Tìm kiếm: hội làng

Sáng 3/3, tại Nhà văn hóa đa năng thôn Xuân Vũ (xã Ninh Vân, huyện Hoa Lư), Ban Tổ chức Lễ hội truyền thống làng Xuân Vũ năm 2023 đã tổ chức khai mạc, thi đấu môn bóng bàn Hội làng Xuân Vũ 2023 tranh Cúp đồng đội lần thứ nhất.

Tết đến, Xuân sang là thời điểm nhiều làng ở khắp các địa phương trong tỉnh tưng bừng mở hội. Đúng như tên gọi, ngày làng mở hội, dân làng, những người con xa quê, du khách xa gần tới tham dự lễ hội rất đông. Không khí trong thôn, ngoài xóm tưng bừng, náo nhiệt, đầy phấn khởi. Không chỉ mang tính gắn kết cộng đồng, giữ gìn và phát huy nét văn hóa đặc trưng ở mỗi làng quê, hội làng còn khơi dậy trong mỗi người tình yêu, lòng tự hào và ý thức hướng về quê hương nguồn cội.

Nằm bình yên dưới chân núi Đọi, từ lâu, làng Đọi Tam, xã Tiên Sơn (thị xã Duy Tiên) nổi tiếng với nghề làm trống truyền thống khoảng nghìn năm tuổi. Hai chục năm trở lại đây, làng Đọi Tam còn nổi tiếng bởi đội trống nữ đánh hay, múa đều và đẹp. Không chỉ phục vụ tốt các nhiệm vụ chính trị của địa phương, phục vụ các lễ hội làng…, những năm qua, tiếng trống làng Đọi Tam còn góp phần quảng bá văn hóa làng nghề tới người dân khắp mọi miền Tổ quốc.

Hội làng Phương Lâm (xã Đồng Hóa, Kim Bảng) được tổ chức từ ngày mùng 9 đến hết ngày 14 tháng Giêng, chính hội là ngày 12. Hội làng được tổ chức tại đình làng, nơi thờ ngài Hoàng Đình Độ-một tướng quân của Lý Thường Kiệt, được tôn là Thành hoàng làng.

Ngày 2/2 tại đình làng Nộn Khê (xã Yên Từ, huyện Yên Mô), Chi hội Văn học nghệ thuật huyện Yên Mô, Câu lạc bộ Văn học nghệ thuật Trường THPT Yên Mô A phối hợp với Câu lạc bộ thơ làng Nộn Khê đã tổ chức Chương trình "Trang thơ hội làng".

Ninh Bình với nhiều danh lam thắng cảnh nên đẹp quanh năm. Nhưng mùa xuân sẽ là mùa đẹp nhất, bởi ngoài cảnh đẹp của núi non, sông nước còn có sự đặc sắc của các lễ hội lớn, nhỏ trên vùng đất cố đô Hoa Lư nghìn năm văn hiến. Hiện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 228 lễ hội lớn, nhỏ ở 8 huyện, thành phố trong tỉnh. Trong số đó, có 2 lễ hội được tổ chức với vị thế là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đó là Lễ hội Hoa Lư, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư và Lễ hội làng Bình Hải, xã Yên Nhân, huyện Yên Mô.

Vùng đất Ninh Bình được coi là cái nôi của nhiều lễ hội dân gian đặc sắc. Hiện trên địa bàn tỉnh có 228 lễ hội lớn, nhỏ ở 8 huyện, thành phố trong tỉnh. Trong số đó, có hai lễ hội được tổ chức với vị thế là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Lễ hội Hoa Lư, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư và Lễ hội làng Bình Hải, xã Yên Nhân, huyện Yên Mô) và nhiều lễ hội được tổ chức theo quy mô cấp tỉnh, cấp huyện, không chỉ thu hút sự tham gia của người dân mà còn hấp dẫn với khách du lịch trong nước và quốc tế.

Làng Yên Trạch (Bắc Lý, Lý Nhân) xưa nay nổi tiếng xa gần bởi sự độc đáo trong những lời truyền tụng về tên đất, tên làng, bởi nét đặc sắc, đậm chất lịch sử ẩn chứa trong những lề tục dân gian của hội làng tháng giêng hằng năm.

