Ở độ tuổi vị thành niên, hầu hết học sinh còn hạn chế hiểu biết, kiến thức về giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản (CSSKSS). Do đó, thời gian qua, ngành Giáo dục và các nhà trường đã tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục giới tính, nâng cao kiến thức CSSKSS cho học sinh, giúp các em nâng cao nhận thức, tích lũy kiến thức, kỹ năng cần thiết để bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị xâm hại và tránh được những sai lầm đáng tiếc...
Trường THPT Lý Nhân Tông lồng ghép nội dung giáo dục giới tính cho học sinh trong một số môn học.
Những năm gần đây, Trường THCS Nam Hoa, xã Nam Ninh đã triển khai tốt các hoạt động giáo dục giới tính cho học sinh. Mới đây, trong một hoạt động ngoại khoá, nhà trường đã phối hợp với Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh (Sở Y tế) tổ chức nói chuyện chuyên đề về CSSKSS, kế hoạch hoá gia đình cho học sinh toàn trường nhằm trang bị cho các em những kiến thức và kỹ năng cơ bản về giới tính, những vấn đề liên quan đến tuổi dậy thì, cách tự bảo vệ sức khỏe sinh sản (SKSS)...
Với cách dẫn dắt tự nhiên, tư vấn theo hình thức trắc nghiệm, đố vui... của các cán bộ truyền thông Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh đã khéo léo dẫn dắt học sinh không còn e ngại, rụt rè để mạnh dạn, hào hứng tham gia giao lưu, trả lời hoặc bày tỏ quan điểm cá nhân trước những câu hỏi được đưa ra. Qua đó, giúp học sinh hiểu rõ hơn về giới tính, lứa tuổi vị thành niên, những dấu hiệu thay đổi bản thân khi bước vào tuổi dậy thì, những nguy cơ dẫn tới việc mang thai ngoài ý muốn và kỹ năng CSSKSS bản thân...
Cùng với các hoạt động ngoại khoá, Trường THCS Nam Hoa còn thường xuyên tạo điều kiện để học sinh tiếp cận với giáo dục giới tính theo nhiều cách phù hợp, lồng ghép vào nội dung các môn học như: Giáo dục công dân, Sinh học, Ngữ văn; chia sẻ kiến thức về tình bạn, tình yêu lứa tuổi học trò… trong các hoạt động sinh hoạt tập thể giúp các em tiếp nhận vấn đề giáo dục giới tính hiệu quả hơn.
Còn tại Trường THCS Lê Lợi, phường Trung Sơn, vừa qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường đã phối hợp tổ chức nói chuyện chuyên đề giáo dục giới tính và CSSKSS cho học sinh, với 3 nội dung chính: Trao đổi về những đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi thiếu niên; những cạm bẫy mà lứa tuổi thiếu niên dễ gặp phải; lứa tuổi thiếu niên cần làm gì để hình thành nhân cách, phát triển bản thân...
Qua đó, giúp các em mở rộng hiểu biết về SKSS tuổi vị thành niên; nắm được những kiến thức, kỹ năng sống cơ bản liên quan đến giới tính, về tình bạn, tình yêu; những thay đổi tâm sinh lý ở tuổi dậy thì; cách tự CSSKSS và bảo vệ bản thân trước nguy cơ xâm hại tình dục...
Bồi dưỡng cho học sinh thái độ sống đúng đắn, ý thức chủ động rèn luyện các kỹ năng sống tích cực và biết cách phòng tránh những nguy cơ vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết. Lứa tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ trẻ em sang người lớn. Sự thay đổi nhanh chóng về thể chất, tâm lý và nhận thức khiến các em trở nên tò mò, mong muốn khám phá bản thân và thế giới xung quanh.
