Thủ tướng Anh toan tính gì khi kêu gọi bầu cử sớm gần 3 năm?

Thủ tướng Anh Tê-rê-sa Mây vừa gây bất ngờ khi kêu gọi tiến hành cuộc bầu cử trước thời hạn vào ngày 8-6 tới, sớm hơn so với lịch trình tới gần 3 năm.

Với sự ủng hộ của Công đảng đối lập, không khó khăn để kiến nghị tổ chức bầu cử sớm của Thủ tướng Mây nhận được sự ủng hộ của ít nhất 2/3 số nghị sĩ cần thiết để được thông qua trong cuộc bỏ phiếu ngày 19-4 tại Quốc hội Anh.

Brexit, tức việc Anh rời Liên minh châu Âu (EU), là lý do chính được nữ Thủ tướng đưa ra để lý giải cho cuộc bầu cử sớm. Bà Mây tuyên bố cuộc bầu cử sớm này nhằm ngăn các đảng đối lập tại Quốc hội Anh chia rẽ đất nước khi Chính phủ bắt đầu các cuộc đàm phán Brexit. Bà nhấn mạnh: “Tôi sẽ không để họ phá hoại nỗ lực của hàng triệu người lao động và làm suy yếu lập trường đàm phán của Chính phủ”. Thủ tướng Anh cũng khẳng định bầu cử sớm là cách duy nhất để đảm bảo ổn định chính trị trong nhiều năm tới khi Luân Đôn đang xúc tiến quá trình đàm phán rời EU. Với việc đảng Bảo thủ hiện chỉ nắm thế đa số khá mong manh tại Hạ viện, bà Mây cho rằng sự chia rẽ trong Quốc hội đang đe dọa tiến trình Brexit.

Bất cứ quyết định chính trị nào cũng phải được cân nhắc kỹ lưỡng và Thủ tướng Anh chắc chắn có đủ lý do để tin tưởng vào chiến thắng trong cuộc bầu cử tới, cho dù có thể là mạo hiểm khi bà mới lên nắm quyền được chưa đầy 10 tháng. Trong nhiều tháng qua, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy bà Mây đang nhận được sự ủng hộ cao kỷ lục. Đảng Bảo thủ của Thủ tướng Mây được dự báo sẽ chiến thắng tuyệt đối nếu cuộc bầu cử được tiến hành vào thời gian này. Theo hai cuộc thăm dò dư luận cuối tuần qua, đảng Bảo thủ đang dẫn trước Công đảng đối lập với khoảng cách 21%. Tương tự, cách đây một tuần, một cuộc thăm dò dư luận khác cũng cho thấy tỷ lệ cử tri ủng hộ bà Mây cũng cao hơn thủ lĩnh Công đảng Giê-rê-mi Coóc-bin tới 37%. Khoảng cách chệnh lệnh như vậy là lý do chính giúp bà Mây tự tin đưa ra quyết định tổ chức tổng tuyển cử sớm.

Có thể nói chưa bao giờ vị thế của Công đảng lại suy yếu như lúc này. Tỷ lệ ủng hộ Công đảng hiện ở mức dưới 25%, một kết quả rất thất vọng nếu nhìn lại lịch sử khi Công đảng từng chi phối hoàn toàn chính trường Anh trong suốt 1 thập kỷ dưới thời các thủ tướng Tô-ni Ble và Gốt-đơn Brao. Đối với bản thân chính khách Coóc-bin, tỷ lệ ủng hộ ông hiện chỉ ở mức 14%. Thái độ mập mờ của ông Coóc-bin về vấn đề Brexit là lý do chính khiến nhiều cử tri vốn ủng hộ Công đảng tỏ ra thất vọng.

Một lý do nữa khiến bà Mây càng thôi thúc tiến hành bầu cử sớm chính là việc bà chưa phải là một thủ tướng Anh được bầu chính thức. Sau thất bại trong cuộc trưng cầu ý dân vào tháng 6-2016 với việc 51,9% cử tri Anh bỏ phiếu ủng hộ Brexit, Thủ tướng Anh khi đó là ông Đa-vít Ca-mơ-rôn đã phải từ chức để nhường ghế cho bà Mây, lúc ấy đang giữ chức Bộ trưởng Nội vụ. Dù nắm giữ cương vị người đứng đầu chính phủ nhưng Thủ tướng Mây luôn bị các đối thủ chính trị nói rằng bà không thể đại diện cho Vương quốc Anh vì cử tri chưa bao giờ bỏ phiếu bầu cho bà. Một cuộc bầu cử sớm khiến bà Mây có thể đạt được mục tiêu này, đồng thời qua đó sẽ củng cố quyền lực và đoàn kết đất nước trong vấn đề Brexit.

Việc tiến hành bầu cử sớm vào tháng 6 tới đồng nghĩa với việc nước Anh sẽ tiến hành cuộc tổng tuyển cử sau đó vào năm 2022. Đến thời điểm đó, chắc chắc Anh đã hoàn tất đàm phán Brexit và một chương mới đã mở ra đối với nước Anh sau hơn 4 thập kỷ nằm trong “mái nhà chung” châu Âu.

Cuộc tổng tuyển cử này cũng diễn ra giữa lúc đảng Dân tộc Xcốt-len (SNP) đang gây sức ép đòi tiến hành cuộc trưng cầu ý dân lần thứ hai tại xứ Xcốt-len về độc lập và tách khỏi Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ai-xơ-len. Dựa trên kết quả cuộc bỏ phiếu về Brexit hồi năm ngoái, có thể thấy rõ đa số người dân xứ Xcốt-len phản đối Anh rời EU. Chắc chắn, Thủ tướng Mây không muốn Xcốt-len rời khỏi Vương quốc Anh, nên bà cũng muốn nhân cuộc bầu cử sớm giảm số nghị sĩ của SNP đại diện cho Xcốt-len trong Quốc hội Anh, giúp làm suy yếu tham vọng bỏ phiếu đòi độc lập của xứ này.

Việc bà Mây kêu gọi bầu cử sớm cho thấy sự tính toán khôn ngoan và có chủ ý của vị nữ Thủ tướng này. Một chiến thắng áp đảo của đảng Bảo thủ có thể khiến những người chỉ trích kế hoạch Brexit của bà Mây phải “im lặng”, đồng thời sẽ cho phép nữ chủ nhân số 10 phố Đao-ninh và nội các của bà toàn tâm toàn ý cho các cuộc đàm phán khó khăn trong hai năm tới với EU./.

Theo TTXVN