Tìm kiếm: Nhà cổ

Với những nơi có nghề mộc nổi tiếng như Cao Đà (xã Nhân Mỹ, Lý Nhân), ngôi nhà là nơi con người gửi gắm nhiều khát vọng, hoài bão và thể hiện rõ nhất trình độ tay nghề của người thợ. Trải qua những biến cố của thời gian, những nhà cổ sót lại ở Cao Đà đã mang trong nó nhiều giai thoại đáng nói bởi sự tác động của thiên nhiên, hoàn cảnh sống và con người... Với những giá trị văn hóa được lưu truyền, việc bảo tồn nhà cổ ở Cao Đà thực sự cần thiết.

Theo thống kê sơ bộ, trong vùng lõi Di sản Tràng An còn gần 100 nếp nhà cổ, có kiến trúc truyền thống tiêu biểu, được xây dựng trước năm 1945 và phân bố chủ yếu trên địa bàn 2 xã Trường Yên và Ninh Xuân (Hoa Lư), hiện được bảo tồn tương đối tốt. Có một số nếp nhà, khi được trao truyền qua vài thế hệ, trở thành không gian thờ tự và đã được xếp hạng là di tích cấp tỉnh. Việc bảo tồn những nếp nhà truyền thống là tiền đề cho mục tiêu hướng tới sự phát triển bền vững có tính đương đại mà vẫn giữ được bản sắc của vùng đất Cố đô.

Ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch Hiệp hội Dệt lụa Nha Xá dẫn chúng tôi đi thăm làng, vừa đi vừa xuýt xoa: “Nếu 5 năm về trước, nơi đây có khoảng gần 20 căn nhà cổ mang dáng dấp kiến trúc Pháp, nhưng bây giờ chỉ còn rất ít. Tuy nhiên, những căn nhà cao tầng, căn biệt thự mới hiện đại cũng đã được xây dựng, tạo nên không gian làng vừa hiện đại, vừa cổ kính cho Nha Xá...”.

Thời gian qua, xã Ninh Xuân (Hoa Lư) đã và đang nỗ lực bảo tồn kiến trúc những ngôi nhà cổ, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc và phát triển du lịch tại địa phương.

Cuộc đời mỗi con người là phép cộng của những chuyến đi và sự trở về. Lúc trai tráng, chúng ta hối hả ra đi tìm những chân trời mới. Khi cuộc đời bóng ngả về chiều, bước chân mỏi mệt, nhiều người lại lặng lẽ quay về, mong tìm chút bình yên ở chính nơi họ đã ra đi. Nhưng dù kẻ ra đi hay người hồi cố hương thì những ngôi nhà bao giờ cũng là nơi khiến con người ta lưu luyến nhất. Bởi thế trong bước đường phóng phiếm của kẻ chót theo đòi văn bút, lòng người viết đôi khi chùng lại trước những ngôi nhà tường rêu, nhuốm màu thời gian mà câu chuyện về nó cũng như chủ nhân của nó nhiều khi cũng ly kỳ và đượm màu cổ tích.

Chúng tôi về Trường Yên (Hoa Lư) vào một ngày cuối năm. Đường về Cố đô mùa này như đẹp hơn, đâu đó trên những vách núi điểm xuyết những bông hoa lau thanh tao, trầm mặc... Đặc biệt, trong chuyến tác nghiệp lần này chúng tôi đã được giới thiệu về những ngôi nhà cổ hàng trăm năm tuổi đang tồn tại ở đây như những chứng nhân của lịch sử. Trong ngôi nhà cổ nhuốm màu thời gian, bên ấm trà nóng, được nghe kể về việc gìn giữ nền nếp gia phong, chúng tôi như được đắm mình trong không gian văn hóa của người Việt xưa, một cảm giác thân quen đến lạ và nó thực sự có sức hút...