Phát triển thành phố Hoa Lư trở thành hình mẫu của Đô thị di sản thiên niên kỷ(*)

Thưa đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ,

Thưa các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, các đồng chí lãnh đạo các Uỷ ban, các ban, lãnh đạo các bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và các địa phương,

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo của tỉnh Ninh Bình và thành phố Hoa Lư,

Thưa các vị khách quốc tế,

Kính thưa đồng bào, đồng chí!

Hôm nay, tại thành phố Hoa Lư, Ninh Bình, Cố đô ngàn năm lịch sử với các kỳ quan, danh thắng mang tầm vóc dân tộc và nhân loại, tôi hết sức vui mừng thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đến dự Lễ công bố thành lập thành phố Hoa Lư và công nhận thành phố Hoa Lư đạt tiêu chí đô thị loại I.

Xin được thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và với tình cảm cá nhân, tôi xin gửi đến các đồng chí lãnh đạo các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bậc Lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, các vị đại biểu, khách quý và toàn thể đồng chí, đồng bào những tình cảm thân thiết và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Kính thưa các quý vị đại biểu, thưa đồng bào, đồng chí!

Ninh Bình là địa danh văn hóa, lịch sử, cách mạng; nơi hội tụ của núi non hùng vĩ, sông nước hữu tình. Vị trí giao thoa giữa Tây Bắc, châu thổ Sông Hồng và Bắc Trung Bộ; kết nối Bắc-Nam đã tạo cho Ninh Bình văn hóa đa dạng, kết tinh các giá trị tự nhiên, văn hoá và con người.

Hoa Lư-Ninh Bình là địa danh đã ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử oai hùng của dân tộc trong suốt chiều dài dựng nước, giữ nước mà dấu tích còn để lại trong từng tên đất, tên làng, trong các di tích kiến trúc vật thể thành quách, chùa chiền, đình, đền, các truyền thuyết, phong tục tập quán và tín ngưỡng dân gian.

Thiên nhiên đã ban tặng cho Ninh Bình nhiều thắng cảnh tự nhiên hùng vĩ, tươi đẹp, mê hoặc lòng người. Các biến đổi địa chất theo thời gian tạo thành những dãy núi đá vôi ngập nước, với rất nhiều hang động, đầm hồ, với Tràng An là Di sản hỗn hợp duy nhất của Đông Nam Á; Bích Động được mệnh danh là “Nam thiên đệ nhị động”, Địch Lộng là “Nam thiên đệ tam động”; Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, Vườn quốc gia Cúc Phương với nhiều cảnh quan và đa dạng sinh học đang ẩn chứa ở đó.

Trong những năm tháng qua, từ những tiềm năng và lợi thế đặc biệt, riêng có, bằng tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo, Ninh Bình đã thực hiện chiến lược phát triển với bản sắc riêng “dựa vào bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, di sản thiên nhiên vùng đất Cố đô”. Từ một tỉnh còn nghèo, đến nay Ninh Bình đã có bước phát triển vượt bậc, trở thành một tỉnh tự cân đối ngân sách và có điều tiết về Trung ương. Năm 2024, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) của tỉnh ước đạt 8,56%, thu nhập bình quân đầu người đứng thứ 11 cả nước. Du lịch Ninh Bình được bình chọn là “top 10 điểm đến cuốn hút nhất thế giới”. Quan trọng hơn, các giá trị văn hóa, lịch sử, thiên nhiên được bảo tồn, gìn giữ cho các thế hệ mai sau, để phát huy, mang lại đời sống cho chính người dân ở nơi đây.

Trong tiến trình đó, Hoa Lư-Ninh Bình đã vươn mình phát triển mạnh mẽ, trở thành một đô thị động lực, đa chức năng, có kết cấu hạ tầng đồng bộ, không gian kiến trúc cảnh quan giàu bản sắc; môi trường xanh, một trong những trung tâm du lịch của vùng đồng bằng Sông Hồng.

Việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết thành lập thành phố Hoa Lư trên cơ sở hợp nhất thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư; Thủ tướng Chính phủ công nhận thành phố Hoa Lư, thành phố thứ 4 của vùng đồng bằng Sông Hồng đạt tiêu chí đô thị loại I không chỉ là sự khẳng định những thành tựu vượt bậc trong phát triển, mà còn đánh dấu một sự khởi đầu mới với không gian phát triển mới, động lực mới, khát vọng mới trên hành trình trở thành Đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương những thành tựu nổi bật mà Đảng bộ, Chính quyền, quân và dân Ninh Bình đã đạt được trong suốt chặng đường vừa qua. Xin chúc mừng thành phố Hoa Lư được công nhận là đô thị loại I, với vị thế mới, tầm vóc mới.

Kính thưa các quý vị đại biểu, thưa đồng bào, đồng chí!

Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, khẳng định: “Đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững trong thời gian tới”. Nhưng làm thế nào để vừa phát triển đô thị hiện đại, xanh, thông minh vừa bảo tồn được bản sắc văn hóa, thiên nhiên, đây là một yêu cầu rất lớn.

Đối với thành phố Hoa Lư, trở thành đô thị loại I là dấu mốc quan trọng, là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, Chính quyền, quân và dân ở đây. Tuy nhiên, để Hoa Lư trở thành Đô thị di sản thiên nhiên độc đáo, tiêu biểu của khu vực châu Á-Thái Bình Dương, các cấp ủy Đảng, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân cần phải thay đổi tư duy và tầm nhìn, có tư duy và tầm nhìn khác biệt và cách làm sáng tạo, hiệu quả. Tôi nhìn thấy Ninh Bình có đủ ‘thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để làm được điều đó. Tại sự kiện ngày hôm nay, tôi xin được có một số ý kiến để góp ý như sau:

Thứ nhất, cần rà soát, hoàn thiện quy hoạch phát triển đô thị Hoa Lư với tầm vóc và hình mẫu của một Đô thị di sản, trung tâm công nghiệp văn hóa với tầm nhìn 100 năm. Có thể nói là tầm nhìn của thế kỷ nhưng lại phải phát huy được những giá trị, bản sắc đã có từ trên 1.000 năm nay của Hoa Lư.

Không gian phát triển đô thị cần định hình các khu vực cần phải bảo tồn, bảo vệ; khu vực phát triển có điều kiện; khu vực phát triển đô thị hiện đại; gắn kết, hài hòa giữa giá trị truyền thống và hiện đại; khắc phục tình trạng chưa phát triển thì đã gặp phải những vấn đề như các đô thị của chúng ta hiện nay. Tôi cũng mong muốn là ngay sau đây, việc tiến hành các quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, chúng ta cần phải huy động lực lượng các nhà khoa học, chuyên gia và đặc biệt là các chuyên gia đến từ quốc tế để giúp chúng ta có thể xây dựng một thành phố như chúng ta mong muốn với những giá trị mà chúng ta cần phải gửi gắm vào đó.

Quy hoạch khai thác, phát huy hiệu quả những công trình hạ tầng hiện đại đang và sẽ được đầu tư trong thời gian sắp tới, như hệ thống đường sắt tốc độ cao; cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng… để mở ra không gian phát triển, đa chiều, đa cực, đẩy nhanh tốc độ, nâng cao chất lượng về tăng trưởng.

Thứ hai, nghiên cứu để có lộ trình phù hợp, huy động nguồn lực để phục dựng các di sản kiến trúc vật thể của Kinh đô Hoa Lư; hình thành nhiều hơn các không gian văn hóa Cố đô-biểu tượng của vùng đất ngàn năm văn hiến; khôi phục các lễ hội, làng nghề truyền thống, các hoạt động diễn xướng, sinh hoạt văn hóa dân gian. Đặc biệt, phải bảo vệ nghiêm ngặt và phát huy hợp lý giá trị toàn cầu của Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An.

