Thực hiện Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục - từ thực tiễn các nhà trường

Từ nhận thức đến hành động

Tại Trường Tiểu học Nghĩa Lợi (xã Quỹ Nhất), Nghị quyết 71 được xác định là một cơ hội đặc biệt có ý nghĩa chiến lược, tạo cơ sở quan trọng để nhà trường xác định rõ hướng đi và cách làm trong giai đoạn hiện nay. Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Ban giám hiệu nhà trường xác định rõ quan điểm: Đưa Nghị quyết vào thực tiễn bằng những mục tiêu cụ thể, phù hợp điều kiện, gắn với chất lượng giáo dục thực chất và sự tiến bộ của học sinh.

Từ định hướng đó, nhà trường tham mưu với Đảng ủy, UBND xã quy hoạch dành đất mở rộng khuôn viên trường lên khoảng 20.000m², xây dựng cơ sở vật chất theo hướng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, nhà trường tập trung bồi dưỡng năng lực chuyên môn, năng lực số, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và ngoại ngữ cho đội ngũ giáo viên; coi sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học là “đòn bẩy” nâng cao chất lượng dạy học.

Trong kế hoạch năm học 2025-2026, nhiều nội dung của Nghị quyết 71 được Trường Tiểu học Nghĩa Lợi cụ thể hóa thành nhiệm vụ rõ ràng: Lấy học sinh làm trung tâm; đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra, đánh giá; xây dựng môi trường giáo dục xanh - sạch - đẹp - an toàn - hạnh phúc; thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng AI trong quản lý, giảng dạy. Đặc biệt, nhà trường quan tâm xây dựng môi trường học tập tiếng Anh ngay từ bậc tiểu học thông qua các câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa nhằm hình thành cho học sinh sự tự tin, kỹ năng giao tiếp và nền tảng ngoại ngữ ban đầu. Những nỗ lực đó mang lại hiệu quả rõ rệt.

Nhà trường luôn đi đầu trong các phong trào chuyên môn. Tháng 1/2026, trường đăng cai hội nghị sinh hoạt chuyên môn cụm 8 ghi dấu ấn đặc biệt đối với các trường trong cụm và ngành Giáo dục. Các cuộc thi cấp tỉnh, nhà trường đều có học sinh tham gia và đạt giải cao như: tài năng tiếng Anh, thể dục thể thao, Viết đúng - Viết đẹp.

Trường THCS Yên Sơn (phường Yên Sơn) là cơ sở giáo dục còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ, nhưng tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, tận tâm với nghề và luôn nỗ lực, chủ động đổi mới. Quán triệt tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 71, nhà trường xác định đổi mới toàn diện từ quản lý đến phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá học sinh. Trường tập trung xây dựng môi trường học tập thân thiện, sáng tạo, phát huy phẩm chất, năng lực và kỹ năng thực hành của học sinh; đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường khai thác kho học liệu số, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận môi trường học tập linh hoạt, hiệu quả.

Đại diện Ban giám hiệu nhà trường chia sẻ: “Xác định đội ngũ nhà giáo là nhân tố quyết định thành công của đổi mới giáo dục, vì vậy, nhà trường đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần sáng tạo của mỗi giáo viên. Khi giáo viên đổi mới, lớp học sẽ đổi mới. Dù còn không ít khó khăn, song tập thể nhà trường luôn kỳ vọng vào các chính sách thể chế hóa nội dung của Nghị quyết 71, nhất là chủ trương thu hút, giữ chân giáo viên giỏi ở khu vực khó khăn và đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất cho giáo dục”.

