Ninh Bình siết chặt hoạt động kiểm dịch, giết mổ gia súc, gia cầm

Ngày 6/5/2026, trong chương trình “Việt Nam hôm nay” của Đài Truyền hình Việt Nam phát sóng phóng sự phản ánh tình trạng vận chuyển, giết mổ động vật không bảo đảm quy định, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại một số cơ sở giết mổ, vận chuyển trên địa bàn xã Bình Giang, Bình An.

Ngay sau phản ánh của báo chí, UBND tỉnh Ninh Bình đã có công văn số 2915 ngày 7/5/2026 về việc tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý hoạt động giết mổ động vật không đảm bảo quy định. Trong đó yêu cầu UBND cấp xã tăng cường công tác kiểm tra đột xuất đối với cơ sở giết mổ động vật; xử lý nghiêm việc giết mổ lợn bệnh, lợn chết do dịch bệnh theo quy định; dừng hoạt động đối với các cơ sở giết mổ động vật không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm chưa được cấp phép hoạt động.

Đến nay, xã Bình Giang đã dừng hoạt động cơ sở giết mổ được phản ánh. Còn tại xã Bình An, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với chính quyền địa phương thành lập đoàn kiểm tra tại một số cơ sở giết mổ, vận chuyển trên địa bàn.

Kiểm tra tại Chợ đầu mối gia súc, gia cầm Hà Nam thuộc xã Bình An - một trong những điểm trung chuyển động vật lớn của khu vực miền Bắc cho thấy những bất cập trong công tác kiểm soát thú y tại đây. Mỗi ngày, hàng nghìn con lợn từ nhiều tỉnh, thành được tập kết, mua bán, vận chuyển. Tuy nhiên, theo phản ánh từ nhiều tháng nay, việc kiểm dịch động vật tại chợ không được thực hiện do thiếu cán bộ chuyên môn thú y trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.

Ông Nguyễn Ngọc Trìu, Phó Chủ tịch UBND xã Bình An cho biết: “Trước đây, tại chợ có cán bộ thú y thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y Hà Nam (cũ) túc trực để kiểm tra giấy tờ, theo dõi tình trạng sức khỏe đàn vật nuôi và phối hợp kiểm soát vận chuyển. Tuy nhiên, hiện nay lực lượng này đang rất thiếu. Vừa qua, xã đã thành lập Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công song cũng chưa bố trí được cán bộ chuyên trách thực hiện nhiệm vụ này mà chủ yếu kiêm nhiệm”.

Việc thiếu hụt cán bộ chuyên môn thú y đang gây ra không ít khó khăn trong công tác kiểm dịch động vật tại đây. Thực trạng này cũng gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh, giao thương hàng hóa, làm gián đoạn chuỗi cung ứng ra thị trường.

Ông Nguyễn Thế Chinh, Phó Ban quản lý Chợ đầu mối gia súc, gia cầm Hà Nam cho hay: “Do không có giấy kiểm định nên hiện nay lợn tại chợ chỉ được xuất bán ở thị trường trong tỉnh, không thể chở lợn ra các tỉnh ngoài gây ra tâm lý dè dặt cho thương lái. Chúng tôi mong muốn các cấp, các ngành sớm bổ sung lực lượng thú y cơ sở để việc kiểm dịch, kiểm soát được duy trì thường xuyên, liên tục vừa đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng vừa đáp ứng chuỗi cung cầu ổn định cho thị trường”.

Thực tế cho thấy, tình trạng thiếu nhân lực thú y cơ sở hiện không chỉ xảy ra tại riêng xã Bình An mà là khó khăn chung của nhiều địa phương trong tỉnh. Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Ninh Bình, công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ hiện chịu áp lực lớn do địa bàn rộng, hoạt động vận chuyển động vật diễn ra liên tục cả ngoài giờ hành chính, trong khi lực lượng cán bộ còn thiếu.

Ông Nguyễn Tiến Mạnh, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh cho biết: “Theo thống kê, hiện nay trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 4 cơ sở giết mổ tập trung, công nghiệp và có khoảng 3.722 hộ giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ trong khu dân cư. Riêng đối với cơ sở và hộ giết mổ nhỏ lẻ, hiện có 2 cơ sở giết mổ lợn sữa, lợn choai được Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Chăn nuôi và Thú y) thực hiện kiểm soát giết mổ, còn lại chưa thực hiện được”.

Theo ông Nguyễn Tiến Mạnh, việc quản lý, kiểm soát hoạt động giết mổ, kiểm dịch tại các hộ nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn do việc giết mổ phân tán trong các khu dân cư, thường diễn ra vào ban đêm. Các hộ này hiện nay chủ yếu được quản lý dưới hình thức ký cam kết theo quy định tại Thông tư số 17/2018/TT-BNNPTNT ngày 31/10/2018; trong khi đó, đa số các hộ chưa nhận thức và thực hiện đúng các quy định về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm. Mặt khác, thói quen tiêu dùng của người dân còn thích sử dụng “thịt nóng”, dễ dàng chấp nhận sử dụng sản phẩm giết mổ không đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm cũng là nguyên nhân để các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ phát triển.

Ngoài ra, tại các xã, phường hiện thiếu cán bộ có chuyên môn về thú y, cán bộ kiêm nhiệm không có chuyên môn nên cũng gây nhiều khó khăn trong công tác quản lý, kiểm soát giết mổ.

Bên cạnh đó, tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến khó lường tiềm ẩn nguy cơ lây lan trên đàn vật nuôi. Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh vẫn còn 14 xã, phường xuất hiện dịch tả lợn châu Phi; hơn 5.100 con lợn đã phải tiêu hủy bắt buộc. Ngoài ra, đầu năm 2026 cũng xuất hiện các ổ dịch cúm gia cầm A/H5N1 tại một số địa phương trong tỉnh.

Thời gian qua, Chi cục đã duy trì công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ tại các cơ sở tập trung; đồng thời phối hợp với các địa phương, lực lượng công an, quản lý thị trường tăng cường kiểm tra đột xuất các điểm giết mổ nhỏ lẻ, các tuyến vận chuyển động vật.

Trong quý I năm 2026, toàn tỉnh đã kiểm tra và cấp hơn 4.000 giấy chứng nhận kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật; kiểm soát giết mổ gần 31.000 con lợn và 1,66 triệu con gà. Trong giai đoạn 2016-2026, các lực lượng chức năng của tỉnh đã phối hợp kiểm tra, xử lý nhiều trường hợp vi phạm về vận chuyển, giết mổ, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật không bảo đảm quy định; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính trên 300 triệu đồng.

“Trong thời gian tới, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh sẽ tiếp tục tham mưu tăng cường lực lượng thú y cơ sở; đẩy mạnh kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp giết mổ, vận chuyển động vật không đúng quy định; đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân và các hộ kinh doanh về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, ngành cũng sẽ phối hợp với các địa phương từng bước quy hoạch, phát triển hệ thống giết mổ tập trung nhằm kiểm soát tốt hơn nguy cơ dịch bệnh và chất lượng thực phẩm cung ứng ra thị trường” - ông Nguyễn Tiến Mạnh nhấn mạnh.

Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi, việc siết chặt công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ động vật không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà còn cần sự phối hợp của chính quyền địa phương, các hộ kinh doanh và người tiêu dùng. Chỉ khi hoạt động giết mổ, vận chuyển động vật được thực hiện đúng quy định, minh bạch và có kiểm soát, mới có thể bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ổn định thị trường và phát triển chăn nuôi bền vững.