Viết tiếp bản hùng ca giữa thời bình

Nghĩa tình đồng đội - điểm tựa của người lính

Năm 1975, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, người thanh niên Phạm Đức Minh (quê xã Vạn Thắng, tỉnh Ninh Bình) lên đường nhập ngũ vào Trung đoàn 19, Quân đoàn 2, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Những ngày tháng chiến đấu gian khổ trên khắp các mặt trận, tận mắt chứng kiến đồng chí, đồng đội ngã xuống ngay trước mắt do thiếu hụt lực lượng y tế tại chỗ, lòng ông thắt lại vì bất lực. Nỗi đau ấy đã thôi thúc ông chủ động đề đạt nguyện vọng và được đơn vị cho đi học lớp quân y. Sau khi hoàn thành khóa học, ông lập tức trở lại chiến trường Tây Nam đầy khốc liệt, mang theo kiến thức và y đức để cứu chữa cho đồng đội.

Nhiều năm trôi qua, ông Phạm Văn Tri, một thương binh nặng năm xưa được ông Minh cứu chữa vẫn vẹn nguyên niềm xúc động khi nhớ lại: "Hồi đó ở chiến trường, bom đạn ác liệt, ranh giới giữa cái sống và cái chết mong manh lắm. Tôi bị thương và may mắn gặp anh Minh người cùng quê, cùng tuổi, lại ngập ngũ cùng ngày. Được anh tận tình cứu chữa nên mới có cơ hội trở về gặp lại gia đình. Nghĩa tình ấy, tôi suốt đời không quên".

Năm 1994, sau 20 năm cống hiến trong quân ngũ, ông Minh xuất ngũ trở về cuộc sống đời thường. Để đảm bảo cuộc sống gia đình, ông bắt đầu bằng việc buôn bán, kinh doanh nhỏ. Với ý chí của người lính không ngại khó, tích cóp từ những đồng vốn nhỏ nhất, ông dần mở rộng quy mô và chính thức thành lập Công ty TNHH Đông Đô Ninh Bình, chuyển sang kinh doanh với các ngành nghề cốt lõi là vận tải thủy, cảng và khai thác mỏ.

Thương trường không tiếng súng nhưng vô cùng tàn khốc, những biến động mà ông chưa lường hết được đã ập đến. Giai đoạn 2010 - 2012, kinh tế thế giới khủng hoảng, lãi suất ngân hàng tăng "phi mã", đẩy công ty bên bờ vực phá sản. Nhưng chính trong lúc ngặt nghèo tưởng như buông xuôi ấy, tinh thần đồng đội lại một lần nữa tỏa sáng giữa thời bình.

Những người anh em từng sát cánh nơi chiến trường năm xưa đã chủ động đến bên ông, chung tay "chia lửa" và cho ông vay vốn để làm lại từ đầu. Có sự tiếp sức cả về vật chất lẫn tinh thần của đồng đội, cùng với phẩm chất kiên cường của người lính không đầu hàng trước thất bại, ông Minh nhẫn nại khôi phục sản xuất, Công ty từng bước hồi sinh.

Đến nay, CCB Phạm Đức Minh sở hữu, góp vốn thành lập nhiều doanh nghiệp với đa dạng các mảng kinh doanh khác nhau, tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động, công nhân và thợ kỹ thuật với mức lương trung bình 10 triệu đồng/tháng. Đáng quý hơn, trong chính sách nhân sự, ông Minh luôn ưu tiên hàng đầu việc tuyển dụng, đào tạo nghề và nhận vào làm việc đối với con em của các cựu chiến binh, bộ đội xuất ngũ và những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Anh Phạm Văn Hải, một nhân viên của công ty chia sẻ: Chú Minh là người nghiêm khắc nhưng rất tình cảm. Chú không chỉ tạo việc làm cho hàng trăm lao động mà còn dạy chúng tôi cách sống giản dị, không đầu hàng trước khó khăn.

Không dừng lại ở đó, ở tuổi ngoài 70, ông Minh tiếp tục dấn thân vào một thử thách mới khi quyết định tiếp nhận và cải tạo một cơ sở lưu trú hoạt động kém hiệu quả tại địa phương thành một homestay nghỉ dưỡng, kết hợp hội họp có diện tích 2 ha, quy mô 55 phòng với sức chứa 100 khách. Sau một thời gian dài nâng cấp và đào tạo nhân lực bài bản, cơ sở này đã chính thức đi vào hoạt động từ ngày 30/4/2026, mở ra một hướng đi mới đầy triển vọng.

Người cựu chiến binh với những việc làm bình dị

Cũng không đầu hàng trước nghịch cảnh, CCB Lê Đức Vinh (thôn Đam Khê Ngoài, phường Nam Hoa Lư) lại chọn một lối đi riêng: âm thầm cống hiến cho cộng đồng bắt đầu từ những việc làm bình dị nhất.

Bước ra từ chiến trường Lào với tỷ lệ thương tật lên tới 81%, ông Vinh đã phải bươn chải đủ nghề, từ thợ xây, chăn nuôi đến kinh doanh nhỏ để nuôi sống gia đình đông con. Nhưng câu chuyện khiến người dân kính phục nhất ở người thương binh này chính là hành trình gian truân mang nước sạch về làng.

