Tìm kiếm: ruộng đất

Những ngày đầu tháng 5, chúng tôi về xã Văn Phong (Nho Quan) và bắt gặp hình ảnh bà con nông dân đang tích cực thu hoạch khoai tây trái vụ. Nhìn cánh đồng khoai tây trái vụ đang bước vào mùa thu hoạch rộ, Phó Chủ tịch UBND xã Bùi Văn Sáu phấn khởi nói: Cách đây mấy hôm, doanh nghiệp đã thu hoạch đợt đầu, những chiếc xe tải chở hàng tấn khoai, mang đi khắp mọi miền.

Với nhiều cách thức vận động, sự vào cuộc một cách đồng bộ của cả hệ thống chính trị, vài năm gần đây trên địa bàn tỉnh việc tích tụ, tập trung ruộng đất với quy mô lớn hơn để hình thành vùng sản xuất chuyên canh đã phát huy hiệu quả. Đặc biệt là những kết quả khả quan của mô hình đã được sự hưởng ứng của người dân, sự tin tưởng của các nhà cung ứng giống, máy móc và vật tư nông nghiệp. Đây chính là tiền đề để nhân rộng mô hình tích tụ, tập trung ruộng đất, giảm dần tập quán canh tác nhỏ lẻ, tạo điều kiện để sản xuất nông sản theo hướng hàng hóa.

Nhằm thu hút các cá nhân, doanh nghiệp đầu tư vốn, đưa máy móc thiết bị và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến bao tiêu sản phẩm, xã Đồng Phong (huyện Nho Quan) đã xây dựng Đề án tích tụ đất nông nghiệp, xây dựng vùng sản xuất tập trung", qua đó góp phần tăng thu nhập cho người dân và giảm nghèo bền vững ở địa phương.

25 năm qua sản xuất nông nghiệp của huyện Yên Khánh phát triển qua các giai đoạn: Nâng cao năng suất, đảm bảo an ninh lương thực; phát triển chất lượng, từng bước nâng cao giá trị; tích tụ ruộng đất, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, tạo ra những mô hình kinh tế mới có giá trị và hiệu quả cao.

Tại Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2017 vừa được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký ban hành, Chính phủ yêu cầu từng thành viên Chính phủ thường xuyên rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các cơ chế, chính sách, quy định pháp luật không còn phù hợp, kiên quyết không để thể chế, chính sách gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như phát triển kinh tế - xã hội.

Gần 30 năm thực hiện chính sách Khoán 10, nền nông nghiệp nước ta đã phát triển vượt bậc. Từ một đất nước đói nghèo đã vươn lên trở thành một cường quốc về xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đã chỉ ra rằng, những thửa ruộng manh mún, nhỏ lẻ không còn đáp ứng được nhu cầu sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Khó áp dụng cơ giới hóa, khó áp dụng công nghệ kỹ thuật tiến tiến, khó hình thành vùng sản xuất chuyên canh... và còn nhiều cái khó khác nữa. Để giải quyết những vấn đề đó, trong đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn 2015 - 2020, tỉnh ta đã chỉ rõ định hướng "phát triển sản xuất theo hướng quy mô lớn, tập trung", điều đó đồng nghĩa với việc gỡ bỏ "nút thắt" bấy lâu nay của vấn đề tích tụ ruộng đất, mở cửa thu hút cá nhân, doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp hàng hóa.

Tích tụ ruộng đất quy mô lớn được coi là bước thứ hai sau dồn điền, đổi thửa nhằm thu hút các cá nhân, doanh nghiệp đầu tư vốn, đưa máy móc thiết bị hiện đại, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất hàng hóa, hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến bao tiêu sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo tiền đề quan trọng thực hiện thành công Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh. Tuy nhiên, thực trạng tích tụ ruộng đất hiện nay trên địa bàn tỉnh còn chậm và tích tụ ruộng đất đang là "nút thắt" lớn nhất cản trở sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại.

Đầu năm 2015, hưởng ứng chương trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và xây dựng các mô hình trang trại của huyện Nho Quan, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, ông Bùi Văn Quế, thôn 4, xã Gia Lâm đã tiên phong dồn đổi ruộng đất của gia đình về một khu, đầu tư xây dựng trang trại nuôi gà chuồng lạnh quy mô 20 nghìn con, thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm.

