Nguy cơ nợ xấu tăng cao

Với việc thực hiện hàng loạt các giải pháp như giảm lãi suất; cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ; giảm phí... đã được ngành Ngân hàng thực thi và đang từng bước mang lại hiệu quả giúp cộng đồng doanh nghiệp vượt qua những tác động tiêu cực từ dịch COVID-19. Tuy nhiên, qua trao đổi với lãnh đạo ngành Ngân hàng điều này cũng đang ảnh hưởng lớn đến hoạt động của ngành, trong đó có việc tăng rủi ro nợ xấu.

Nguy cơ nợ xấu tăng cao

Giao dịch tại Ngân hàng Agribank. Ảnh: Anh Tuấn

Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tổng nguồn vốn huy động tại địa bàn của các ngân hàng, tổ chức tín dụng đến 30/4/2020 đạt 46.823 tỷ đồng, tăng 3,1% so với đầu năm. Về đầu tư tín dụng, đến hết tháng 4, tổng dư nợ cho vay của các ngân hàng, tổ chức tín dụng ước đạt 81.550 tỷ đồng, tăng 1,4% so với đầu năm. Trong đó: dư nợ cho vay của các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, ngân hàng CSXH, quỹ tín dụng nhân dân  đạt 76.910 tỷ đồng, tăng 1,6% so với đầu năm. Các con số này so với cùng kỳ năm trước giảm rất nhiều.

Mức tăng trưởng tín dụng khá thấp của những tháng đầu năm cũng cho thấy doanh nghiệp đang rất khó khăn, phải thu hẹp hoạt động sản xuất, kinh doanh do bị ảnh hưởng từ dịch COVID-19. Tính đến hết tháng 4, toàn tỉnh đã có 165 doanh nghiệp giải thể và ngừng hoạt động.

Trong đó, 122  doanh nghiệp tạm ngừng đăng ký hoạt động, tăng 21 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước; 43 doanh nghiệp đã giải thể, giảm 17 doanh nghiệp so với cùng kỳ. Trong khi đó, số doanh nghiệp, đơn vị trực thuộc đăng ký thành lập mới cũng như tổng vốn đăng ký từ đầu năm đến nay đã giảm mạnh.

Cụ thể, trong 4 tháng đầu năm, toàn tỉnh có 279 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, giảm 32 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước, với tổng vốn đăng ký đạt 1.594 tỷ đồng, giảm 47,75% so với cùng kỳ. Điều này ảnh hưởng lớn đến việc áp dụng cho vay ưu đãi đối với các khoản giải ngân mới.

Trong khi đó, việc mở rộng cho vay đối với khách hàng nói chung và khách hàng doanh nghiệp nói riêng giai đoạn này gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân do hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu vẫn chưa được khơi thông, còn nhiều rủi ro, thị trường chưa ổn định.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thuộc một số ngành, lĩnh vực được yêu cầu tạm ngừng hoạt động như du lịch, nhà hàng, khách sạn, kinh doanh mặt hàng không thiết yếu, hầu hết doanh thu sụt giảm mạnh. Một số ngành buộc phải giảm quy mô, sản lượng hoặc tạm ngừng hoạt động do thiếu nguyên vật liệu đầu vào hoặc khó khăn trong đầu ra dẫn đến giảm hoặc không có doanh thu trả nợ cho ngân hàng.

Thống kê của Ngân hàng Nhà nước đến ngày 28/4, trên địa bàn tỉnh đã có 90 khách hàng bị ảnh hưởng, đủ điều kiện được các ngân hàng áp dụng các biện pháp tháo gỡ khó khăn với số dư nợ 600 tỷ đồng.

Tuy vậy, việc xác định giá trị ước tính thiệt hại, nguồn thu trả nợ, thời gian cơ cấu nợ phù hợp, thời gian bị ảnh hưởng gặp khó khăn do khách hàng chưa xác định được giá trị thiệt hại, cùng với đó, nhiều khách hàng doanh nghiệp hoạt động còn thiếu chuyên nghiệp, hoạt động theo kiểu gia đình, do vậy việc cung cấp hồ sơ, tài liệu cho ngân hàng để đề nghị hỗ trợ chưa kịp thời, chưa đáp ứng được yêu cầu theo quy định.

Ngoài ra sự liên kết để kiểm chứng thông tin tài chính của khách hàng giữa ngân hàng và ngành thuế chưa đồng nhất, thiếu chính xác dẫn đến ngân hàng gặp khó khăn trong việc thẩm định thông tin từ phía khách hàng.

Ông Nguyễn Minh Khôi, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước tỉnh nhận định: Với diễn biến như hiện nay, dự kiến tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống năm 2020 sẽ có những biến động, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện cơ cấu nợ gắn với xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước tỉnh, tính đến hết tháng 4, tổng nợ xấu của các ngân hàng, tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh là 4.440 tỷ đồng. Trong đó: nợ xấu của các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, ngân hàng chính sách xã hội, quỹ tín dụng nhân dân là 503 tỷ đồng, chiếm 0,6% tổng dư nợ; nợ xấu của Ngân hàng Phát triển là 3.937 tỷ đồng, chiếm 84,9% tổng dư nợ.

Mức nợ xấu như hiện nay vẫn nằm trong tầm kiểm soát của ngành Ngân hàng. Tuy nhiên trước những khó khăn của nền kinh tế nói chung cũng như những bất ổn của hoạt động doanh nghiệp nói riêng thì nguy cơ nợ xấu đang là bài toán thách thức ngành Ngân hàng.

Chính vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng trên địa bàn bên cạnh giải pháp cơ cấu nợ, giãn nợ, giảm lãi suất hỗ trợ khách hàng, các ngân hàng phải nghiêm túc trích lập dự phòng rủi ro, đồng thời siết chặt chất lượng tín dụng các khoản vay mới, tránh phát sinh nợ xấu.

Nguyễn Thơm