Phong cách làm việc của anh Thận (kỳ 1)

Nguyễn Khánh
Nguyên Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng,
 nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ

    Đồng chí Trường Chinh - anh Thận là một tấm gương sáng về phong cách làm việc, nền nếp làm việc, tính nghiêm túc, thận trọng trong công việc. Có lẽ vì tính thận trọng mà đồng chí Trường Chinh có một bí danh là Thận. Trong các văn bản có tính chất nội bộ đồng chí thường ký tên là Thận, khi đã thành văn bản chính thức, thành nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước thì ký tên là Trường Chinh. Sau ngày giải phóng miền Nam, một số đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư gọi đồng chí Trường Chinh là anh Năm. Trong một cuộc họp Bộ Chính trị, có đồng chí khi phát biểu ý kiến: "Tôi rất đồng ý với anh Năm...", đồng chí Trường Chinh cười vui vẻ nói ngay: "Xin gọi tôi là Thận".

Để chuẩn bị cho Đại hội VI, đồng chí Trường Chinh đã đi thực tế tại nhiều địa phương phía Nam để nắm bắt tình hình và lắng nghe các đề xuất. Ảnh: Tư liệu.

    Anh Thận là một nhà lãnh đạo tiêu biểu của Đảng và Nhà nước ta về tính nghiêm túc, thái độ tôn trọng nguyên tắc làm việc, từ việc lớn đến việc nhỏ. Không gì có thể lay chuyển, ảnh hưởng đến phong cách ấy, ngay cả khi có những công việc đột xuất, khẩn cấp. Có thể kể ra mấy nét điển hình đã in đậm vào nhận thức và tình cảm của tôi.

    Hồi còn công tác ở Văn phòng Trung ương Đảng, hàng tuần Văn phòng xây dựng chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cứ chiều thứ năm phải gửi dự thảo chương trình đã có ý kiến của đồng chí Bí thư Thường trực để xin ý kiến các đồng chí uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sau đó Văn phòng tập hợp các ý kiến, giúp Thường trực sửa đổi bản dự thảo chương trình để đồng chí Tổng Bí thư duyệt lần cuối rồi thông báo chính thức vào sáng thứ bảy. Anh Thận thường đọc rất kỹ bản dự thảo chương trình, hỏi ý kiến các trợ lý, có khi hỏi thăm các đồng chí lãnh đạo những ban, ngành có liên quan đến phần công việc mà anh phụ trách, rồi trực tiếp ghi ý kiến thêm, bớt, sửa đổi bằng mực đỏ vào bản dự thảo chương trình. Khi Văn phòng Trung ương thông báo bản chương trình chính thức thì anh Thận điều chỉnh chương trình làm việc riêng cho phù hợp. Rất ít khi thấy anh yêu cầu Văn phòng báo cáo với Tổng Bí thư và Thường trực đổi lại chương trình chung của Bộ Chính trị để đáp ứng yêu cầu của chương trình riêng. Anh Thận rất không bằng lòng khi thấy bản chương trình đã thông báo bị thay đổi. Nhiều lần, anh đã không đến dự những cuộc họp được bổ sung "bất thường" vào chương trình làm việc của Bộ Chính trị. Và cũng nhiều lần Thường trực có ý kiến thay đổi chương trình làm việc đã thông báo nhưng thấy anh Thận không tán thành thay đổi thì giữ lại chương trình đã định, không thay đổi nữa. Anh Thận luôn nhắc Văn phòng Trung ương Đảng: phải giữ nguyên tắc, đã lấy ý kiến rồi và đã quyết định rồi thì không được thay đổi, trừ khi có chuyện đặc biệt. Thay đổi chương trình làm việc một cách dễ dãi, có khi tuỳ tiện, là phá vỡ kế hoạch công tác của một loạt cơ quan, một loạt đồng chí có trách nhiệm và cũng làm giảm chất lượng các cuộc họp do không được chuẩn bị trước đầy đủ. Văn phòng Trung ương Đảng là một cơ quan làm việc có nền nếp, làm việc gì cũng chuẩn bị cẩn thận. Có nếp làm việc ấy là nhờ ảnh hưởng sâu sắc của phong cách anh Thận.

    Cách thức anh Thận tham gia các cuộc họp của Bộ Chính trị là một mẫu mực về sự nghiêm túc, về ý thức trách nhiệm. Bao giờ anh cũng đến sớm khoảng năm phút trước giờ bắt đầu họp theo giấy mời. Anh ngồi họp rất nghiêm chỉnh từ đầu đến cuối buổi họp, rất ít khi đứng dậy đi ra đi vào. Lúc nào anh cũng cầm bút ghi chép các ý kiến phát biểu trong cuộc họp hoặc ghi thêm ý kiến vào bản thảo bài phát biểu của anh. Rất ít khi anh ngắt lời đồng chí đang phát biểu. Thường là anh phát biểu cuối buổi họp nếu anh chủ trì cuộc họp, hoặc trước khi đồng chí Tổng Bí thư phát biểu kết thúc cuộc họp. Bao giờ anh cũng có một bản đề cương phát biểu ý kiến đã chuẩn bị sẵn, được đánh máy hoặc viết tay cẩn thận. Ý kiến phát biểu của anh bao giờ cũng được trình bày có hệ thống, thành các điểm 1,2,3,... theo sát các chương, mục của bản đề án được trình bày tại cuộc họp.

    Khi anh Thận phát biểu, bao giờ các đồng chí dự họp cũng lắng nghe nghiêm chỉnh, không ai nói chuyện riêng. Có lần đồng chí Tổng Bí thư ngắt lời khi anh đang phát biểu, anh nói ngay với nét mặt nghiêm: "Xin để tôi nói hết đã". Anh chị em cán bộ của Văn phòng Trung ương có nhiệm vụ ghi biên bản hội nghị rất yên tâm ghi lại một cách dễ dàng và chính xác các ý kiến của anh Thận, nhất là khi anh chủ trì, kết luận cuộc họp.

    Anh Thận hết sức cẩn thận trong việc chuẩn bị các văn bản, từ dự thảo nghị quyết, chỉ thị của Đảng, báo cáo, bài nói của anh tại các hội nghị của Đảng và Nhà nước, trong các cuộc đi thăm trong nước và ngoài nước đến thư anh gửi các đồng chí ở các cơ quan Trung ương và địa phương. Theo tôi biết, cho đến nay không đồng chí cán bộ lãnh đạo cấp cao nào có thể so sánh với anh về sự nghiêm túc trong công việc về văn bản.

    Hiện nay ở Cục Lưu trữ thuộc Văn phòng Trung ương Đảng còn lưu giữ hàng trăm bản thảo văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương, của Bộ Chính trị trong nhiều khoá có bút tích của đồng chí Trường Chinh. Bao giờ anh Thận cũng tự tay sửa các câu, chữ trong văn bản, viết rất rõ ràng, nắn nót, hầu hết bằng mực đỏ, ghi ở bên lề trang viết. Chẳng những sửa ý, mà sửa cả văn, sửa cả ngữ pháp, cho đến các dấu chấm, phẩy. Đây là những tư liệu quý làm bài học cho các cán bộ của Đảng và Nhà nước ta về ý thức trách nhiệm và phong cách làm việc, dù ở cương vị nào.

(còn nữa)