Thành lập năm 2016, sau hơn 5 năm đi vào hoạt động, Đội trống nữ Đền thờ Nữ tướng Lê Chân, thôn Hồng Sơn, xã Thanh Sơn (Kim Bảng) luôn nhận được sự yêu mến của đông đảo người dân. Không chỉ biểu diễn phục vụ trong các ngày hội làng, những năm qua, Đội trống nữ Đền thờ Nữ tướng Lê Chân còn tham gia biểu diễn tại Đại hội Thể dục thể thao huyện Kim Bảng, tại lễ hội Đền Trần Thương (Lý Nhân) và nhiều sự kiện khác... Với sự cố gắng và nỗ lực hết mình, biểu diễn ở đâu, Đội trống nữ Đền thờ Nữ tướng Lê Chân cũng nhận được cổ vũ nhiệt tình của người xem.

Ngày 10/11, Hội Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân tổ chức Đại hội lần thứ II, nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Trước lễ hội một tuần, các xóm huy động nhân dân tổng vệ sinh đường làng ngõ xóm phong quang, sạch sẽ. Ở đình, các cụ trong Ban khánh tiết lau chùi đồ thờ, quét dọn, thu xếp đình Thượng gọn gàng, sạch sẽ.

Ở Hà Nam, đấu vật lưu truyền trong rất nhiều hội làng, nhưng hiện nay còn 4 lễ hội vẫn giữ được và nổi tiếng xa gần là Lễ hội Liễu Đôi (Liêm Túc, Thanh Liêm), Lễ hội làng Phúc Châu (Hợp Lý, Lý Nhân), Lễ hội làng Vũ (Vũ Bản, Bình Lục), Lễ hội làng Phương Lâm (Đồng Hóa, Kim Bảng).

Trong suốt hàng nghìn năm tồn tại, loại hình âm nhạc dân gian hát Trống quân ở xã Liêm Thuận, huyện Thanh Liêm đã trải qua nhiều biến cố thăng trầm, có nguy cơ bị mai một. Nhưng từ năm 2000 trở lại đây, với sự quan tâm của các cấp, các ngành, đặc biệt là những người con quê hương luôn dành cho Trống quân niềm đam mê, tâm huyết, câu hát Trống quân mượt mà, đằm thắm cùng tiếng trống “thì - thình” độc đáo lại được hồi sinh, ngân vang trong những ngày hội làng, hay mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Sáng 22/10, tại khu trưng bày sản phẩm làng nghề dệt lụa Nha Xá, xã Mộc Nam (thị xã Duy Tiên), Trung tâm Nghiên cứu phát triển thương hiệu làng nghề (Hiệp hội Làng nghề Việt Nam) đã phối hợp với Sở Công thương Hà Nam tổ chức hội thảo “Đổi mới sáng tạo năng lực tiếp cận thị trường ngành thủ công mỹ nghệ (TCMN), làng nghề Việt Nam”.

Chiều 10/7, Sở Công Thương đã tổ chức lễ trao giải Cuộc thi "Bàn tay vàng" chạm khắc đá mỹ nghệ Ninh Bình 2020. Tới dự có Ban Chỉ đạo và Ban Tổ chức cuộc thi; hội làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân; các thí sinh đoạt giải.

Hiện trên địa bàn tỉnh có 225 lễ hội, trong đó có 158 lễ hội được tổ chức vào mùa Xuân, trong đó chủ yếu là các lễ hội làng. Bởi thế, mà cứ mỗi độ xuân về, những người dân ở thôn quê lại nô nức rủ nhau đi trẩy hội. Đi lễ hội đầu năm vừa là dịp để mọi người được tỏ lòng thành kính, tri ân đối với các bậc tiền, nhân vừa là để thành tâm, cầu mong một năm mới bình an, may mắn đến với gia đình và người thân… Cứ như thế, cái hồn cốt văn hóa cao đẹp của các lễ hội đầu Xuân được bảo tồn và trao gửi từ đời nọ cho đến đời kia.

