Thành phố Ninh Bình: "Nhà trọ an toàn" và những cái khó của chính quyền địa phương

Kỳ 1: Những con số "giật mình"

Xuất hiện nhiều điểm nhà trọ phức tạp

Xã Ninh Nhất nằm gần trung tâm thành phố Ninh Bình, lại có Trường Đại học Hoa Lư đóng trên địa bàn do vậy nhu cầu về thuê trọ khá lớn. Ông Lê Trọng Thể, Trưởng công an xã Ninh Nhất cho biết: Hiện nay, xã Ninh Nhất có 59 nhà cho thuê trọ với tổng số gần 400 phòng trọ. Vừa qua Công an xã phối hợp với Đội xây dựng phong trào và Quản lý bảo vệ dân phố (Công an thành phố Ninh Bình) kiểm tra bất kỳ 5 phòng trọ với 20 người thuê thì trong đó có 10 người không xuất trình được giấy tờ tùy thân, 13 đối tượng không đăng ký tạm trú với cơ quan công an, 7 đối tượng xét nghiệm dương tính với ma túy; đồng thời thu giữ nhiều dao, dùi cui và dụng cụ sử dụng ma túy đá… Những con số này có lẽ đủ để làm nhiều người phải "giật mình".

Cũng được xếp vào một trong những địa bàn có các điểm nhà trọ phức tạp, phường Nam Thành hiện có tới 95 nhà trọ với hơn 500 người thuê trọ. Đây là phường có địa bàn rộng, tập trung nhiều cơ quan, doanh nghiệp, nhất là có Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Trường Cao đẳng y tế, Chợ đầu mối hoa quả vì thế thu hút rất đông người nơi khác đến lưu trú, tạm trú. Theo thống kê của cơ quan công an, từ đầu năm đến nay đã xảy ra hàng chục vụ việc vi phạm pháp luật tại nhà trọ, trong đó các vụ mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy, trộm cắp tài sản, đánh nhau… chiếm tỷ lệ không hề nhỏ. Đặc biệt hơn nữa có tình trạng nam nữ thanh thiếu niên tụ tập sống chung, la hét, chửi bới, đi đêm về hôm, ăn ở mất vệ sinh đã gây nhiều bức xúc cho các hộ dân sinh sống ở khu vực gần đó.

Đối với phường Nam Thành, thời gian gần đây lại nổi lên số nữ thanh niên trẻ, tuổi đời từ 15-25 không có việc làm, đến từ nhiều địa phương khác như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh… đến thuê trọ để đi phục vụ ở các quán karaoke hoặc tiếp thị rượu bia. Số này chủ yếu hoạt động vào đêm khuya, gần sáng mới về nhà trọ!

Còn đối với phường Đông Thành, nằm ở vị trí trung tâm thành phố Ninh Bình, lại giáp ranh với huyện ý Yên (Nam Định) nên rất thuận lợi cho việc giao thương với các địa phương khác. Tuy nhiên đây cũng là điều kiện thuận lợi để số đối tượng hình sự, ma túy lợi dụng các hộ có nhà trọ để ẩn náu và hoạt động phạm tội trộm cắp tài sản, thậm chí có đối tượng phạm tội truy nã, đối tượng côn đồ, bạo lực thuê nhà trọ để đòi nợ, đâm thuê, chém mướn… Điển hình, tháng 8 vừa qua tại phố 7 xảy ra vụ kẻ gian cậy cốp xe máy trộm ví tiền và nhiều giấy tờ quan trọng khác, khi làm rõ được biết đối tượng ở Gia Viễn vừa mới ra tù xuống địa bàn thuê trọ để hoạt động trộm cắp.

