sử dụng thực phẩm, phụ gia thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, không khám sức khỏe định kỳ cho người chế biến, sản xuất thực phẩm…

Bên cạnh thanh tra các đợt cao điểm trong năm, các đoàn thanh, kiểm tra còn tiến hành thanh tra định kỳ. Dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội năm 2015, toàn tỉnh xảy ra 46 ca ngộ độc thực phẩm lẻ tẻ. Điều đáng nói ở đây là, thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín được bày bán ở các chợ thực phẩm, nhất là ở các chợ "cóc", chợ nhỏ lẻ, hàng bán thức ăn ven đường…lại chưa được quan tâm đúng mức trong công tác quản lý, thanh, kiểm tra. Thực tế thì hoạt động của các chợ thực phẩm, hàng bán thức ăn chín ven đường hiện nay đã và đang cung cấp một lượng lớn thực phẩm cho nhu cầu tiêu dùng của người dân hàng ngày. Nếu không được quan tâm quản lý, thanh, kiểm tra thường xuyên về việc đảm bảo an toàn thực phẩm, nguy cơ ngộ độc thực phẩm là rất dễ xảy ra. Có nhiều nguyên nhân để thực phẩm bày bán tại các chợ nhỏ lẻ, ven đường chưa nhận được sự quan tâm sát sao của ngành chức năng: Do số lượng cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trong tỉnh lớn, lực lượng làm công tác thanh, kiểm tra về an toàn thực phẩm "mỏng" nên chưa bao quát hết được; do các cơ sở nhỏ lẻ nên việc xử phạt vi phạm hành chính còn "nương nhẹ", nên chưa đủ sức mạnh để răn đe các chủ cơ sở có vi phạm. Bên cạnh đó, quan trọng nhất là nhận thức, trách nhiệm của người sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm còn hạn chế, chưa có ý thức trong việc chấp hành nghiêm các quy định của Luật An toàn thực phẩm đã dẫn đến tình trạng thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Chưa kể, chính việc thiếu thông tin, kiến thức của người tiêu dùng đã khiến nhiều người chưa xây dựng được thói quen lựa chọn thực phẩm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Từ vụ ngộ độc tập thể vừa xảy ra kể trên, đã đến lúc công tác thanh, kiểm tra hoạt động kinh doanh, bày bán thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín tại các chợ thực phẩm, ven đường trong tỉnh cần nhận được sự vào cuộc sát sao, thường xuyên của các ngành chức năng. Đừng để "mất bò mới lo làm chuồng".

Lý Nhân