Tuy nhiên, việc thiếu hiểu biết về SKSS có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường như: Quan hệ tình dục sớm, mang thai ngoài ý muốn, mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc bị xâm hại. Do đó, việc giáo dục giới tính, CSSKSS cho lứa tuổi này rất cần thiết, nhằm bảo đảm sự phát triển lành mạnh về thể chất và tinh thần.
Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh tổ chức nói chuyện chuyên đề CSSKSS/KHHGĐ cho học sinh Trường THCS Nam Hoa, xã Nam Ninh.
Để việc giáo dục giới tính, CSSKSS cho học sinh trong các nhà trường mang lại hiệu quả, thời gian qua, các cấp, ngành, nhà trường và gia đình đã có sự phối hợp tích cực, linh hoạt tổ chức các hoạt động để thu hút đông đảo học sinh tham gia. Trong đó, mỗi năm, Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh đã phối hợp tổ chức khoảng 50 buổi truyền thông về SKSS vị thành niên và thanh niên tại các trường học. Các tổ chức Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... cũng làm tốt công tác phối hợp tổ chức nhiều hoạt động giáo dục giới tính, CSSKSS cho trẻ vị thành niên nói chung và học sinh các nhà trường nói riêng.
Tại các nhà trường, mô hình Câu lạc bộ “Tiền hôn nhân” và sinh hoạt chuyên đề trong giờ sinh hoạt lớp... được duy trì, tạo không gian để học sinh trao đổi, đặt câu hỏi và tiếp cận thông tin về giới tính và SKSS một cách tự nhiên. Ngành Giáo dục tỉnh cũng đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền giáo dục giới tính, SKSS và phòng tránh bị xâm hại thông qua chương trình ngoại khóa, thực hiện lồng ghép vào một số môn học.
Tuy nhiên, việc giáo dục giới tính trong chương trình giáo khoa phổ thông hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu thực tế; nội dung giáo dục còn nặng về lý thuyết, kiến thức và chưa cung cấp, trang bị những kỹ năng cần thiết để học sinh tự bảo vệ mình trước những nguy cơ.
Trong khi đó, do nhiều nguyên nhân nên trẻ em đang có xu hướng dậy thì sớm; một bộ phận không nhỏ trẻ thường xuyên chịu tác động tiêu cực bởi Internet, mạng xã hội, sách truyện, phim ảnh... khiến tâm hồn non nớt, thích khám phá của các em luôn phải đối mặt với những nguy cơ phức tạp của cuộc sống. Điều này thực sự nguy hiểm khi các em lại thiếu các kiến thức cơ bản về giới tính.
Cùng với đó, nhiều bậc cha mẹ cũng chưa chú trọng việc giáo dục giới tính với con, thường cho rằng còn quá sớm để dạy con những vấn đề được cho là nhạy cảm; hoặc tỏ ra e ngại khi trao đổi, giải đáp những thắc mắc của trẻ về giới tính, về SKSS.
Bản thân trẻ cũng có tâm lý ngại ngùng, xấu hổ nên giữa cha mẹ và con cái gần như không có sự trao đổi, chia sẻ về những vấn đề này. Nhiều học sinh tự tìm hiểu các vấn đề liên quan tới giới tính hay SKSS thông qua bạn bè và qua internet... Nhưng theo các chuyên gia, chủ động giáo dục giới tính cho học sinh không phải là “vẽ đường cho hươu chạy” mà là chỉ đường đi đúng đắn, an toàn nhất cho các em.
Do vậy, bên cạnh sự quan tâm, nỗ lực của các cấp, ngành, nhà trường thì các bậc cha mẹ cần quan tâm giáo dục về giới tính cho con em mình, nhất là học sinh trong độ tuổi THCS; chủ động gần gũi, tâm sự, lắng nghe để kịp thời giải đáp các thắc mắc của con em, hoặc phát hiện những bất thường về tâm sinh lý của trẻ để có sự can thiệp, định hướng kịp thời, giúp các em được phát triển khỏe mạnh cả về thể chất và tinh thần.