Hiện thực hóa mục tiêu bằng hành động cụ thể

Tinh thần đột phá của Nghị quyết 71 đang lan tỏa trong toàn ngành Giáo dục tỉnh. Tại Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân (phường Nam Định), việc đổi mới dạy học được bắt đầu từ những người thầy và quá trình chủ động ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong dạy học.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đội ngũ giáo viên nhà trường từng bước thay đổi tư duy từ truyền thụ kiến thức sang thiết kế môi trường học tập số, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, tạo tiền đề quan trọng để triển khai thực hiện Nghị quyết 71 hiệu quả tại nhà trường. Ba năm học vừa qua, học sinh của trường được tiếp cận môn Tự nhiên và Xã hội theo hướng trải nghiệm, khám phá thay cho lối tiếp cận ghi nhớ thụ động.

Điển hình như, từ các phần mềm thiết kế bài giảng số, thầy giáo Mai Mạnh Hà đã xây dựng thiết bị dạy học số cho bài “Cơ quan tiêu hóa” với video mô phỏng, hình ảnh trực quan, hiệu ứng chuyển động và câu hỏi tương tác. Cách làm này giúp học sinh hứng thú hơn trong học tập, chủ động trao đổi và ghi nhớ kiến thức lâu hơn. Em Trịnh Thanh Hà, học sinh lớp 5A5 chia sẻ: “Các tiết học trở nên sinh động hơn khi thầy, cô giáo sử dụng thiết bị dạy học số, chúng em được quan sát trực tiếp hiện tượng, ví dụ thí nghiệm nên dễ hiểu bài hơn”.

Nhiều năm liên tục, Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân nằm trong nhóm dẫn đầu khối tiểu học của tỉnh về chất lượng giáo dục. Cô giáo Đinh Việt Hà, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Hầu hết các giờ học hiện nay đều được thầy cô ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả học liệu điện tử. Đồng thời duy trì sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học và tổ chức các hoạt động học tập ngoài không gian lớp học.

Tại Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái (phường Nam Định), việc triển khai giáo dục STEM, STEAM được xác định là hướng đi quan trọng nhằm phát triển năng lực học sinh. Nhà trường đầu tư phòng học STEM, triển khai hoạt động STEM tới 22 lớp học và tận dụng hiệu quả vật liệu tái chế để giảm chi phí. Khi Nghị quyết 71 ra đời, đặt ra yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI và tăng cường dạy học ngoại ngữ, nhà trường đã chủ động đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng không gian trải nghiệm, phát triển môi trường học tiếng Anh và chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

Ở khối THCS, Trường THCS Giao Phong (xã Giao Ninh) đang có những bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng trường học thông minh. Hiện 100% phòng học của trường được trang bị tivi thông minh, hệ thống âm thanh, camera giám sát và wifi phủ sóng toàn trường. Tháng 5/2025, nhà trường được đầu tư 3 phòng học thông minh với màn hình tương tác, bục giảng thông minh, hệ thống họp trực tuyến và 30 máy tính phục vụ dạy học. Cô giáo Nguyễn Thị Bình, giáo viên dạy Tin học của trường cho biết, mô hình phòng học thông minh giúp giáo viên linh hoạt tổ chức hoạt động học tập, kiểm tra đánh giá và học sinh tham gia rất hứng thú trong mỗi tiết học.

Các trường điển hình về thực hiện Nghị quyết 71 như: Tiểu học Nghĩa Lợi, THCS Yên Sơn, Tiểu học Nguyễn Viết Xuân, THCS Giao Phong, THPT Nguyễn Khuyến..., và nhiều cơ sở giáo dục khác đang cho thấy tinh thần đổi mới từng bước đi vào chiều sâu, gắn với yêu cầu phát triển giáo dục trong thời đại số. Những tiết học ứng dụng công nghệ, phòng học thông minh, những giờ học STEM, STEAM... đang cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong quản trị nhà trường và nâng cao chất lượng dạy học.

Với việc thực hiện Nghị quyết 71, giáo dục Ninh Bình đang đứng trước thời cơ và thách thức mới. Quyết tâm của tỉnh, sự đồng hành của các cấp, ngành với ngành Giáo dục, cùng khát vọng đổi mới của đội ngũ nhà giáo đang góp phần tạo lập nền giáo dục phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.