"110 hộ cho thuê nhà trọ, chỉ 1 hộ đăng ký kinh doanh"

Đây là con số mà chúng tôi tìm hiểu được tại phường Ninh Sơn. Con số này không mang tính đại diện cho tất cả các địa phương khác trên địa bàn thành phố nhưng lại là một con số đáng báo động về công tác quản lý nhà trọ, cũng như ý thức của các chủ hộ cho thuê trọ. Phường Ninh Sơn hiện có 110 hộ gia đình kinh doanh nhà trọ với hơn 600 phòng trọ, lúc cao điểm có tới 1.000 người thuê. Nhưng trong số đó chỉ có 1 hộ đăng ký kinh doanh, còn lại là kinh doanh tự phát, quy mô xây dựng cũng không theo hình thức, quy chuẩn chung nào. Đa phần các gia đình đều tận dụng tối đa diện tích đất, do đó phòng trọ và lối đi đều nhỏ, ẩm thấp, không đảm bảo về phòng chống cháy nổ, cá biệt có khu nhà trọ lên đến hơn 20 phòng… Theo lãnh đạo địa phương: Điều gây khó khăn với công tác đảm bảo an ninh trật tự chính là người thuê trọ không ổn định, liên tục chuyển chỗ ở, mà theo quy định của Luật cư trú là phải đăng ký tạm trú, còn khi chuyển đi nơi khác thì không phải thông báo cho cơ quan công an. Mặt khác, có một số người ở địa phương khác đến xây nhà trọ, định kỳ đến thu tiền còn lại không chú ý quản lý khách thuê trọ cũng như việc giữ gìn đảm bảo ANTT.

Trong khi đó, được biết, qua thực tế đấu tranh với tội phạm hình sự của đội Cảnh sát hình sự (Công an thành phố) nhận thấy đặc điểm chung nhất của tội phạm hiện nay là lựa chọn nhà cho thuê trọ làm địa bàn hoạt động, đây vừa là nơi ẩn náu, vừa là nơi gây án, nhất là những nhà trọ ở xa khu dân cư, không có chủ nhà ở gần kề quản lý. ở các phường, xã khác tình trạng chủ nhà trọ không đăng ký kinh doanh và lỏng lẻo trong quản lý khách trọ đang diễn ra khá phổ biến.

Liên quan đến việc thiếu ý thức của chủ nhà trọ và người thuê trọ, ông Lê Trọng Thể, Trưởng công an xã Ninh Nhất cho rằng: Đây là một trong những khó khăn đối với công tác quản lý nhà cho thuê trọ trên địa bàn. Đa số chủ nhà trọ sau khi thu tiền thuê trọ đã giao hẳn cho người thuê, ít quan tâm xem người thuê làm gì, có các mối quan hệ bên ngoài như thế nào; cũng không khai báo lưu trú và làm thủ tục đăng ký tạm trú, chỉ đến khi các cơ quan chức năng kiểm tra xử lý, nhắc nhở thì mới làm…

Ông Thể cho biết thêm: Một khó khăn, vướng mắc nữa của chúng tôi đó là trình độ nghiệp vụ của lực lượng công an xã, mặc dù được tập huấn thường xuyên nhưng vẫn còn hạn chế. Thực tế, một bộ phận chủ nhà trọ và người thuê trọ không hợp tác, coi thường công an xã chỉ là lực lượng công an bán chính quy tại cơ sở. Đối với riêng địa bàn xã Ninh Nhất, đã và đang có 2 gia đình xây dựng được 6 phòng trọ cho người nước ngoài thuê, sắp tới địa phương sẽ tiếp tục phát triển loại hình du lịch Homstay vì vậy với hạn chế về trình độ ngoại ngữ nên lực lượng công an xã và phụ trách xã rất khó để chủ động nắm tình hình, quản lý số khách tạm trú người nước ngoài cũng như khó trong quá trình kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở.

Ngoài ra, theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay do kinh doanh nhà cho thuê trọ không phải là ngành nghề kinh doanh có điều kiện về ANTT, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật quy định đối với nhà cho thuê trọ chưa đồng bộ, đầy đủ, cụ thể đối với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và chủ nhà trọ, đối với công tác phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường do vậy công tác kiểm tra, xử lý gặp khó khăn. Cũng chính bởi vậy, thành phố còn nhiều khu nhà trọ chưa đúng quy chuẩn về xây dựng như diện tích, bể chứa nước phục vụ cứu hỏa…

Đào Duy

Kỳ II: Thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp quản lý nhà cho thuê trọ