Thứ ba, tập trung đầu tư hạ tầng xanh, năng lượng sạch, hạ tầng số, hạ tầng thông minh. Đây chính là một điểm kết nối giữa đô thị hiện đại, văn hoá lịch sử và con người, với chất lượng dịch vụ đô thị cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về môi trường sinh thái trong điều kiện khai thác hài hòa các yếu tố tự nhiên; bảo đảm cảnh quan, môi trường luôn được giữ gìn một cách tốt nhất mà tôi cho rằng chúng ta có cơ hội để tiếp tục phục hồi thêm về môi trường, đảm bảo một đô thị vì Nhân dân, vì sức khoẻ của Nhân dân, bảo vệ di sản, phát triển du lịch.

Phát triển hạ tầng xã hội theo hướng đa năng, ưu tiên mở rộng không gian văn hóa đô thị, nhất là không gian văn hóa công cộng đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ của người dân. Người dân Hoa Lư trong tương lai phải được hưởng thụ các dịch vụ xã hội chất lượng cao; hệ thống an sinh xã hội bền vững; dịch vụ trợ giúp xã hội đa dạng, chuyên nghiệp và một môi trường sống thanh bình, an toàn, thân thiện với tự nhiên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Hoa Lư trở thành đô thị du lịch đáng sống, đáng trải nghiệm.

Thứ tư, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành, lĩnh vực kinh doanh, kinh tế thông qua phát triển hệ sinh thái kinh tế số, kinh tế xanh, du lịch xanh, các ngành công nghiệp văn hóa, giải trí, công nghiệp công nghệ cao.

Đặc biệt, Hoa Lư-Ninh Bình cần chú trọng phát triển du lịch bền vững dựa trên nền tảng giá trị di sản thiên nhiên, văn hóa và môi trường, du lịch văn minh, thân thiện và độc đáo. Cần phát huy mạnh mẽ các giá trị văn hoá để thúc đẩy kinh tế du lịch, lấy kinh tế du lịch làm nền tảng để bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá.

Cần nhanh chóng chuyển đổi số, mô hình quản trị hiệu quả, ứng dụng công nghệ để tái hiện những tư liệu lịch sử, văn hóa, quảng bá mạnh mẽ du lịch Ninh Bình ra thế giới thông qua các hình thức hợp tác phù hợp, đa dạng. Đẩy mạnh liên kết, hợp tác giữa các địa phương, loại hình, sản phẩm du lịch, tạo thành chuỗi điểm đến trong đó Ninh Bình phải là động lực để thu hút du khách trên toàn thế giới. 

Thứ năm, cần chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là về du lịch; hình thành tư duy làm du lịch chuyên nghiệp, gắn với di sản vật thể, phi vật thể, sinh kế của người dân địa phương, bởi chính người dân đã làm nên sức hút, làm nên lịch sử và đặc sắc của du lịch của chúng ta. Mỗi người dân Hoa Lư-Ninh Bình cần trở thành một sứ giả về văn hóa, du lịch; có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ môi trường và cảnh quan, bởi đó chính là nguồn sống của hôm nay và các thế hệ mai sau.

Kính thưa các quý vị đại biểu, thưa đồng bào, đồng chí!

Từ dấu mốc lịch sử hôm nay, với truyền thống vẻ vang và lòng tự hào về Cố đô Hoa Lư, cùng tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo của Đảng bộ, Chính quyền, quân và dân tỉnh Ninh Bình, tôi tin tưởng chắc chắn rằng, thành phố Hoa Lư sẽ phát triển trở thành hình mẫu của một Đô thị di sản thiên niên kỷ giàu bản sắc, điểm đến hấp dẫn đối với du khách trên phạm vi toàn cầu.

Một lần nữa, tôi xin được chúc mừng Đảng bộ, Chính quyền, quân và dân thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Chúc các đồng chí lãnh đạo đại diện các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bậc Lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cùng toàn thể quý vị khách quý, đồng chí, đồng bào bước sang năm mới Ất Tỵ nhiều sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn!

(*) Đầu đề do Báo đặt