Ninh Bình: Thực hiện việc rà soát, sắp xếp các thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định

Nội dung Chỉ thị nêu rõ: Năm 2025, tỉnh Ninh Bình được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Hà Nam, tỉnh Nam Định và tỉnh Ninh Bình; từ ngày 1/7/2025 chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sau gần một năm hoạt động, hệ thống chính trị các cấp từng bước được kiện toàn, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước được nâng lên, tạo nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Tuy nhiên, qua rà soát cho thấy quy mô, cơ cấu và tổ chức hoạt động của nhiều thôn, tổ dân phố chưa thực sự phù hợp với yêu cầu quản lý trong điều kiện mới; một số đơn vị chưa đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định; việc tổ chức hệ thống chính trị, bố trí người hoạt động không chuyên trách và quản trị cộng đồng dân cư còn phân tán, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, xây dựng chính quyền phục vụ Nhân dân.

Thực hiện Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị; Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ; Nghị định số 85/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và yêu cầu thực tiễn của tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

I. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU

1. Quan điểm

Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là nhiệm vụ chính trị quan trọng, phải được thực hiện đồng bộ với việc hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và tăng cường năng lực quản trị ở cơ sở.

Việc sắp xếp phải đặt trong tổng thể thực hiện Quy hoạch tỉnh Ninh Bình; phù hợp định hướng phát triển đô thị, nông thôn mới, các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng, khu công nghiệp, khu du lịch, khu vực ven biển, vùng đồng bằng và các khu vực có yếu tố đặc thù.

2. Mục tiêu

Hoàn thành việc rà soát, sắp xếp các thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định. Kiện toàn đồng bộ tổ chức đảng, Ban Công tác Mặt trận, các tổ chức tự quản cộng đồng và đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Nâng cao chất lượng quản trị cộng đồng dân cư, đẩy mạnh chuyển đổi số ở cơ sở. Bảo đảm ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân.

3. Yêu cầu

Việc sắp xếp phải tuân thủ nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch; lấy sự hài lòng và đồng thuận của Nhân dân làm thước đo quan trọng.

Không làm ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội; giữ gìn bản sắc văn hóa, truyền thống lịch sử, phong tục, tập quán tốt đẹp của cộng đồng dân cư; hạn chế tối đa việc chia cắt các cộng đồng dân cư truyền thống.

II. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt

Các cấp ủy, tổ chức đảng tổ chức quán triệt sâu rộng Kết luận số 34-KL/TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ và các văn bản liên quan; tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị.

Đẩy mạnh tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố; kịp thời cung cấp thông tin chính thống; chủ động đấu tranh phản bác các thông tin sai sự thật, xuyên tạc, kích động gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.

2. Thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, hiệu quả

Việc xây dựng phương án sắp xếp phải căn cứ tiêu chuẩn quy định tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ; đồng thời xem xét đầy đủ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo, điều kiện địa lý, hạ tầng giao thông, quốc phòng, an ninh, quy hoạch phát triển và yêu cầu quản lý địa bàn.

Đối với các xã, phường mới hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính, phải tổ chức rà soát tổng thể, bảo đảm cơ cấu tổ chức dân cư hợp lý, thuận lợi cho quản lý nhà nước và phục vụ Nhân dân.

3. Kiện toàn tổ chức đảng và hệ thống chính trị ở cơ sở

Thực hiện kiện toàn chi bộ, tổ chức đảng trực thuộc tương ứng với các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp; bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đối với địa bàn dân cư.

Thực hiện đồng bộ việc sắp xếp, kiện toàn Ban Công tác Mặt trận, các chi hội đoàn thể và các tổ chức tự quản cộng đồng.

4. Bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách

Việc lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách phải bảo đảm đúng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định; ưu tiên những người có phẩm chất chính trị tốt, uy tín trong cộng đồng dân cư, có năng lực vận động quần chúng, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện chuyển đổi số.

Khuyến khích thực hiện bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố ở những nơi đủ điều kiện; đẩy mạnh kiêm nhiệm chức danh nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Giải quyết đầy đủ, kịp thời chế độ, chính sách đối với các trường hợp không tiếp tục bố trí, sử dụng theo quy định hiện hành.

5. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý cộng đồng dân cư

Rà soát, chuẩn hóa, số hóa toàn bộ dữ liệu về thôn, tổ dân phố; xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về dân cư, hộ gia đình, cán bộ không chuyên trách, thiết chế văn hóa và các tổ chức cộng đồng.

Tăng cường ứng dụng nền tảng số trong điều hành, quản lý và cung cấp thông tin cho người dân; nâng cao năng lực số của đội ngũ hoạt động ở cơ sở.

6. Bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội

Chủ động nắm chắc tình hình địa bàn; giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh; không để hình thành điểm nóng, khiếu kiện phức tạp hoặc bị các thế lực thù địch lợi dụng chống phá.

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Đảng ủy Hội đồng nhân dân tỉnh: Lãnh đạo, chỉ đạo Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành các nghị quyết thuộc thẩm quyền; tăng cường giám sát việc thực hiện.

2. Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh: Lãnh đạo, chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng và tổ chức thực hiện phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên phạm vi toàn tỉnh; bảo đảm tiến độ, chất lượng và đúng quy định.

Chỉ đạo rà soát sự phù hợp của phương án sắp xếp với Quy hoạch tỉnh Ninh Bình; xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, điều hành.

Chỉ đạo thực hiện phương án bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã theo quy định, đảm bảo hoàn thành đồng bộ với thời gian hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố.

3. Đảng ủy Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh: Lãnh đạo, chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc các cấp tham gia tuyên truyền, vận động Nhân dân; thực hiện giám sát việc sắp xếp; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

4. Ban Tổ chức Tỉnh ủy: Hướng dẫn việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức đảng, bố trí cán bộ và các nội dung liên quan thuộc thẩm quyền.

5. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy: Chủ trì định hướng tuyên truyền; hướng dẫn các địa phương, đơn vị thực hiện công tác dân vận, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

6. Đảng ủy Công an tỉnh, Đảng ủy Quân sự tỉnh: Lãnh đạo, chỉ đạo bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội trong suốt quá trình triển khai.

7. Ban Thường vụ Đảng ủy các xã, phường: Trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp trên địa bàn; chịu trách nhiệm toàn diện trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy về chất lượng, tiến độ và kết quả thực hiện.

Bí thư đảng ủy xã, phường và Chủ tịch UBND xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy nếu để xảy ra chậm tiến độ, mất đoàn kết nội bộ, khiếu kiện phức tạp hoặc vi phạm quy định trong quá trình thực hiện.

8. Các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh phụ trách địa bàn : Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tại cơ sở.

9. Chế độ báo cáo: Các địa phương, cơ quan, đơn vị thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất theo yêu cầu; kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh để xem xét, giải quyết.

Giao Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Văn phòng Tỉnh ủy và các cơ quan liên quan theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị; định kỳ báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, địa phương trong toàn tỉnh xác định việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong năm 2026; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả; bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ, đúng quy định của Trung ương, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân và tạo động lực phát triển tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn mới.

Chỉ thị này được quán triệt đến chi bộ và phổ biến, tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong toàn tỉnh.