Sau khi dồn điền, đổi thửa, tích tụ ruộng đất, xã Sơn Lai (huyện Nho Quan) đang tích cực chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, từng bước áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế, nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Huyện Kim Sơn có trên 7.300 ha đất sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, ruộng đất lại manh mún (bình quân từ 2,2-4,8 thửa/hộ). mặt khác, nhiều nơi các thửa phân tán, xen kẽ trong khu dân cư, do vậy hiệu quả sản xuất không cao. Khắc phục tình trạng ruộng đất manh mún nhằm tạo điều kiện thực hiện quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, xây dựng cánh đồng mẫu lớn, năm 2013, huyện Kim Sơn đã ban hành kế hoạch dồn điền, đổi thửa gắn với thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Sau hơn 3 năm triển khai thực hiện công tác dồn điền, đổi thửa (DĐĐT) thực sự đã trở thành cuộc cách mạng về ruộng đất, tạo điều kiện cho người nông dân yên tâm đầu tư phát triển sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, đưa máy móc vào sản xuất, giảm chi phí đầu vào và tăng giá trị thu nhập trên một đơn vị canh tác, hình thành nên dáng vóc của nền nông nghiệp hiện đại.

Cách đây đúng 185 năm, được sự đồng ý của triều đình nhà Nguyễn, Doanh Điền sứ Nguyễn Công Trứ với nhãn quan chính trị, kinh tế, xã hội và nhân văn sâu sắc, thức thời và khoa học, đã cùng với các vị chiêu, nguyên, thứ mộ, bằng những chính sách cụ thể để yên nghiệp dân nghèo, phát huy được sức mạnh tổng hợp của nhân dân, thực hiện thành công công cuộc khẩn hoang, lập ra huyện Kim Sơn với 14.600 mẫu ruộng đất, 1260 dân đinh được chia thành 7 tổng, 60 lý, ấp, trại, giáp.

Đến nay, huyện Yên Khánh có 10 xã đã hoàn thành công tác dồn điền, đổi thửa gắn với chỉnh trang đồng ruộng và đã đạt mục đích đề ra là khắc phục được tình trạng ruộng đất manh mún, quy hoạch gọn đất công ích, quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp, thực hiện chỉnh trang đồng ruộng...

Trong quá trình phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, xây dựng nông thôn mới (NTM), công tác dồn điền, đổi thửa (DĐĐT), tập trung ruộng đất là tiền đề quan trọng để sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, cơ giới hóa và áp dụng các thành tựu khoa học khác. Thời gian qua, Yên Mô là một trong những địa phương tích cực thực hiện hiệu quả công tác này và mang lại kết quả tích cực.

Yên Mô có địa hình ruộng đất không bằng phẳng, đất canh tác ít, manh mún; dân cư chủ yếu sống ở khu vực nông thôn... Thực hiện Nghị quyết 26-NQ/T.Ư ngày 5-8-2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X), tình hình về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của huyện đã có sự chuyển biến tích cực.

Mặc dù đã giảm hơn 6% số hộ nghèo so với năm 2011, nhưng hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã Thạch Bình (huyện Nho Quan) vẫn còn ở mức rất cao, trên 18%. Là xã thuần nông, nhưng ruộng đất lại manh mún, cằn cỗi, cộng với hệ thống thủy lợi chưa hoàn thiện, do đó Thạch Bình vẫn đang gặp khó khăn với bài toán giảm nghèo.

Xuất ngũ trở về địa phương, anh Lê Đức Nhượng, sinh năm 1965, xã Khánh Nhạc (Yên Khánh) lập gia đình, tài sản ban đầu chỉ có mấy sào ruộng đất bạc màu, thu nhập hàng năm không đủ trang trải cho cuộc sống.

Với suy nghĩ "giàu nhà quê không bằng ngồi lê thành phố", cộng với lý do ruộng đất ở một số địa phương dần thu hẹp, nhường chỗ cho các dự án về du lịch, công nghiệp, đã có một lực lượng không nhỏ lao động nông thôn tìm về thành phố để kiếm kế mưu sinh.