Cho đến tận bây giờ cũng nhiều người không nguôi thắc mắc vì sao trước cơn bão của các phương tiện giải trí hiện đại nhưng làng chèo An Hòa vẫn trụ vững? Những đêm hội làng vẫn đầy ắp những khán giả mê chèo, thích được nghe những tích chèo với một niềm say mê kỳ lạ. Có được điều ấy, lẽ có một phần nhờ công của những con người vẫn còn nặng lòng với chèo. Họ đã yêu, đã sống, đã làm tất cả những gì có thể để những tích chèo tồn sinh.

Lễ hội Báo bản làng Nộn Khê (xã Yên Từ, huyện Yên Mô) được tổ chức hàng năm vào ngày 13, 14 tháng Giêng âm lịch. Đây là lễ hội truyền thống, có ý nghĩa là đền ơn báo đáp lại nguồn gốc, công ơn của các tiền nhân theo câu "uống nước nhớ nguồn". Dù có đi đâu, ở đâu đi nữa thì mỗi năm cứ đến ngày 13 và 14 tháng Giêng Âm lịch, trong ngày Hội làng, con em của làng đều cố gắng về quê tham dự Lễ hội.

Sáng 9/1, Hội Chữ thập đỏ tỉnh phối hợp với Hội Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân tổ chức khánh thành, bàn giao nhà cho 2 gia đình hộ nghèo tại thôn Xuân Phúc và thôn Vũ Xá, xã Ninh Vân (Hoa Lư). Dự lễ khánh thành nhà có đại diện lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ tỉnh; Hội Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân; đại diện xã Ninh Vân cùng các nhà hảo tâm.

Hàng năm, mỗi dịp Tết đến, Xuân về, người dân ở khắp mọi miền quê của tỉnh lại nô nức tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao mừng xuân mới; tổ chức các đoàn, hội du xuân, trẩy hội, với mong muốn nguyện cầu một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, người người, nhà nhà ấm no, hạnh phúc. Trong đó nhiều lễ hội làng, các trò chơi dân gian truyền thống mùa xuân được tổ chức tại các địa phương trở thành một hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng cần được lưu giữ và phát huy, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Lễ hội làng là một loại hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng phổ biến và đậm bản sắc văn hóa dân tộc của địa phương, thể hiện những khát vọng của nhân dân về nhiều mặt của đời sống, đồng thời thông qua lễ hội, trí tuệ, đạo lý, tình cảm, thẩm mỹ của nhân dân được tỏa sáng. ở Yên Mô, nét đẹp ấy được bảo tồn và phát huy hàng nghìn, hàng trăm năm nay, tạo nên nét đặc sắc của đất và người vùng cửa biển Thần Phù.

Để lễ hội đầu năm thực sự trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống, những năm qua huyện Yên Khánh đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo để vừa gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, vừa bài trừ được các hủ tục lạc hậu. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với với đồng chí Tạ Quang Thao, Trưởng phòng Văn hóa-thông tin huyện Yên Khánh để cùng tìm hiểu về vấn đề này.

Hòa quyện giữa truyền thống và tâm thức, hàng chục năm nay, múa Lân đã trở thành một trong những nét đẹp văn hóa của người dân xóm Gòi, xã Ninh An, huyện Hoa Lư, múa lân không chỉ được biểu diễn hàng năm tại Lễ hội truyền thống Cố đô Hoa Lư mà còn không thiếu vắng trong các buổi hội hè, mừng thọ, hội làng trên địa bàn xã và các vùng lân cận.

Vào mỗi dịp xuân về, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có gần 100 lễ hội lớn, nhỏ được tổ chức tại các địa phương, trong đó có những lễ hội làng xã, lễ hội cấp huyện, cấp tỉnh, đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa lịch sử, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, đặc biệt là thu hút lượng lớn khách du lịch đến tham quan, chiêm bái, góp phần thúc đẩy ngành Du lịch và dịch vụ ngày càng phát triển.