Trước năm 2000, vùng quê Ninh Hải khan hiếm nước sinh hoạt nghiêm trọng, người dân phải dùng nước giếng khoan nhiễm đá vôi hoặc nước mưa tù đọng. Thấu hiểu nỗi khổ của bà con, ông Vinh đã dốc hết vốn liếng tích góp, chạy vạy vay mượn khắp nơi để đầu tư trạm cấp nước sạch đầu tiên. Đến năm 2009, ông quyết định thành lập Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Phú Vinh, mạnh dạn đầu tư hơn 10 tỷ đồng để nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống.

Sau nhiều lần nâng cấp, đến nay, trạm cấp nước của ông Vinh đạt công suất 3.000m3/ngày đêm, cung cấp nước cho hơn 2.000 hộ dân thuộc xã Ninh Hải cũ, cũng như các vùng lân cận, các cơ quan, trại giam và làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân.

Không chỉ giỏi giang trên thương trường, ông Vinh còn là "người vác tù và hàng tổng" đầy nhiệt huyết. Trong suốt 10 năm liền gánh vác trọng trách Trưởng thôn (2004 - 2014), bằng nghệ thuật "Dân vận khéo", ông đã khơi dậy tinh thần đoàn kết, cùng chi bộ vận động bà con hiến đất mở đường, đóng góp ngày công xây dựng nông thôn mới. Nhờ cái tâm và sự minh bạch của ông, Đam Khê Ngoài đã trở thành thôn đầu tiên của xã xây dựng được nhà văn hóa và nhiều năm liền giữ vững danh hiệu Làng văn hóa.

Ở cái tuổi gần 80, ông Vinh vẫn miệt mài với các hoạt động tri ân. Đầu năm 2020, ông cùng một số doanh nghiệp địa phương đã chung tay đóng góp, tài trợ khoảng 2 tỷ đồng để cải tạo, nâng cấp Nghĩa trang liệt sỹ của địa phương, nơi những người đồng đội của ông đang yên nghỉ. Trải lòng về những việc mình làm, người thương binh già cười hiền hậu:

"Vài năm nay, khi cuộc sống đã có chút của ăn của để, tôi mới thực hiện được tâm nguyện ấp ủ bấy lâu là làm từ thiện. Khi làm được điều gì đó ích lợi cho cộng đồng, giúp đỡ được những hoàn cảnh khó khăn hay chăm lo cho nơi yên nghỉ của anh em ngã xuống, tôi thấy lòng mình thanh thản và hạnh phúc lắm. Sức mình còn đến đâu thì cứ cống hiến đến đó, bằng tất cả cái tâm của người lính".

Bản lĩnh người lính tiếp tục được phát huy

Trên mặt trận kinh tế, không chỉ có ông Minh, ông Vinh mà còn rất nhiều cựu chiến binh khác đang ngày đêm lặng lẽ cống hiến. Đó là ông Phạm Công Chất (Khu du lịch sinh thái Thung Nham) biến vùng đầm lầy hoang vu thành điểm đến đón hàng triệu du khách. Là ông Tống Anh Đệ xây dựng nên Khách sạn Ninh Bình Legend đạt chuẩn 5 sao.

Hay ở các làng quê, CCB Hoàng Văn Nguyên, Đỗ Đình Vãng (phường Vị Khê), Vũ Thanh Kỳ (xã Kim Sơn), Nguyễn Bỉnh Kiêm (xã Khánh Hội) ... lại miệt mài với mô hình trồng hoa cây cảnh, nuôi ong lấy mật. Không giấu bí quyết cho riêng mình, các cựu chiến binh luôn sẵn sàng chia sẻ con giống, kinh nghiệm để giúp đỡ bà con lối xóm cùng vươn lên làm giàu.

Sự thành công của các doanh nhân cựu chiến binh ngày hôm nay không thể thiếu vai trò bệ đỡ, đồng hành sát sao của tổ chức Hội CCB các cấp tỉnh Ninh Bình. Bằng việc thực hiện tốt chính sách nhận ủy thác và tín chấp các nguồn vốn vay ưu đãi trị giá hàng nghìn tỷ đồng, Hội đã giúp cho hàng chục nghìn gia đình hội viên có cơ hội phát triển sản xuất, tạo việc làm ổn định cho con em đồng đội.

Đến nay, toàn tỉnh tự hào khi có các doanh nhân CCB đang làm chủ hơn 400 doanh nghiệp, trên 100 hợp tác xã cùng hàng nghìn trang trại, gia trại, hộ kinh doanh dịch vụ. Những con số biết nói này đã góp phần quan trọng nâng tỷ lệ hộ CCB khá và giàu của toàn tỉnh đạt gần 64%, đồng thời kéo giảm tỷ lệ hộ CCB nghèo xuống mức ấn tượng, chỉ còn 0,15%.

Rời tay súng bước vào thương trường, các CCB năm xưa nay trở thành những người làm kinh tế nhạy bén. Không phô trương, họ chọn cách cống hiến thầm lặng để mang lại cuộc sống ấm no cho gia đình và cộng đồng. Họ chính là minh chứng sống động cho một thế hệ anh hùng, những người đã viết tiếp bản hùng ca trên mặt trận kinh tế.